Chủ động phòng ngừa cháy nổ trong dịp Tết Nguyên đán
Thời điểm cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu sử dụng điện, bếp đun, thắp hương, hóa vàng mã trong các gia đình tăng cao, kéo theo nguy cơ cháy nổ, đặc biệt tại các khu dân cư đông đúc với loại hình nhà ống phổ biến. Từ thực tế công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Việt Nam Bùi Xuân Thái đã đưa ra những phân tích và khuyến cáo thiết thực, giúp người dân chủ động phòng ngừa và thoát nạn an toàn khi xảy ra sự cố.
Nhà ống - nguy cơ càng cao
Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Việt Nam Bùi Xuân Thái, tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, nhà ống là loại hình nhà ở phổ biến do quỹ đất hạn hẹp. Tuy nhiên, với đặc trưng không gian hẹp, chiều cao lớn và chỉ có một lối thoát nạn chính, nhà ống luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi xảy ra cháy nổ, nhất là trong thời điểm cận Tết.
Những ngày cuối năm, nhiều gia đình tăng cường sử dụng thiết bị điện, nấu nướng liên tục, thắp hương, đốt vàng mã… Trong khi đó, vì lo ngại mất an ninh, không ít hộ dân vẫn lắp đặt nhiều lớp cửa tại tầng 1 hoặc làm lồng sắt, “chuồng cọp” bao kín ban công, cửa sổ, sân thượng. Khi xảy ra cháy, khói và khí độc nhanh chóng lan lên các tầng trên, còn các lối thoát nạn lại bị che chắn, khiến người trong nhà rơi vào tình huống đặc biệt nguy hiểm.
Không chỉ cản trở việc thoát nạn của người dân, các kết cấu kín này còn gây nhiều khó khăn cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH khi tiếp cận hiện trường để cứu người và dập lửa, làm gia tăng thiệt hại trong các vụ cháy.
Cần bình tĩnh thoát nạn
Khi xảy ra cháy nổ tại nhà ống, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Việt Nam Bùi Xuân Thái nhấn mạnh: yếu tố quan trọng hàng đầu là giữ bình tĩnh. Người đầu tiên phát hiện cháy phải nhanh chóng báo động để mọi người trong nhà biết và có phương án ứng phó kịp thời.
Nếu đám cháy mới phát sinh, còn nhỏ, cần ngắt ngay nguồn điện và sử dụng các phương tiện chữa cháy ban đầu như bình chữa cháy xách tay, nước hoặc chăn nhúng nước để dập lửa. Trường hợp đám cháy đã lớn, vượt quá khả năng khống chế, người dân phải gọi ngay số 114 để báo cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, đồng thời tổ chức thoát nạn.
Trong quá trình thoát nạn, nếu cửa chính chưa bị lửa và khói bao trùm, cần nhanh chóng thoát ra ngoài bằng lối này, cúi thấp người và dùng khăn, quần áo thấm nước che mũi, miệng để tránh hít phải khói, khí độc. Nếu cửa chính không còn an toàn, người dân cần tìm các lối thoát khác như ban công, sân thượng, mái nhà và tìm cách thoát sang nhà liền kề.
Đối với các nhà có lồng sắt bao bọc, cần tận dụng các ô cửa thoát hiểm đã được thiết kế sẵn. Trong trường hợp không có cửa thoát, có thể sử dụng các dụng cụ sẵn có để phá khung sắt, kết hợp với sự hỗ trợ của người xung quanh. Đặc biệt, tuyệt đối không chạy vào nhà vệ sinh để ẩn nấp, vì đây là không gian kín, rất dễ bị ngạt khói và nguy hiểm khi đám cháy lan rộng- ông Bùi Xuân Thái lưu ý.
Để đón Tết an toàn, các gia đình rà soát lại toàn bộ lối thoát nạn trong nhà
Để chủ động phòng ngừa cháy nổ trong dịp Tết Nguyên đán, ông Bùi Xuân Thái khuyến cáo các gia đình cần rà soát lại toàn bộ lối thoát nạn trong nhà, bảo đảm lối thoát phía dưới qua cửa chính và lối thoát phía trên qua ban công, sân thượng, mái nhà luôn thông thoáng, không bị che chắn bởi đồ đạc, hàng hóa.
Đối với “chuồng cọp”, nếu điều kiện an ninh cho phép, người dân nên tháo dỡ. Trường hợp chưa thể tháo bỏ, bắt buộc phải mở cửa thoát nạn với kích thước phù hợp, có khóa và chìa khóa đặt tại vị trí dễ thấy, dễ lấy để mọi thành viên trong gia đình đều sử dụng được khi cần thiết.
Ngoài ra, cần đặc biệt chú trọng an toàn hệ thống điện, từ khâu thi công đến quá trình sử dụng hằng ngày; thường xuyên kiểm tra, thay thế các thiết bị điện, dây dẫn đã cũ hoặc không đảm bảo tiêu chuẩn. Việc quản lý các nguồn lửa, nguồn nhiệt như bếp đun, thắp hương, hóa vàng mã cũng cần được thực hiện nghiêm túc.
Bên cạnh đó, việc trang bị hệ thống cảnh báo cháy sớm như đầu báo khói, đầu báo nhiệt trong nhà có ý nghĩa rất lớn, nhất là đối với các vụ cháy xảy ra vào ban đêm. Mỗi gia đình cũng nên trang bị ít nhất một bình chữa cháy xách tay, hướng dẫn cho tất cả các thành viên trong gia đình biết cách sử dụng thành thạo.