Tăng sốc rồi đảo chiều: 24 giờ hỗn loạn của thị trường dầu mỏ
Giá dầu tăng vọt hơn 30% do lo ngại xung đột Iran rồi nhanh chóng đảo chiều, phản ánh sự bất định lớn của thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong vòng chưa đầy 24 giờ, thị trường dầu mỏ thế giới chứng kiến một trong những biến động dữ dội nhất trong nhiều năm: giá dầu của Mỹ tăng vọt tới 31% khi nỗi lo chiến tranh với Iran tiếp tục bùng phát, trước khi nhanh chóng đảo chiều chỉ sau một ngày giao dịch.
Diễn biến này cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường năng lượng toàn cầu trước các rủi ro địa chính trị, đặc biệt khi tuyến vận chuyển chiến lược như Eo biển Hormuz có nguy cơ bị gián đoạn.
Cú tăng sốc rồi đảo chiều nhanh
Ngay sau khi thị trường mở cửa tối Chủ nhật, giá dầu thô của Mỹ tăng chóng mặt. Từ mốc 100 USD/thùng, giá nhanh chóng vượt 110 USD, thậm chí có thời điểm tiến sát 120 USD/thùng vào gần nửa đêm.
Tuy nhiên, đà tăng mạnh này nhanh chóng “bốc hơi” trong phiên giao dịch ngày thứ hai. Kết phiên, giá dầu chuẩn của Mỹ chỉ còn tăng 4,3%, đóng cửa ở 94,77 USD/thùng. Trong giao dịch sau giờ, giá tiếp tục giảm xuống quanh 85 USD/thùng, thấp hơn khoảng 35 USD so với đỉnh đạt được trước đó.
Theo ông Rob Thummel, nhà quản lý danh mục tại công ty đầu tư năng lượng Tortoise Capital, mức biến động này là điều hiếm thấy: “Tôi chưa từng chứng kiến điều gì như vậy trong 30 năm làm việc,” ông nói. “Rất khó xác định khi nào tình trạng này sẽ kết thúc”.
Ông cũng nhấn mạnh rằng, nguồn cung dầu toàn cầu về tổng thể vẫn dồi dào, song vấn đề nằm ở khả năng vận chuyển: “Thế giới vẫn có nhiều dầu. Điều chúng ta cần là đưa được nguồn cung đó ra thị trường”.
Thị trường chứng khoán biến động theo giá dầu
Sự biến động của giá dầu lập tức lan sang thị trường tài chính. Trong phiên thứ Hai, chỉ số Dow Jones Industrial Average có lúc đảo chiều hơn 1.000 điểm trong ngày trước khi kết phiên tăng 239 điểm, tương đương 0,5%. Trong khi đó, S&P 500 tăng 0,8% và Nasdaq Composite tăng 1,4%.
Nhóm cổ phiếu công nghệ dẫn dắt đà phục hồi của thị trường. Cổ phiếu hãng sản xuất thiết bị công nghiệp Caterpillar tăng 3,5%, còn cổ phiếu của tập đoàn công nghệ Nvidia tăng 2,7%.
Đà phục hồi của thị trường chứng khoán Mỹ được củng cố sau khi Tổng thống Donald Trump phát biểu với CBS News rằng ông cho rằng “cuộc chiến gần như đã kết thúc”.
Nỗi lo từ eo biển Hormuz
Trước khi đảo chiều, giá dầu toàn cầu đã tăng 36% so với đầu tuần trước, mức tăng trong sáu ngày mạnh nhất kể từ thời kỳ Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất.
Các nhà phân tích cho rằng, nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa trong thời gian dài, giá dầu có thể tiến sát các mức kỷ lục. Tuyến hàng hải này hiện vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu.
Ông Jim Ritterbusch, Chủ tịch Công ty tư vấn năng lượng Ritterbusch & Associates nhận định tình trạng biến động cực lớn của thị trường có thể cho thấy chu kỳ tăng giá dầu vẫn chưa kết thúc.
Ở góc nhìn từ ngành dầu khí, bà Magda Chambriard, Giám đốc điều hành tập đoàn dầu khí Brazil Petrobras cho rằng, việc gián đoạn nguồn cung tại khu vực Vịnh Ba Tư có thể kéo dài. “Việc dừng sản xuất có thể xảy ra rất nhanh, nhưng khôi phục lại thì không hề nhanh”, bà nói.
Các nước G7 cân nhắc dùng kho dự trữ
Một yếu tố giúp giá dầu hạ nhiệt là thông tin một số tàu chở dầu đã đi qua eo biển Hormuz để tới Trung Quốc. Bên cạnh đó, thị trường cũng kỳ vọng các nước thuộc nhóm G có thể giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược.
Trong cuộc họp khẩn cấp hôm thứ hai, các quan chức G7 đã thảo luận khả năng sử dụng nguồn dự trữ để ổn định thị trường.
Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure cho biết: “Chúng tôi sẵn sàng thực hiện mọi biện pháp cần thiết, bao gồm sử dụng kho dự trữ chiến lược, nhằm ổn định thị trường”.
Tại Mỹ, Kho Dự trữ dầu mỏ chiến lược hiện còn khoảng 415 triệu thùng, giảm mạnh so với mức đỉnh khoảng 727 triệu thùng trong thập niên 2010. Một phần đáng kể đã được giải phóng dưới thời Tổng thống Joe Biden để đối phó với cú sốc năng lượng sau xung đột Nga - Ukraine năm 2022.
Rủi ro địa chính trị phủ bóng thị trường
Nhìn tổng thể, cú biến động dữ dội của giá dầu trong vòng 24 giờ qua cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang ở trạng thái đặc biệt nhạy cảm trước các rủi ro địa chính trị. Chỉ một tín hiệu liên quan đến xung đột hay gián đoạn vận chuyển tại eo biển Hormuz cũng có thể ngay lập tức đẩy giá dầu tăng vọt rồi đảo chiều mạnh.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch, mọi biến động tại khu vực Trung Đông đều có khả năng lan rộng sang các thị trường tài chính và triển vọng tăng trưởng toàn cầu. Vì vậy, diễn biến của cuộc xung đột Mỹ - Iran và các biện pháp ổn định thị trường từ các nền kinh tế lớn sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt định hình xu hướng của giá dầu và kinh tế thế giới trong thời gian tới.