"Những món ăn nuôi ta lớn”: Lưu giữ ký ức trên mâm cơm Việt

Những món ăn lưu dấu lịch sử, văn hóa

Món ăn là điều thân thiết nhất trong suốt đời một con người, bởi chúng ta ăn để sống và ăn để hạnh phúc. Nhưng đáng nhớ nhất bao giờ cũng là những món ăn đã cùng mỗi người lớn lên.

Trong nhịp sống hiện đại, khi mâm cơm gia đình dần bị thay thế bởi những món ngoại nhập nhanh gọn, nhiều bạn trẻ ngày nay không thích hoặc không ăn được những món ăn truyền thống thời ông bà, bố mẹ mình hay ăn nữa. Vậy sẽ thế nào, nếu một ngày con cháu chúng ta không còn ăn những thức món như bố mẹ ông bà cụ kỵ họ từng ăn?

Xuất phát từ những cảm xúc và suy tư này, ba tác giả: đầu bếp Nguyễn Mạnh Hùng, nhà báo Phạm Trung Tuyến, nhà văn Nguyễn Hoàng Diệu Thủy đã cùng nhau xây dựng cuốn sách Những món ăn nuôi ta lớn.

Trong đó, những tản văn của Phạm Trung Tuyến và Nguyễn Hoàng Diệu Thủy kể lại chân thực, xúc động và hài hước những kỷ niệm về món ăn. Đấy là những câu chuyện rất cá nhân, nhưng bởi chúng ta cùng sinh ra và lớn lên trong một không gian tương đồng, nên người đọc chắc hẳn sẽ thấy thấp thoáng chính mình trong đó. Sách đồng thời có những công thức và hình ảnh món ăn hấp dẫn của đầu bếp Nguyễn Mạnh Hùng, thể hiện lôi cuốn và sống động không khí nấu nướng những món ăn truyền thống trong căn bếp hiện đại.

Tại sự kiện ra mắt cuốn sách và workshop Nấu lại những món ăn Việt đã, đang và có thể sẽ thất truyền chiều 31/1, các tác giả cho biết hướng đến những món ăn cơ bản, những thức món vô cùng thân thuộc, từ bát canh rau ngọt lành, tới món thịt rang đậm đà, từ đĩa cá kho nâu mật tới món om ốc lươn sóng sánh, từ bát cháo ngọt lịm tới cơm rang óng vàng...

Bởi thế khi đọc cuốn sách này, chúng ta có thể hình dung được ngay về mâm cơm truyền thống của người Việt, hình dung được cả không gian sống, thói quen sống của người Việt, với những dấu vết lịch sử và sắc màu văn hóa.

Đánh thức "hương xưa vị cũ" trong căn bếp hiện đại

Món ăn của người Việt nương theo mùa màng, trời đất, mùa nào thức nấy, để tận hưởng được tối đa tinh túy của nguyên liệu. Nhờ thiên nhiên ban tặng, bữa cơm người Việt rất nhiều rau xanh. Cuộc sống gắn bó với ruộng đồng khiến các thức cua ốc cá tôm từng chiếm phần lớn trong các bữa ăn gia đình. Người Việt cũng có những món ăn thường ngày và những món ăn chơi trong những ngày nhàn nhã, làm thành một sinh hoạt cộng đồng mâm bát xôn xao.

Cuốn sách Những món ăn nuôi ta lớn mong muốn lưu giữ những món ăn truyền thống trong mâm cơm người Việt, như một sợi dây kết nối thế hệ trẻ với quá khứ. Chắc chắn nó cũng khơi dậy nguồn cảm hứng để mỗi người vào bếp nấu lại những món ăn ông bà cha mẹ từng nấu, mà giữa cuộc sống bận rộn này nhiều khi bị lãng quên.

Nhà báo Phạm Trung Tuyến cho rằng, ngày xưa, khi thiếu thốn, ta phải kỳ công hơn để có món ăn ngon; khi dành nhiều công sức, ta cũng sẽ yêu quý thành quả hơn. Ngày nay, “biết nấu và ăn ngon ở bất cứ nơi nào mình sống là một cách để nhận ra người Việt trong thế giới 8 tỷ con người".

Trong khi đó, nhà văn Nguyễn Hoàng Diệu Thủy chia sẻ: “Trước đây ăn chỉ biết ngon, bây giờ ăn là còn ngẫm những triết lý đơn sơ thấm thía trong món ăn quê nhà, để thấy tha thiết hơn với hương xưa vị cũ. Bây giờ ăn là hiểu ta được thừa nhận và thuộc về, là thương nhớ không nguôi ký ức trong căn bếp, bên mâm cơm, với những người thân yêu, dưới một mái nhà êm ấm. Đi thật xa để trở về có lẽ là như vậy.”

“Những món ăn thời thơ ấu luôn có một chỗ xứng đáng trong tim” - đầu bếp Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh. Bởi thế, “cuốn sách này hướng tới việc nấu các món truyền thống trong không gian gia đình hiện đại”, để ai cũng có thể thực hành, để cùng trở về với món Việt, trở về với cơ bản, với ký ức và cảm xúc…

Thảo Nguyên