Khu di tích Ban Thường trực Quốc hội: Hun đúc "ngọn lửa" yêu nước thế cho hệ trẻ

Trong những ngày cuối năm 2025, theo chỉ dẫn lịch sử, chúng tôi tìm về Tuyên Quang - vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, trong đó hệ thống các di tích gắn liền với quá trình hình thành và hoạt động của Quốc hội Việt Nam.

Khu Di tích Ban Thường trực Quốc hội nằm trong quần thể Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào. Đây là nơi ở và làm việc của Ban Thường trực Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và Chủ tịch Tôn Đức Thắng từ cuối năm 1952 đến năm 1954 trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp...

Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Bác Hồ cùng Trung ương Đảng, Chính phủ, Quốc hội và các cơ quan Trung ương; đồng chí Tôn Đức Thắng, với cương vị là Phó Trưởng Ban Thường trực Quốc hội, chuyển lên vùng căn cứ cách mạng Việt Bắc. Trong đó, Tuyên Quang là nơi Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Chính phủ… đến ở và làm việc ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến (tháng 2/1947).

Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến, đồng chí Tôn Đức Thắng đã ở và làm việc tại một số địa điểm: Đồng Man-Lũng Tẩu, xã Tân Trào, ngòi Khoác, xã Trung Yên, huyện Sơn Dương; thị trấn Vĩnh Lộc, xã Kim Bình, xã Phúc Thịnh, huyện Chiêm Hóa... Thời gian và địa điểm đồng chí Tôn Đức Thắng cùng Ban Thường trực Quốc hội ở và làm việc lâu nhất là thôn Chi Liền, xã Trung Yên, huyện Sơn Dương (từ cuối năm 1952 đến đầu tháng 10/1954).

Thôn Chi Liền, dưới sự lãnh đạo của đồng chí Tôn Đức Thắng, Ban Thường trực Quốc hội đã hoạt động sôi nổi, tích cực, cùng Chính phủ quyết định những chính sách lớn và góp ý kiến với Chính phủ về các nghị quyết và các sắc lệnh, nghị định, thông tư chương trình công tác quan trọng, góp phần vào thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Nhân dân ta.

Những địa điểm này từng là cơ sở hoạt động của Ban Thường trực Quốc hội trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp đã trở thành địa chỉ đỏ không thể thiếu trong việc bồi bồi đắp lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Thông qua việc tham quan, học tập tại các di tích, học sinh, đoàn viên, thanh niên được tiếp cận lịch sử theo cách trực quan, sinh động. Không gian di tích, những câu chuyện lịch sử gắn với từng địa điểm, từng hiện vật đã giúp lịch sử không còn khô cứng trên trang sách mà trở nên gần gũi, dễ cảm nhận. Từ đó, thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về truyền thống cách mạng, tinh thần đại đoàn kết dân tộc, cũng như trách nhiệm cao cả của Quốc hội trong việc đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.

Nhận thức rõ vai trò của Di tích lịch sử trong giáo dục thế hệ trẻ, các cấp bộ Đoàn trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã tích cực đổi mới nội dung, phương thức giáo dục truyền thống. Nhiều hoạt động được tổ chức gắn với các Di tích Quốc hội như hành trình về nguồn, sinh hoạt chuyên đề, Lễ kết nạp Đoàn, kết nạp Đảng viên mới, báo công dâng Bác, thắp nến tri ân… Qua đó, lịch sử được truyền tải một cách nhẹ nhàng, sinh động, phù hợp với tâm lý, nhu cầu và sở thích của đoàn viên, thanh thiếu niên.

Chị Nguyễn Trang Linh, Bí thư Đoàn phường Minh Xuân cho biết: “Việc tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tìm hiểu lịch sử ngay tại các Di tích Quốc hội giúp các bạn trẻ hiểu rõ hơn về cội nguồn cách mạng của quê hương. Khi được tận mắt chứng kiến, tận tai lắng nghe những câu chuyện lịch sử, các bạn sẽ có cảm xúc chân thực hơn. Từ đó, các phong trào hành động cách mạng của Đoàn cũng có chiều sâu, gắn lý tưởng sống với trách nhiệm cụ thể đối với cộng đồng và xã hội”.

Bên cạnh các hoạt động truyền thống, nhiều đơn vị trường học và tổ chức Đoàn đã chủ động lồng ghép các hình thức trải nghiệm sáng tạo như thuyết trình theo nhóm, thi tìm hiểu lịch sử Quốc hội, đóng vai tái hiện các sự kiện lịch sử, xây dựng video, clip tuyên truyền về di tích. Những cách làm mới này đã tạo hứng thú, khơi dậy tinh thần chủ động học tập, nghiên cứu lịch sử trong đoàn viên, học sinh, giúp các em không chỉ “nghe - nhìn” mà còn “suy nghĩ - hành động”.

Theo cán bộ quản lý Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào cho biết: những năm gần đây, lượng học sinh, sinh viên đến tham quan, học tập tại các Di tích Quốc hội ngày càng tăng. Chúng tôi luôn chú trọng đổi mới cách thuyết minh, kết hợp kể chuyện lịch sử với đặt câu hỏi, trao đổi để các em dễ tiếp thu. Qua các chuyến tham quan, nhiều em thể hiện sự quan tâm sâu sắc, đặt ra những câu hỏi rất chín chắn về vai trò của Quốc hội và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay.

Là một trong những học sinh tham gia chuyến học tập thực tế tại Khu Di tích Ban Thường trực Quốc hội, em Nguyễn Đình Minh Thành (Hà Nội) chia sẻ: “Được tận mắt chứng kiến nơi các đại biểu Quốc hội từng làm việc giữa núi rừng kháng chiến, em cảm nhận rõ hơn sự hy sinh, cống hiến của thế hệ cha anh. Chuyến đi giúp em thêm yêu lịch sử, trân trọng hòa bình và có ý thức rèn luyện, học tập tốt hơn để xứng đáng với truyền thống của quê hương”.

Không chỉ tập trung tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, hệ thống các di tích gắn với Quốc hội và các cơ quan Trung ương trong thời kỳ kháng chiến còn phân bố tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh như xã Kim Bình, Kiên Đài, Chiêm Hóa… Đây đều là những địa bàn thuộc An toàn khu, nơi từng diễn ra các hoạt động quan trọng của Trung ương Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Việc gắn kết các địa chỉ đỏ đã tạo nên không gian lịch sử, góp phần nâng cao hiệu quả của việc giáo dục truyền thống, đưa lịch sử cách mạng đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Có thể khẳng định, việc phát huy giá trị khu Di tích Thường trực Quốc hội trong giáo dục truyền thống không chỉ góp phần bảo tồn, gìn giữ di sản lịch sử, mà còn có ý nghĩa sâu sắc trong việc bồi đắp lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước cho thế hệ trẻ. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng lớp thanh niên Tuyên Quang giàu tri thức, bản lĩnh, trách nhiệm, sẵn sàng tiếp nối và phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương trong thời kỳ mới.

Nguyễn Ánh