Giám sát - thước đo hiệu quả trách nhiệm của người đại biểu
Xác định giám sát là hoạt động quan trọng để góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, xuyên suốt hành trình 80 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt là nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV, Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ đã chú trọng đổi mới hoạt động giám sát theo hướng thực chất, tập trung vào những vấn đề bức xúc, nổi cộm, được đông đảo cử tri quan tâm.
Đổi mới tư duy và phương thức giám sát
Quốc hội Khóa XV diễn ra trong bối cảnh yêu cầu nâng cao hiệu lực giám sát ngày càng trở nên cấp thiết, nhất là khi đất nước bước vào giai đoạn cải cách mạnh mẽ về thể chế, tổ chức bộ máy và quản trị quốc gia. Trong bối cảnh đó, hoạt động giám sát của Quốc hội không chỉ dừng ở việc “phát hiện vấn đề”, mà phải đi đến cùng trong việc kiến nghị, theo dõi, đôn đốc và đánh giá kết quả thực hiện.
Nhận thức tầm quan trọng của hoạt động này, Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ đã chủ động đổi mới tư duy và phương thức giám sát theo hướng thực chất, hiệu quả. Trong nhiệm kỳ, Đoàn đã tổ chức 80 cuộc giám sát theo chương trình hàng năm, 37 cuộc giám sát chuyên đề và hơn 60 cuộc khảo sát thực tiễn. Nội dung giám sát có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực như sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã trên địa bàn, quản lý đất đai, đầu tư công, cải cách thủ tục hành chính, giáo dục, y tế, nước sạch nông thôn, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí...
Điểm nổi bật trong hoạt động giám sát của Đoàn là sự cải tiến rõ nét về phương thức. Thay vì nặng về báo cáo, Đoàn tăng cường khảo sát thực địa, làm việc trực tiếp với cơ sở, đối thoại thẳng thắn với các cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát. Cách làm này không chỉ giúp làm rõ bản chất vấn đề, mà còn tạo điều kiện để các kiến nghị sau giám sát sát thực tiễn, khả thi và có địa chỉ trách nhiệm rõ ràng.
Theo Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Đặng Bích Ngọc, việc tăng cường khảo sát thực địa, đối thoại trực tiếp với cơ sở không chỉ giúp Đoàn có cái nhìn toàn diện, khách quan hơn, mà còn nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan chịu sự giám sát.
Đồng thời, tìm hiểu nội dung, vấn đề giám sát từ nhiều phía để có những nhìn nhận, đánh giá việc thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước khách quan, chính xác, bảo đảm tính sát thực của các nhận định, đánh giá, kiến nghị sau giám sát... Đây là cơ sở quan trọng để các kiến nghị của Đoàn có trọng lượng hơn, được các cơ quan có thẩm quyền tiếp thu và tổ chức thực hiện nghiêm túc, qua đó từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội tại địa phương.
Đôn đốc việc thực hiện kiến nghị sau giám sát
Hiệu quả của giám sát không chỉ được đo bằng số cuộc giám sát hay số kiến nghị được ban hành, mà quan trọng hơn là mức độ chuyển biến sau giám sát. Với tinh thần đó, Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ đặc biệt coi trọng việc theo dõi, đôn đốc và đánh giá kết quả thực hiện các kiến nghị đã chuyển đến cơ quan có thẩm quyền.
Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Đặng Bích Ngọc khẳng định, đây là bước đi cần thiết nhằm phát huy đầy đủ vai trò giám sát của Đoàn, đồng thời đánh giá rõ mức độ tiếp thu, trách nhiệm giải trình và hiệu quả xử lý của các cơ quan hành chính nhà nước đối với những vấn đề cử tri và Nhân dân quan tâm. “Giám sát không chỉ để chỉ ra tồn tại, mà quan trọng hơn là thúc đẩy thay đổi, tạo chuyển biến thực chất trong quản lý và điều hành”, bà Đặng Bích Ngọc nhấn mạnh.
Qua giám sát, Đoàn đã chuyển 401 kiến nghị đến các cơ quan Trung ương và địa phương. Phần lớn các kiến nghị đã được tiếp thu, giải quyết hoặc trả lời, góp phần tháo gỡ khó khăn, điều chỉnh chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh. Nhiều vấn đề tồn tại kéo dài đã từng bước được xử lý, tạo chuyển biến tích cực trong đời sống kinh tế - xã hội địa phương.
Với cách làm đổi mới, kiên trì và trách nhiệm, hoạt động giám sát của Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, hoàn thiện chính sách, pháp luật và củng cố niềm tin của cử tri, Nhân dân đối với Quốc hội và ĐBQH.
Để hoạt động giám sát tiếp tục đi vào thực chất, Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tăng tỉ lệ ĐBQH chuyên trách theo mục tiêu đã đề ra; giảm hợp lý số lượng ĐBQH kiêm nhiệm công tác ở các cơ quan hành pháp.
Trong đó, tăng tỷ lệ ĐBQH hoạt động chuyên trách tại địa phương, nhất là đối với những tỉnh mới sắp xếp, hợp nhất có quy mô dân số lớn. Đặc biệt coi trọng chất lượng đại biểu theo hướng ưu tiên những người có kinh nghiệm thực tiễn song hành với đáp ứng trình độ về khoa học công nghệ; người được đào tạo cơ bản về pháp luật để nâng chất lượng, hiệu quả hoạt động của Quốc hội.
Cùng với đó, UBND tỉnh cần chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị trên địa bàn nâng cao trách nhiệm và chất lượng trong việc nghiên cứu, góp ý dự thảo luật; bảo đảm phản hồi đúng thời hạn, có căn cứ thực tiễn, hàm lượng chuyên môn cao, phù hợp với điều kiện địa phương; khắc phục triệt để tình trạng phản hồi mang tính hình thức, chung chung, thiếu chiều sâu và không phản ánh đúng thực tiễn triển khai chính sách pháp luật.