Hành trình 3 ca mổ sửa chữa trái tim bẩm sinh đặc biệt hiếm gặp
Trải qua 3 cuộc phẫu thuật tim lớn trong gần hai năm đầu đời, một bé trai mắc tim bẩm sinh đặc biệt phức tạp đã được các bác sĩ sửa chữa thành công cấu trúc tim từ một thất thành hai thất hoàn chỉnh.
Trong nhiều năm qua, Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Nhi Trung ương đã cứu sống nhiều bệnh nhi mắc tim bẩm sinh rất phức tạp.
Trường hợp điển hình gần đây là bé trai G.B (2 tuổi, Phú Thọ), mắc tim bẩm sinh đặc biệt nặng ngay từ giai đoạn sơ sinh và phải trải qua 3 cuộc phẫu thuật lớn trong gần hai năm đầu đời.
Nhập viện trong tình trạng nguy kịch từ sơ sinh
Bé G.B nhập viện khi còn rất nhỏ trong tình trạng teo tịt động mạch chủ, tim chỉ có một tâm thất. Tuy nhiên, do tâm thất trái vẫn còn lỗ thông với tâm thất phải nên vẫn có khả năng phát triển.
Trước diễn biến nguy kịch của trẻ, chỉ sau 2 ngày nhập viện, các bác sĩ đã quyết định phẫu thuật Norwood - Sano để tái tạo động mạch chủ và duy trì tuần hoàn. Đây là một trong những phẫu thuật tim nguy cơ cao nhất ở trẻ sơ sinh. Sau phẫu thuật, tình trạng của bệnh nhi dần ổn định.
Quyết tâm sửa tim một thất thành hai thất
Sau 5 tháng phẫu thuật Norwood - Sano, trẻ được đánh giá lại và cho thấy tâm thất trái phát triển tương đối tốt, có khả năng đảm nhiệm vai trò tâm thất trái hệ thống. Tuy nhiên, động mạch phổi của trẻ khá hẹp, các bác sĩ quyết định tiến hành phẫu thuật thay ống nối từ thất phải lên động mạch phổi bằng ống kích thước lớn hơn, với kỳ vọng giúp động mạch phổi phát triển.

Đây là cuộc phẫu thuật thứ hai và là yếu tố quan trọng mở ra cơ hội sửa chữa trái tim theo hướng hai tâm thất thay vì phải đi theo chiến lược tim một thất.
Khi 17 tháng tuổi, bệnh nhi được kiểm tra lại và đánh giá thấy kích thước động mạch phổi phát triển khá tốt, dù cấu trúc giải phẫu rất khó khăn để có thể sửa về tim hai tâm thất do khoảng cách từ tâm thất trái tới động mạch chủ mới rất xa.
Sau nhiều lần hội chẩn chuyên môn, PGS.TS Nguyễn Lý Thịnh Trường - Giám đốc Trung tâm Tim mạch cùng ê kíp vẫn quyết tâm phẫu thuật để sửa chữa triệt để trái tim cho bệnh nhi.

Theo PGS.TS Nguyễn Lý Thịnh Trường, ca phẫu thuật thứ ba kéo dài hơn 12 giờ và là một ca mổ rất khó, nhiều thách thức, nhờ sự nỗ lực của các y bác sĩ Trung tâm Tim mạch và sự phối hợp nhuần nhuyễn đa chuyên khoa, ca phẫu thuật đã diễn ra thành công, đưa cấu trúc tim của bệnh nhi trở về bình thường với hai tâm thất và hai tâm nhĩ hoàn chỉnh.
Hiện tại, bé G.B đã có thể sinh hoạt, ăn uống và phát triển như những trẻ bình thường. Trong thời gian tới, trẻ vẫn cần được theo dõi định kỳ và có thể phải thay ống nối khi cơ thể lớn lên, tuy nhiên đây là những can thiệp đơn giản hơn, đã được tiên lượng trước và nằm trong kế hoạch điều trị.
Gia đình bệnh nhi cho biết, việc con khỏe mạnh trở lại sau 3 lần phẫu thuật là niềm hạnh phúc vô cùng lớn. Nhớ lại quãng thời gian chờ con suốt hơn 12 giờ ngoài phòng mổ, khi bác sĩ thông báo ca phẫu thuật thành công, cả gia đình đã không kìm được xúc động.
Theo PGS.TS Nguyễn Lý Thịnh Trường, những trường hợp tim bẩm sinh phức tạp như bé G.B có nguy cơ tử vong cao ngay từ giai đoạn sơ sinh nếu không được can thiệp kịp thời.

Việc điều trị theo hướng tim một thất tuy đơn giản hơn nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng lâu dài. Trong khi đó, sửa chữa tim về cấu trúc hai thất dù rất phức tạp nhưng mang lại hiệu quả bền vững và chất lượng sống tốt hơn cho trẻ.
Song song với nỗ lực chuyên môn, các bác sĩ nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của gia đình trong suốt quá trình điều trị. Sự đồng hành, kiên trì và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn chuyên môn của gia đình là yếu tố quan trọng góp phần làm nên thành công trong điều trị các ca tim bẩm sinh phức tạp.