Italy cải cách quy trình cấp quốc tịch cho người ở nước ngoài
Italy vừa ban hành luật mới nhằm tái cấu trúc toàn bộ quy trình xử lý hồ sơ xin quốc tịch từ nước ngoài, đánh dấu sự thay đổi lớn đối với hàng triệu người có nguồn gốc Italy hoặc kết hôn với công dân nước này trong những năm tới.
Theo visahq.com, Luật số 11 ngày 19/1/2026, đã được công bố trên Công báo và chính thức có hiệu lực, quy định thành lập Cục Quốc tịch chuyên trách trực thuộc Bộ Ngoại giao Italy (MAECI), đồng thời từng bước chuyển phần lớn hoạt động xử lý hồ sơ quốc tịch dành cho người trưởng thành khỏi các cơ quan lãnh sự từ ngày 1/1/2029.
Theo cơ chế hiện hành, những người xin quốc tịch theo diện huyết thống hoặc thông qua hôn nhân phải nộp hồ sơ tại lãnh sự quán Italy nơi cư trú. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nhân sự kéo dài khiến thời gian chờ tại nhiều cơ quan lãnh sự lớn như Buenos Aires, São Paulo, London hay New York có thể lên tới từ 2 đến 8 năm. Mô hình mới sẽ tập trung toàn bộ khâu tiếp nhận, thẩm tra và ra quyết định về một đầu mối duy nhất tại Rome, cho phép tuyển dụng đội ngũ thẩm định chuyên môn và ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để xác minh hồ sơ nhanh hơn. Các lãnh sự quán chỉ tiếp tục xử lý trường hợp trẻ vị thành niên là con của những người đã được công nhận quốc tịch, nhằm giải quyết nhanh các tình huống cấp thiết như cấp hộ chiếu cho trẻ sơ sinh.
Để tránh tình trạng quá tải hành chính, luật mới đưa ra cơ chế hạn ngạch hàng năm. Mỗi cơ quan lãnh sự chỉ được tiếp nhận số hồ sơ mới tương đương số hồ sơ đã giải quyết trong năm trước đó, với mức tối thiểu 100 hồ sơ. Trung tâm xử lý tại Rome cũng sẽ áp dụng giới hạn tương tự trong 2 năm đầu vận hành. Giới quan sát nhận định, giai đoạn 2026-2028 có thể chứng kiến làn sóng nộp hồ sơ tăng mạnh khi người nộp đơn tìm cách đăng ký trước khi hạn ngạch bắt đầu ảnh hưởng đến tiến độ xử lý.
Về thủ tục, toàn bộ hồ sơ vẫn phải gửi bản giấy qua đường bưu điện bảo đảm, song quá trình trao đổi sau đó sẽ được thực hiện thông qua cổng thông tin điện tử bảo mật, kết nối với hệ thống đăng ký cư trú thống nhất của Italy. Thời hạn xử lý tối đa cũng được kéo dài từ 24 tháng lên 36 tháng, theo giải thích của Chính phủ nhằm phản ánh tính phức tạp của các hồ sơ nhiều thế hệ, đồng thời vẫn bảo đảm tính chắc chắn về pháp lý cho người nộp đơn.
Các chuyên gia cho rằng, cải cách này không chỉ tác động đến cá nhân xin quốc tịch mà còn ảnh hưởng đáng kể đến doanh nghiệp quốc tế, bởi việc sở hữu hộ chiếu Italy đồng nghĩa người lao động có quyền làm việc tự do trong Liên minh châu Âu mà không cần giấy phép lao động. Do đó, các doanh nghiệp đang hỗ trợ nhân sự xin quốc tịch theo diện nguồn gốc gia đình được khuyến nghị rà soát tiến độ hồ sơ, điều chỉnh kế hoạch nhân sự và thông báo sớm cho người lao động trước khi cơ chế tập trung mới chính thức vận hành vào năm 2029.
Đây là chính sách mới của Italy nhằm hiện đại hóa quản lý quốc tịch, giảm áp lực cho hệ thống lãnh sự và chuẩn hóa quy trình xử lý hồ sơ trên phạm vi toàn cầu.