Đạm Phương - Nàng Công nữ buổi giao thời
"Đạm Phương - Nàng Công nữ buổi giao thời" là cuốn tiểu sử súc tích, tái hiện cuộc đời, đóng góp và di sản của Đạm Phương nữ sử (1881 - 1947) - một trong những gương mặt trí thức tiên phong của Việt Nam đầu thế kỷ XX.
Đạm Phương nữ sử xuất thân trong giới quý tộc triều Nguyễn, là một nhà báo, nhà hoạt động văn hóa xã hội nổi tiếng, nhà nữ quyền xuất chúng với hoạt động ngôn luận và hoạt động tổ chức xuất sắc, nhằm tạo nên những thay đổi căn bản trong quan niệm và trong thực tế về vị trí, vai trò người phụ nữ trong xã hội Việt Nam.
"… Với cuốn sách này, tôi nghĩ tác giả Nguyễn Thị Bích Hậu đã viết thành công một thiên tiểu sử vốn không hề dễ viết", nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân viết trong trong lời giới thiệu cuốn sách Đạm Phương - Nàng Công nữ buổi giao thời.
Sinh ra trong hoàng tộc triều Nguyễn, trưởng thành trong giai đoạn lịch sử đầy biến động của đất nước, Đạm Phương nữ sử là hiện thân tiêu biểu cho một thế hệ “đứng giữa hai thời đại”: giữa truyền thống và hiện đại, giữa trật tự Nho giáo và những tư tưởng phương Tây, giữa khuôn mẫu truyền thống và khát vọng giải phóng của người phụ nữ Việt Nam.
Cuốn sách cho thấy Đạm Phương là nhà hoạt động xã hội, một nhà nữ quyền vì phụ nữ, trẻ em, giáo dục gia đình và luôn đấu tranh vì sự phát triển của nữ giới Việt Nam trong bối cảnh đầu thế kỷ XX. Các hoạt động của bà trong lĩnh vực báo chí, văn chương, nữ học, giáo dục trẻ em, tổ chức cộng đồng vì phụ nữ và nữ quyền không phải là những hoạt động rời rạc, mà hình thành một sự nhất quán: hướng tới xây dựng hình ảnh người phụ nữ mới - có tri thức, có nghề nghiệp, có năng lực tự chủ, có vị thế xã hội và có tiếng nói.
Về cấu trúc, sách được sắp xếp thành ba chương, tương ứng với ba chặng đường đời và tư tưởng của Đạm Phương. Chương I theo dấu chân từ bối cảnh xuất thân, tới thời ấu thơ nơi Dẫn Khiêm Sơn, môi trường giáo dưỡng truyền thống, đến quá trình trưởng thành, lập gia đình và hình thành nhân cách trí thức.
Chương II đi sâu vào giai đoạn dấn thân “trường văn trận bút”, ở không gian đó Đạm Phương hiện lên là một nhà báo về nữ học - thực nghiệp - đối nhân xử thế của phụ nữ, là một nhà hoạt động xã hội đối thoại về tư tưởng Đông - Tây.
Chương III mở rộng góc nhìn sang tầm ảnh hưởng của Đạm Phương đối với các thế hệ nữ trí thức sau này, sự hình thành các mạng lưới nữ học - nữ quyền, vai trò của bà trong lịch sử văn hóa, giáo dục và phong trào phụ nữ Việt Nam, cũng như những cách nhìn nhận, đánh giá và vinh danh bà trong bối cảnh hiện đại và quốc tế. Đạm Phương nữ sử là một nhân vật cần được đặt trong dòng chảy rộng hơn của lịch sử tư tưởng nữ quyền và nữ trí thức ở châu Á đầu thế kỷ XX.