Công khai chương trình hành động: Tăng trách nhiệm trước cử tri
Việc công khai chương trình hành động của ứng cử viên đại biểu Quốc hội ngay sau hiệp thương không chỉ giúp cử tri có thêm thông tin lựa chọn mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm của người ứng cử và tạo cơ chế để giám sát việc thực hiện cam kết sau khi trúng cử. Đây là ý kiến của nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Phúc tại Tọa đàm “Bảo đảm chất lượng đại biểu trong kỷ nguyên mới” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức.
Tạo điều kiện để cử tri chủ động tìm hiểu và lựa chọn
Thực tiễn hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp thời gian qua cho thấy, nhiều đại biểu đã phát huy rất tốt vai trò của mình; tích cực tham gia thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến chất lượng, mạnh dạn nêu lên những vấn đề mà cử tri và nhân dân quan tâm. Những đóng góp đó đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các cơ quan dân cử.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng của đời sống kinh tế - xã hội, yêu cầu đối với người đại biểu cũng ngày càng toàn diện hơn. Cử tri hiện nay không chỉ mong muốn đại biểu “đúng tiêu chuẩn”, mà còn kỳ vọng đó phải là người thực sự dám nói, dám làm và dám chịu trách nhiệm trước cử tri và trước đất nước. Chính vì vậy, việc công khai chương trình hành động của các ứng cử viên ĐBQH sau hiệp thương là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và giúp các cử tri có những quyết định đúng đắn khi lựa chọn ĐBQH.
.jpg)
Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Phúc cho biết, việc công khai chương trình hành động ngay sau hiệp thương trước hết giúp cử tri có điều kiện tiếp cận sớm với định hướng hoạt động của các ứng cử viên. Khi chương trình hành động được công bố rộng rãi, cử tri có thể chủ động tìm hiểu thông tin thông qua nhiều kênh khác nhau như báo chí, truyền thông, các buổi tiếp xúc cử tri hoặc các nền tảng thông tin điện tử. Qua đó, cử tri có thêm cơ sở để đánh giá năng lực, quan điểm và định hướng hoạt động của từng ứng cử viên trước khi đưa ra quyết định lựa chọn từ lá phiếu của mình.
Trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng hoạt động của Quốc hội, việc để cử tri tiếp cận đầy đủ thông tin về ứng cử viên cũng góp phần bảo đảm quá trình bầu cử diễn ra thực chất, đúng tinh thần dân chủ. Bên cạnh đó, khi chương trình hành động được công bố rộng rãi, mỗi ứng cử viên phải chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về nội dung, xác định rõ mục tiêu, định hướng và những vấn đề mình quan tâm nếu được cử tri tín nhiệm. Điều này cũng góp phần hạn chế tình trạng đưa ra những cam kết chung chung, thiếu tính khả thi.
Để chương trình hành động của đại biểu không dừng lại ở “lời hứa”
Một trong những vấn đề được cử tri đặc biệt quan tâm trong mỗi kỳ bầu cử là làm thế nào để những cam kết trong chương trình hành động của ứng cử viên không chỉ dừng lại ở lời hứa khi vận động bầu cử, mà thực sự được thực hiện sau khi đại biểu trúng cử.
Theo ông Nguyễn Văn Phúc, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, để bảo đảm các cam kết với cử tri được triển khai trong thực tế, trước hết mỗi đại biểu cần xây dựng kế hoạch hành động cụ thể cho cả nhiệm kỳ. Chương trình hành động phải dựa trên nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Quốc hội cũng như gắn với trách nhiệm của các cơ quan, ủy ban mà đại biểu tham gia.
.jpg)
Ông Phúc cho rằng, đại biểu cần xác định rõ vai trò, thẩm quyền của mình để triển khai những nội dung đã cam kết một cách khả thi. Chương trình hành động cần được xây dựng trên cơ sở nhiệm vụ, quyền hạn của ĐBQH, gắn với chức năng của Ủy ban, cơ quan mà đại biểu tham gia, đồng thời phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn chung của Quốc hội.
Bên cạnh trách nhiệm của đại biểu, cơ chế giám sát từ các tổ chức và cử tri cũng đóng vai trò quan trọng. Theo quy định, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có thẩm quyền hiệp thương giới thiệu người ứng cử và tổ chức các cuộc tiếp xúc cử tri trong quá trình vận động bầu cử. Sau khi trúng cử, Mặt trận Tổ quốc tiếp tục tổ chức các cuộc tiếp xúc giữa đại biểu Quốc hội với cử tri, qua đó giúp người dân theo dõi, đánh giá việc thực hiện các cam kết của đại biểu.
Ngoài ra, cử tri cũng là lực lượng giám sát trực tiếp đối với hoạt động của đại biểu thông qua việc theo dõi các kỳ họp Quốc hội, các phiên thảo luận, chất vấn và các cuộc tiếp xúc cử tri tại địa phương.
“Đáng nói, trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp mở rộng kênh kết nối giữa đại biểu và cử tri. Tuy nhiên, cần kết hợp hài hòa giữa tiếp xúc trực tuyến và gặp gỡ trực tiếp, bởi các cuộc tiếp xúc trực tiếp vẫn có ý nghĩa quan trọng trong việc lắng nghe, chia sẻ và gắn kết giữa đại biểu với cử tri” ông Phúc nhấn mạnh.
Việc thực hiện nghiêm túc các cam kết trong chương trình hành động không chỉ thể hiện trách nhiệm của đại biểu trước cử tri mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với các cơ quan dân cử.