Kiểm soát khí thải xe máy: Phải tính đủ hạ tầng, an sinh và cơ chế giám sát
Với hơn 70 triệu xe máy đang lưu hành, kiểm soát khí thải là giải pháp quan trọng giảm ô nhiễm không khí. Tại tọa đàm “Kiểm định khí thải xe cơ giới và vấn đề chống ô nhiễm không khí”, các ý kiến nhấn mạnh cần lộ trình khả thi, đồng bộ giữa tiêu chuẩn, hạ tầng, an sinh và cơ chế giám sát.
Phát biểu tại tọa đàm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi cho biết, qua giám sát việc thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, ô nhiễm không khí, đặc biệt tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh là một trong những vấn đề nổi cộm, nhận được nhiều ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân.
Theo ông Tạ Đình Thi, Quốc hội đang xem xét, thông qua Nghị quyết về kết quả giám sát chuyên đề, trong đó xác định giải quyết ô nhiễm không khí là nhiệm vụ cấp bách.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về ô nhiễm không khí và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông đường bộ được quản lý, kiểm soát khí thải theo lộ trình tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Để đạt được mục tiêu này, ông Tạ Đình Thi cho rằng, trước hết cần xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn khí thải bảo đảm tính khả thi, hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ môi trường, điều kiện kinh tế và vấn đề an sinh xã hội.
Bên cạnh đó, việc kiểm định khí thải đòi hỏi phải chuẩn bị đầy đủ hạ tầng phục vụ công tác kiểm định, bao gồm hệ thống cơ sở kiểm định, đội ngũ nhân lực, kỹ thuật và công nghệ phù hợp. Đồng thời, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước như ngành môi trường, giao thông, xây dựng và lực lượng thực thi, xử phạt.
Một vấn đề quan trọng khác được nhấn mạnh là lộ trình triển khai cần có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn trước, đồng thời tính toán đầy đủ tác động đến sinh kế, đời sống của người dân để có giải pháp hỗ trợ phù hợp.
Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, để chính sách đi vào thực tế, cần thiết lập cơ chế giám sát, kiểm tra và xử phạt hiệu quả, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bảo đảm công khai, minh bạch.
Việc chuyển đổi nhiên liệu, chuyển đổi phương tiện cũng phải được đặt trong một chính sách tổng thể, có lộ trình rõ ràng và truyền thông đầy đủ để tạo sự đồng thuận trong xã hội.