Hoạt động của Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Huế: Nâng cao trách nhiệm lập pháp, đồng hành với sự phát triển
Nhìn lại nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV, có thể khẳng định Đoàn ĐBQH thành phố Huế đã phát huy tinh thần trách nhiệm, tham gia tích cực vào quá trình tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế, tạo động lực phát triển cho đất nước và địa phương. Qua đó, từng bước khẳng định vai trò chủ thể tham gia kiến tạo chính sách, để lại những dấu ấn rõ nét trong công tác lập pháp, giám sát và tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV diễn ra trong bối cảnh đất nước phải đối mặt với những thách thức chưa từng có, đan xen giữa tác động nặng nề của đại dịch Covid‑19, yêu cầu phục hồi và tái cấu trúc nền kinh tế, cùng áp lực hoàn thiện thể chế để đáp ứng khát vọng phát triển nhanh, bền vững. Đối với thành phố Huế - một đô thị di sản mang tính đặc thù cao - những thách thức đó càng trở nên phức hợp khi phải đồng thời xử lý mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, giữa kỷ cương thể chế và yêu cầu đổi mới không gian tăng trưởng.
Trong bối cảnh ấy, yêu cầu đặt ra đối với Đoàn ĐBQH thành phố Huế không chỉ là thực hiện đầy đủ các chức năng hiến định, mà còn phải chủ động đổi mới phương thức hoạt động, phát huy vai trò “cầu nối” chính sách giữa Trung ương và địa phương, chuyển hóa các vấn đề thực tiễn của Huế thành các luận cứ lập pháp và giám sát ở tầm quốc gia.
Chuyển hóa thực tiễn thành luận cứ chính sách
Quốc hội Khóa XV là nhiệm kỳ có khối lượng công việc lập pháp rất lớn, với yêu cầu tháo gỡ kịp thời các “điểm nghẽn” về thể chế nhằm tạo động lực cho phát triển. Trước yêu cầu đó, Đoàn ĐBQH thành phố Huế đã đổi mới cách thức tham gia xây dựng pháp luật theo hướng chuyên sâu, thực chất và gắn chặt với thực tiễn địa phương.
Trong nhiệm kỳ, Đoàn đã tổ chức lấy ý kiến bằng văn bản đối với 157 lượt dự án luật; tổ chức 22 hội nghị góp ý đối với 40 dự án luật, huy động sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý có kinh nghiệm. Thông qua các hoạt động này, nhiều vấn đề đặt ra từ thực tiễn quản lý đô thị di sản, phân cấp đầu tư, bảo tồn giá trị văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội đã được chuyển hóa thành các kiến nghị cụ thể gửi tới các cơ quan của Quốc hội.
Cách tiếp cận của Đoàn không dừng ở việc góp ý kỹ thuật lập pháp, mà hướng tới làm rõ các xung đột chính sách tiềm ẩn, đề xuất phương án dung hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa yêu cầu quản lý chặt chẽ và nhu cầu mở rộng không gian tăng trưởng. Nhiều ý kiến của Đoàn đã được các cơ quan soạn thảo và thẩm tra tiếp thu, góp phần hoàn thiện các dự án luật và nghị quyết, trong đó có những cơ chế, chính sách mang tính đặc thù, tạo dư địa phát triển cho thành phố Huế.
Đáng chú ý, Đoàn ĐBQH thành phố Huế đã tích cực phối hợp với các cơ quan của địa phương và Trung ương trong quá trình chuẩn bị, hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội ban hành nghị quyết đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Quá trình này, Đoàn đã đóng vai trò “cầu nối” chính sách, góp phần làm rõ các luận cứ pháp lý, kinh tế và văn hóa - xã hội, tạo đồng thuận cao trong quá trình xem xét, quyết định của Quốc hội. Đây là dấu mốc có ý nghĩa chiến lược, mở ra không gian và động lực phát triển mới cho địa phương trong giai đoạn tiếp theo.
Tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, đời sống xã hội
Hoạt động giám sát tiếp tục là một trong những điểm nhấn xuyên suốt nhiệm kỳ của Đoàn ĐBQH thành phố Huế. Các đại biểu đã tích cực tham gia hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội tại các kỳ họp, các đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội. Ở cấp độ địa phương, Đoàn đã chủ trì 13 cuộc giám sát, khảo sát chuyên đề, tập trung vào những lĩnh vực bức xúc, nhạy cảm, tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân. Qua giám sát, Đoàn đã kiến nghị 214 nội dung đến Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.
Điểm nổi bật trong hoạt động giám sát của Đoàn là tinh thần theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kiến nghị sau giám sát. Nhiều kiến nghị đã được các cơ quan có thẩm quyền phản hồi bằng văn bản, điều chỉnh trong công tác quản lý hoặc thể hiện trong các nghị quyết, chính sách cụ thể. Cách làm này góp phần bảo đảm hoạt động giám sát không chỉ dừng lại ở việc chỉ ra tồn tại, hạn chế, mà tạo ra chuyển biến thực chất trong thực tiễn quản lý và đời sống xã hội.
Cùng với đó, xác định rõ vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, Đoàn ĐBQH thành phố Huế đặc biệt chú trọng công tác tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Trong nhiệm kỳ, Đoàn đã tổ chức 91 cuộc tiếp xúc cử tri với hơn 8.300 lượt cử tri tham dự, trong đó có nhiều cuộc tiếp xúc chuyên đề, tập trung vào những vấn đề cử tri quan tâm; 112 buổi tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý 309 đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị theo đúng quy định. Thông qua theo dõi, đôn đốc giải quyết và thông tin kịp thời kết quả đến cử tri, Đoàn góp phần giải quyết nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân đối với hoạt động của Quốc hội và đại biểu Quốc hội.
Trong giai đoạn phát triển mới, khi Huế đã trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu đối với hoạt động của Đoàn ĐBQH ngày càng cao. Với nền tảng kinh nghiệm đã tích lũy trong nhiệm kỳ Khóa XV, Đoàn ĐBQH thành phố tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành trong hoàn thiện chính sách, mở rộng dư địa phát triển, đáp ứng yêu cầu từ thực tiễn và kỳ vọng của cử tri, Nhân dân.