Hà Nội: Sử dụng Camera AI để “phạt nguội” các vi phạm về trật tự đô thị

Thời gian qua, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an về ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường; Công an thành phố Hà Nội đã và đang triển khai nhiều hệ thống camera giám sát, camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phục vụ công tác phát hiện, xử lý vi phạm theo quy định pháp luật; từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Hệ thống camera AI tích hợp nhiều tính năng thông minh

Từ ngày 13/12/2025, Công an thành phố Hà Nội chính thức đưa vào vận hành hệ thống camera AI với khoảng 1.837 camera, được lắp đặt tại các vị trí trọng điểm trên 25 tuyến phố và 195 nút giao thông quan trọng. Đây là những khu vực có nguy cơ cao phát sinh vi phạm về trật tự an toàn giao thông và trật tự đô thị.

Cụ thể, 25 tuyến đường gồm: Tràng Thi; Hai Bà Trưng; Lý Thường Kiệt; Bà Triệu; Phố Huế - Hàng Bài; Ngô Quyền - Ngô Thị Nhậm; Lò Đúc; Phan Đình Phùng - Hàng Đậu; Quán Thánh; Hoàng Diệu; Kim Mã - Đào Tấn; Âu Cơ - Yên Phụ; Đê (Trần Quang Khải - Nguyễn Khoái); Đại Cồ Việt - Trần Khát Chân; Giải Phóng - Lê Duẩn; Nguyễn Chí Thanh - Trần Duy Hưng; Giảng Võ - Láng Hạ - Lê Văn Lương; Tây Sơn - Ô Chợ Dừa - Hoàng Cầu; Chùa Bộc - Thái Hà - Huỳnh Thúc Kháng; Vành đai 2 - Cổ Linh - Thạch Bàn - Nguyễn Văn Cừ; Láng - Võ Chí Công - Trường Sa; Lạc Long Quân - Hoàng Quốc Việt; Phạm Hùng - Cầu Giấy; Nguyễn Trãi - Trần Phú (Hà Đông); Vành đai 3 - Võ Văn Kiệt.

Hệ thống camera AI được tích hợp nhiều tính năng thông minh như: tự động thu thập dữ liệu giao thông; điều khiển đèn tín hiệu giao thông theo thời gian thực nhằm góp phần giảm ùn tắc; tự động thiết lập “làn sóng xanh” liên tuyến cho các phương tiện ưu tiên, xe dẫn đoàn để tối ưu quá trình di chuyển, bảo đảm giao thông thông suốt.

Đồng thời, hệ thống có khả năng tự động phân tích, phát hiện, ghi nhận và hỗ trợ xử lý 28 nhóm hành vi vi phạm giao thông phổ biến như: dừng, đỗ xe sai quy định; đi ngược chiều; vượt đèn đỏ; không đội mũ bảo hiểm… Các hành vi vi phạm đều được ghi nhận bằng hình ảnh, clip rõ nét, đầy đủ thông tin về thời gian và địa điểm, bảo đảm căn cứ pháp lý phục vụ công tác xử lý.

Với việc đưa hệ thống camera AI mới vào hoạt động, tổng số camera do các Trung tâm chỉ huy, điều hành của Công an thành phố Hà Nội quản lý, vận hành hiện nay đạt khoảng 3.000 camera; bên cạnh đó còn có hệ thống camera tại các Trung tâm giám sát của Công an phường, xã. Ngoài 1.837 camera AI, các hệ thống camera giám sát khác của Công an Thành phố cũng có khả năng ghi nhận đầy đủ hình ảnh vi phạm liên quan đến trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị và vệ sinh môi trường, làm cơ sở để các cơ quan chức năng tiến hành rà soát, phân loại, xác minh và xử lý theo quy định.

Kịp thời xử lý vi phạm, góp phần giảm ùn tắc giao thông

Sau 01 tháng triển khai vận hành hệ thống (từ ngày 13/12/2025 đến ngày 12/01/2026), camera AI đã ghi nhận, rà soát và kiểm duyệt hình ảnh của 6.351 trường hợp đủ căn cứ để gửi thông báo phục vụ công tác xử lý vi phạm theo hình thức phạt nguội. Trong số này, hành vi vi phạm phổ biến nhất là không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông với 4.215 trường hợp (chiếm 66,36%), bao gồm 1.962 ô tô và 2.253 mô tô; tiếp đến là lỗi không đội mũ bảo hiểm với 2.053 trường hợp (chiếm 32,32%). Ngoài ra còn ghi nhận một số lỗi vi phạm khác như: dừng, đỗ xe tại nơi có biển cấm; không thắt dây an toàn.

Để giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, Công an Thành phố đã xây dựng và công khai quy trình xử lý vi phạm hành chính toàn trình trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ trên môi trường điện tử thông qua ứng dụng Công dân Thủ đô số - iHanoi (không cần phải đến cơ quan Công an).

Song song với công tác xử lý vi phạm, việc ứng dụng giải pháp điều khiển đèn tín hiệu giao thông thông minh tại các tuyến phố và nút giao được lắp đặt camera AI đã mang lại những chuyển biến rõ rệt về tình hình giao thông. Cụ thể, tại các tuyến đường một chiều, tốc độ di chuyển được cải thiện, thời gian hành trình giảm từ 31% đến 36,8%, thông lượng phương tiện qua nút tăng từ 13% đến 18,88%. Đối với các tuyến hai chiều có mật độ phương tiện lớn, nhiều nút giao gần nhau và nhiều hướng lưu thông, thời gian hành trình trung bình giảm từ 20% đến 25%, thông lượng xe qua nút tăng từ 8% đến 15%.

Bên cạnh việc sử dụng hệ thống camera AI để tự động ghi nhận và hỗ trợ xử lý vi phạm, Công an thành phố Hà Nội còn bố trí lực lượng trực 24/7 tại các Trung tâm chỉ huy, điều hành của Công an Thành phố và các Trung tâm giám sát camera của Công an phường, xã. Lực lượng này trực tiếp theo dõi, giám sát tình hình, kịp thời phát hiện vi phạm, nhận diện nguy cơ ùn tắc và thông báo cho lực lượng Cảnh sát giao thông, Cảnh sát trật tự tại hiện trường để tổ chức xử lý, ngăn chặn vi phạm hoặc phân luồng, hướng dẫn giao thông, bảo đảm việc đi lại của người dân được thông suốt.

Thực tiễn cho thấy, hệ thống camera giám sát, camera AI đã phát huy hiệu quả rõ nét, hỗ trợ tích cực cho lực lượng chức năng trong việc phát hiện, xử lý vi phạm một cách khách quan, kịp thời, góp phần giảm ùn tắc giao thông.

Camera AI góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật

Công an thành phố Hà Nội khẳng định, việc ứng dụng hệ thống camera giám sát, camera AI được triển khai với tinh thần xuyên suốt là “lấy phòng ngừa là chính”. Công nghệ được sử dụng nhằm hỗ trợ lực lượng chức năng nhận diện sớm các nguy cơ, kịp thời phát hiện hành vi vi phạm, qua đó giảm thiểu tối đa tình trạng vi phạm và phòng, chống ùn tắc giao thông. Mục tiêu hướng đến là xây dựng môi trường đô thị kỷ cương, an toàn, văn minh, sạch đẹp, trong đó người dân giữ vai trò trung tâm, là chủ thể cùng tham gia, cùng giám sát và cùng hưởng lợi.

Việc triển khai hệ thống camera không nhằm mục đích gia tăng số lượng xử phạt, mà trước hết tạo ra hiệu ứng tuyên truyền, răn đe, góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, hình thành thói quen chấp hành thường xuyên, bền vững trong Nhân dân.

Thực tế cho thấy, tại một số tuyến đường, nút giao, trước đây tình trạng vi phạm thường giảm khi có lực lượng chức năng làm nhiệm vụ nhưng lại tái diễn khi không có sự kiểm tra, giám sát trực tiếp. Với khả năng giám sát liên tục, đồng đều, không phụ thuộc vào thời gian hay điều kiện thời tiết, hệ thống camera giúp duy trì hiệu quả quản lý thường xuyên, góp phần chuyển biến hành vi của người tham gia giao thông từ “chấp hành đối phó” sang “chấp hành tự giác”. Đây là sự thay đổi quan trọng về mặt ý thức – yếu tố cốt lõi trong việc xây dựng văn hóa giao thông và nếp sống văn minh đô thị.

Công khai, minh bạch trong xử lý vi phạm; lan tỏa hành vi đẹp, mô hình hiệu quả

Không chỉ “phạt nguội” trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông, Công an Thành phố đã mở rộng hệ thống camera để “phạt nguội” các hành vi vi phạm trật tự đô thị (lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; bày bán hàng hóa trái quy định; làm mái che, treo biển quảng cáo trái quy định; dừng, đỗ, để xe trên đường, vỉa hè trái quy định pháp luật…), vi phạm vệ sinh môi trường (thu gom, thải rác trái quy định; vứt, thải, bỏ đầu mẩu, tàn thuốc lá; vệ sinh cá nhân không đúng nơi quy định; đổ nước thải sai quy định tại khu chung cư, thương mại, dịch vụ hoặc nơi công cộng; vứt, thải rác trên vỉa hè, lòng đường hoặc vào hệ thống thoát nước…).

Hình ảnh vi phạm do hệ thống camera ghi nhận được coi là chứng cứ khách quan, góp phần hạn chế tranh cãi, phản ứng của người vi phạm đối với lực lượng chức năng; tạo sự đồng thuận trong dư luận xã hội và giảm thiểu tối đa các ý kiến trái chiều. Qua đó, củng cố niềm tin của Nhân dân vào tính nghiêm minh của pháp luật và tinh thần phụng sự Nhân dân của lực lượng Công an.

Bên cạnh việc phát hiện và xử lý vi phạm, camera AI còn hỗ trợ lực lượng chức năng trong việc ghi nhận, đánh giá những điểm sáng trong chấp hành pháp luật, như các tuyến phố văn minh đô thị, các mô hình tự quản trật tự đô thị hoạt động hiệu quả. Từ đó, kịp thời biểu dương, lan tỏa trên các kênh thông tin chính thống. Công tác tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc cảnh báo vi phạm mà còn góp phần cổ vũ tinh thần tích cực, lan tỏa những việc làm tốt, hình ảnh đẹp trong cộng đồng.

Trọng Nghĩa