Kinh tế

Doanh nhân Việt vững bước trước ngưỡng cửa kỷ nguyên kinh tế tri thức

PGS.TS. NGUYỄN TRỌNG ĐIỀU, Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân Việt Nam (VPBA) 20/02/2026 08:33

Năm mới Bính Ngọ 2026 gõ cửa trong niềm phấn khởi và kỳ vọng lớn lao. Với sự thành công rực rỡ của Đại hội XIV cùng sự ra đời của "bộ ngũ" Nghị quyết rường cột, đất nước ta đang đứng trước bước ngoặt lịch sử. Đây là thời điểm vàng để đội ngũ doanh nhân tư nhân bứt phá, dùng trí tuệ và bản lĩnh để định vị giá trị trong nền kinh tế tri thức, góp sức đưa dân tộc bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Hội DNTN 2
Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt đoàn đại biểu doanh nhân tiêu biểu của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam hồi tháng 10/2024. Ảnh: VPBA

Thời vận mới và sự dịch chuyển hệ giá trị doanh nhân

Năm mới Bính Ngọ 2026 đến với chúng ta trong một bầu không khí đặc biệt. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công tốt đẹp, mở ra một chương mới cho lộ trình phát triển dân tộc. Bộ máy chính quyền sau sắp xếp đã bắt đầu phát huy thế mạnh tinh gọn – hiệu lực – hiệu năng – hiệu quả.

Đặc biệt, "bộ ngũ" Nghị quyết rường cột của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW về chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước) đang từng bước được thể chế hóa mạnh mẽ, trở thành những chìa khóa then chốt mở ra kỷ nguyên phát triển mới.

Với doanh nhân, đây không chỉ là một năm mới đơn thuần, mà là vận hội lớn mang tính lịch sử. Bên cạnh những năng lực căn cốt như vốn, quản trị, tầm nhìn và đào tạo nhân lực, một tiền đề không thể thiếu trong thời đại này chính là sức chống chịu trước thử thách và năng lực nắm bắt cơ hội từ kinh tế tri thức.

PGS.TS Nguyễn Trọng Điều.
PGS.TS Nguyễn Trọng Điều, Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân Việt Nam (VPBA).

Theo định nghĩa của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), kinh tế tri thức là sự tích lũy vốn, công nghệ, năng lực liên quan đến công nghệ và khoa học trong quá trình tiến hành hoạt động sản xuất; là mô hình kinh tế dựa trên việc sản xuất, phân phối và ứng dụng tri thức, thông tin, cùng công nghệ cao để tạo ra của cải và thúc đẩy phát triển. Ở đó, chất xám và đổi mới sáng tạo thay thế tài nguyên thiên nhiên trở thành động lực tăng trưởng chính.

Thực tế, công nghệ không phủ nhận các ngành truyền thống mà là "cánh tay nối dài" giúp nâng cao hiệu suất vượt trội. Một con robot giao hàng xuyên đêm hay một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) thực hiện các ca phẫu thuật tinh vi không chỉ là câu chuyện kỹ thuật; đó chính là biểu hiện của việc giải phóng sức lao động và tối ưu hóa mọi nguồn lực xã hội ở mức độ cao nhất.

Hội DNTN
Ban Chấp hành Trung ương Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam nhiệm kỳ 2025 – 2030 ra mắt Đại hội. Ảnh: VPBA

"Cánh cửa thần kỳ" và động lực tự thân của doanh nghiệp

Trong nền kinh tế tri thức, tri thức thực sự đã trở thành tư liệu sản xuất chủ đạo. Khi lực lượng sản xuất thay đổi, quan hệ sản xuất buộc phải thay đổi theo để thích ứng, từ đó hình thành nên những phương thức sản xuất tiên tiến và những ngành nghề chưa từng có tiền lệ.

Nhìn ra thế giới, các tỷ phú công nghệ mới đã thay thế vị trí của các "ông vua" dầu mỏ hay bất động sản nhờ vào việc tạo ra các nền tảng kết nối toàn cầu.

Tại Việt Nam, chúng ta có quyền tự hào khi chứng kiến những "kỳ lân" công nghệ tỷ đô, những doanh nghiệp mạnh dạn dấn thân vào lĩnh vực bán dẫn, sản xuất chip hay siêu nền tảng. Đáng mừng là, việc đầu tư vào công nghệ cao hiện nay không còn là sự "miễn cưỡng" để bắt kịp xu hướng, mà đã trở thành động lực tự thân. Các doanh nhân đã nhìn thấy "hiệu quả kép": vừa tối ưu hóa quản trị, vừa kiến tạo giá trị thặng dư bền vững từ hàm lượng chất xám.

Việt Nam đã trải qua hơn 40 năm Đổi mới với những thành tựu kỳ diệu. Tuy nhiên, nếu chỉ bước đồng tốc với nhân loại, chúng ta khó có thể bắt kịp các quốc gia đã có hàng thế kỷ tích lũy. Khoa học công nghệ và chuyển đổi số – những trụ cột của kinh tế tri thức – chính là “cánh cửa thần kỳ” để chúng ta tạo ra bước nhảy vọt, thay đổi vị thế quốc gia trên bản đồ thế giới. Hệ thống chính sách hiện nay, với tâm điểm là “bộ ngũ Nghị quyết”, chính là lời hiệu triệu, là bệ phóng vững chắc để doanh nhân tư nhân tự tin chấp nhận thử thách, tiến tới tự chủ và cạnh tranh sòng phẳng về công nghệ.

fpt6_2.jpeg
Động lực tăng trưởng chủ đạo của FPT đến từ mảng dịch vụ công nghệ thông tin nước ngoài. Ảnh: FPT

Khát vọng về một nền kinh tế tri thức bản sắc Việt

Doanh nhân Việt Nam – những "chiến sỹ thời bình" – đã từng cùng dân tộc chiến thắng giặc ngoại xâm và đói nghèo. Giờ đây, chúng ta đang hội đủ các yếu tố "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" để tạo nên một kỳ tích mới: Kinh tế tri thức mang bản sắc Việt Nam.

Đại hội XIV đã củng cố niềm tin về một tương lai tươi sáng. Năm 2026 và các năm tới, tinh thần thực thi và kiến tạo phát triển đất nước theo chiến lược của “bộ ngũ Nghị quyết”, Nghị quyết Đại hội XIV chắc chắn sẽ được triển khai thực hiện mạnh mẽ. Đó là cơ hội chưa từng có, cũng là thử thách chưa từng có cho doanh nhân tư nhân nước nhà trước thời vận mới của lịch sử, trước ngưỡng cửa thời đại – ngưỡng cửa kỷ nguyên kinh tế tri thức.

2026 cũng chính là điểm mốc để các doanh nhân bắt tay vào việc tiếp thu, hấp thụ và quan trọng nhất là làm chủ các thành tựu khoa học thế giới. Chúng ta cần đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chú trọng nghiên cứu cơ bản để không còn phụ thuộc vào công nghệ ngoại khối.

rang-dong.jpg
Công ty cổ phần Bóng đèn phích nước Rạng Đông là một trong những doanh nghiệp đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của TP. Hà Nội. Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ

Trước ngưỡng cửa kỷ nguyên mới, với tinh thần lạc quan và quyết tâm cao độ, đội ngũ doanh nhân tư nhân cam kết sẽ là lực lượng tiên phong, cùng toàn Đảng, toàn dân viết tiếp trang sử vàng của dân tộc trong thế kỷ XXI.

Chúng ta hoàn toàn có thể làm được những điều chưa từng nghĩ, đạt được những vị thế chưa từng mơ ước nếu biết khơi dậy sức mạnh từ trí tuệ và khát vọng cống hiến!

PGS.TS. NGUYỄN TRỌNG ĐIỀU, Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân Việt Nam (VPBA)