Kiến tạo thay đổi: Để mỗi đô thị là một cộng đồng đáng sống

Sự kiện do Tạp chí Kiến trúc, enCity và Omega Plus tổ chức, dưới sự bảo trợ của Hội Kiến trúc sư Việt Nam, thu hút giới chuyên môn, nhà quản lý và công chúng quan tâm đến phát triển đô thị bền vững.

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, yêu cầu đặt ra đối với công tác quy hoạch và phát triển đô thị không chỉ là mở rộng không gian hay đầu tư hạ tầng, mà còn là nâng cao chất lượng sống, bảo đảm tính bền vững, nhân văn và gắn kết cộng đồng. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt cuốn sách “Kiến tạo thay đổi: Hành trình kiến tạo những cộng đồng đáng sống ở Đông Nam Á”.

Ấn phẩm do đội ngũ enCity chấp bút, dựa trên nhiều năm thực hành chuyên sâu trong các lĩnh vực thiết kế, kiến trúc, quy hoạch, hạ tầng và tư vấn chính sách. Cuốn sách gồm 18 bài viết, chia sẻ những câu chuyện “hậu trường” của quá trình kiến tạo đô thị - nơi các ý tưởng không dừng lại ở bản vẽ hay con số, mà được thử nghiệm, điều chỉnh và hiện thực hóa trong bối cảnh cụ thể của từng cộng đồng.

KTS. Marco Buinhas - Giám đốc Thiết kế Công ty Tư vấn quốc tế enCity chia sẻ, với kinh nghiệm đã làm việc ở nhiều châu lục, khi nói đến xây dựng cộng đồng đáng sống, ông đã đặt mình trong tâm thế là một người bên trong châu Á, cụ thể là Việt Nam, để tìm ra những điều khác biệt so với các nước châu Âu khác. Và đó chính là sự khác biệt trong văn hóa - một trong những yếu tố rất lớn để quyết định hướng đi đúng đắn, phù hợp với môi trường, nhu cầu và văn hóa tại Việt Nam.

Qua các trường hợp như mạng lưới metro tại TP. Hồ Chí Minh, những công trình văn hóa tại Tây Nguyên, dự án nhà ở trong không gian di sản, hay các mô hình tiên phong tại Singapore, cuốn sách cho thấy kiến trúc và quy hoạch không chỉ tạo ra công trình, mà kiến tạo nên hệ sinh thái sống có tác động lâu dài.

Một điểm nhấn của “Kiến tạo thay đổi: Hành trình kiến tạo những cộng đồng đáng sống ở Đông Nam Á” là cách kể chuyện từ thực tiễn nghề nghiệp. Thay vì luận giải học thuật khô cứng, cuốn sách dẫn dắt người đọc qua những dự án cụ thể, với các quyết định mang tính then chốt, từ lựa chọn kỹ thuật, dữ liệu, công nghệ, đến sự kiên trì, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp.

KTS Chu Kim Đức - Đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Think Playgrounds, với kinh nghiệm làm nhiều khu vui chơi dành cho trẻ em cho biết, cuốn sách tập trung nói về “cộng đồng và kết nối” rất phù hợp với sự phát triển hiện tại của đô thị. Đó là phải gắn liền với cộng đồng, tìm ra những điểm hữu ích, điểm cần có và những điểm tốt hơn cho cộng đồng để đưa vào thực tế.

Từ góc độ quản lý và hoạch định chính sách, cuốn sách mang lại nhiều gợi ý đáng chú ý về cách tiếp cận liên ngành trong phát triển đô thị. Các bài viết cho thấy, những thay đổi tích cực không nhất thiết phải bắt đầu từ các dự án quy mô lớn, mà có thể khởi nguồn từ những can thiệp nhỏ, phù hợp với bối cảnh địa phương, song được thực hiện nhất quán và có tầm nhìn dài hạn.

Tin và ảnh: Quỳnh Anh