Chuyên gia chỉ 4 tiêu chí vàng giúp KOL xây dựng "Niềm Tin Số" trong lòng công chúng
Trong kỷ nguyên số, KOL (Key Opinion Leaders) không chỉ là những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nhận thức và hành vi của cộng đồng. Với sự bùng nổ của thông tin và sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng trực tuyến, vai trò của KOL càng trở nên nổi bật hơn bao giờ hết.
Trong khuôn khổ Hội nghị, Phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân đã có cuộc trò chuyện cùng ông Chung Đức Khanh, Giám đốc công ty truyền thông Wind Media đồng thời là chuyên gia nền tảng số để tìm hiểu về các tiêu chuẩn và trách nhiệm mà các KOL Việt Nam cần đáp ứng trong thời đại số.
Ranh giới cần được đặt rõ ràng giữa "quyền tự do sáng tạo" và "trách nhiệm xã hội"
- Khi một KOL có thể tác động đến hàng triệu người chỉ bằng một video, theo ông, ranh giới giữa "quyền tự do sáng tạo" và "trách nhiệm với xã hội" nên được hiểu và thiết lập như thế nào?
Tôi cho rằng vấn đề này giống như quyền tự do sống của mỗi công dân: tự do là quyền lợi nhưng luôn phải tuân thủ các quy định của pháp luật. Tự do sáng tạo cũng vậy, không thể hiểu là một quyền vô hạn mà cần được đặt trong khuôn khổ các chuẩn mực đạo đức và pháp lý rõ ràng.
KOL có thể tự do sáng tạo nội dung, nhưng cần nhận thức rằng những thông điệp mà họ truyền tải sẽ có ảnh hưởng sâu rộng đến công chúng. Một video có thể mang lại giá trị lớn, nhưng cũng có thể gây tổn hại nghiêm trọng nếu thiếu sự kiểm soát. Ví dụ, việc chia sẻ thông tin sai lệch về sức khỏe hay chính trị có thể không chỉ làm mất niềm tin của công chúng mà còn ảnh hưởng xấu đến xã hội.
Vì vậy, KOL cần luôn tự hỏi liệu những gì họ sáng tạo có mang lại lợi ích cho cộng đồng, có thực sự giúp ích cho xã hội hay không. Tự do sáng tạo không phải là tự do vô điều kiện, mà là sự sáng tạo trong giới hạn bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng.
- Là đại diện một tổ chức truyền thông đang tham gia vào Liên minh Niềm tin Số, ông nghĩ một KOL cần đáp ứng những tiêu chí nào để xứng đáng được xã hội tin cậy trong kỷ nguyên mới?
Để trở thành một "đại sứ niềm tin số", KOL không chỉ cần sáng tạo những nội dung thu hút mà còn phải thể hiện được sự gương mẫu và trách nhiệm với xã hội. Những tiêu chí quan trọng mà tôi nghĩ cần có bao gồm: Nhiệt huyết, Hiểu biết, Gương mẫu, và Sáng tạo.
- Nhiệt huyết: KOL cần có đam mê thực sự với công việc và cam kết lâu dài. Điều này không chỉ thể hiện qua việc sáng tạo nội dung hấp dẫn mà còn qua sự cống hiến cho các hoạt động xã hội, từ thiện, hay các vấn đề mang lại giá trị lâu dài như bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng.
- Hiểu biết: KOL phải thấu hiểu những tác động của thông điệp mà họ chia sẻ. Đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh hay khủng hoảng xã hội, thông tin sai lệch có thể gây hoang mang. KOL cần phải cung cấp thông tin chính xác và có ích, tránh gây hiểu lầm cho công chúng.
- Gương mẫu: Hình ảnh của KOL ảnh hưởng đến hành vi của hàng triệu người, đặc biệt là giới trẻ. Một KOL có trách nhiệm cần phải sống gương mẫu, thể hiện những phẩm chất tốt đẹp và đạo đức, không chỉ phục vụ lợi ích cá nhân mà phải bảo vệ lợi ích cộng đồng.
- Sáng tạo: Sáng tạo là yếu tố quan trọng giúp KOL tạo ra những nội dung hấp dẫn. Tuy nhiên, sáng tạo không chỉ là sự thu hút mà còn là sự sáng tạo trong việc xây dựng những nội dung có giá trị lâu dài, lan tỏa thông điệp tích cực và mang lại lợi ích cho xã hội.
Kỷ nguyên mới đòi hỏi KOL Việt Nam phải chuyển mình trong tư duy nghề nghiệp
- Nếu coi kỷ nguyên mới của dân tộc là kỷ nguyên của tri thức, công nghệ và bản lĩnh số, thì theo ông, KOL Việt Nam cần thay đổi điều gì trong tư duy làm nghề để không trở thành lực cản của tiến trình đó?
Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là nhiều KOL trẻ coi đây là công việc tạm thời, một nghề phụ kiếm tiền nhanh chóng, chứ chưa nhìn nhận đó là một nghề nghiệp chính thức và có trách nhiệm. Chính vì vậy, họ có thể dễ dàng chạy theo xu hướng và thiếu đi sự đầu tư nghiêm túc về nội dung.
Điều này cần phải thay đổi. KOL cần nhận thức rằng họ đang làm một nghề có ảnh hưởng sâu rộng đến cộng đồng. Nếu họ coi nghề này là nghề chính, họ sẽ phải học hỏi, trau dồi kỹ năng và nỗ lực làm việc bài bản hơn. Một KOL có thể trở thành một nhân tố quan trọng trong sự phát triển của xã hội nếu họ làm nghề này với sự chuyên nghiệp và có trách nhiệm.
- Trước làn sóng tin giả và nội dung do AI tạo ra ngày càng tinh vi, ông đánh giá trách nhiệm của KOL nằm ở mức độ nào: chỉ không lan truyền, hay cần chủ động tham gia kiểm chứng và định hướng lại công chúng?
Trách nhiệm của KOL không dừng lại ở việc không lan truyền tin giả mà họ cần chủ động tham gia vào việc kiểm chứng và cung cấp nguồn thông tin đáng tin cậy. Tin giả và thông tin sai lệch đang lan truyền rất nhanh, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi của công chúng. KOL, với sự ảnh hưởng mạnh mẽ của mình, có thể là những người giúp công chúng phân biệt đâu là thông tin chính thống và đâu là thông tin sai lệch.
Họ cũng có thể chia sẻ các công cụ và thủ thuật giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng, dạy cho người dân cách nhận diện tin giả. Điều này sẽ góp phần giúp xã hội trở nên thông minh hơn trong việc tiếp nhận thông tin.
- Với vai trò là một network quản lý và đồng hành cùng các KOL, Wind Media đang đặt ra những tiêu chuẩn hay ‘lằn ranh đỏ’ nào để đảm bảo KOL của mình không đánh đổi niềm tin xã hội lấy lượt xem?
Chúng tôi không áp đặt những lằn ranh đỏ cứng nhắc, mà thay vào đó là giúp các KOL tự đặt câu hỏi: "Liệu hành động của mình có lợi cho bản thân, gia đình và cộng đồng hay không?"
Chúng tôi tạo ra một môi trường giúp các KOL nhận thức rõ ràng về trách nhiệm của mình. Mỗi năm, tiêu chuẩn và tình hình xã hội có thể thay đổi, nhưng chúng tôi luôn chú trọng vào việc định hướng KOL sao cho họ sáng tạo những nội dung mang lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng, thay vì chỉ chạy theo lợi ích cá nhân.
Đào tạo KOL trẻ không chỉ dừng lại ở việc dạy làm nội dung
- Nhiều KOL trẻ nổi lên rất nhanh nhưng chưa kịp trang bị nền tảng về đạo đức ảnh hưởng. Theo ông, việc đào tạo KOL hiện nay nên dừng lại ở kỹ năng làm nội dung, hay cần bổ sung cả trách nhiệm công dân số?
Kỹ năng làm nội dung là cần thiết, nhưng không thể thiếu trách nhiệm công dân số. Các KOL trẻ rất sáng tạo và có tài năng, nhưng để trở thành một người sáng tạo có giá trị, họ cần có một nền tảng đạo đức vững chắc.
Chúng ta không thể chỉ dạy họ cách tạo ra những video viral hay kiếm tiền từ lượt xem mà không dạy họ về tác động xã hội của công việc họ làm. Để trở thành KOL có trách nhiệm, họ cần nhận thức được rằng sự ảnh hưởng của mình không chỉ đem lại lợi ích cá nhân mà còn phải góp phần tạo dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
Việc tôn vinh những KOL thực sự đóng góp cho cộng đồng sẽ là một cách khích lệ để các bạn trẻ có trách nhiệm hơn. Khi những người sáng tạo có ích cho xã hội được công nhận, họ sẽ trở thành những hình mẫu lý tưởng, dẫn dắt các thế hệ KOL tiếp theo tạo ra những giá trị đích thực. Nếu chúng ta không đặt ra những chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm công dân số, thế hệ KOL sau sẽ chỉ tập trung vào lợi ích ngắn hạn mà không nhận thức được tác động lâu dài của công việc mình làm đối với cộng đồng.
Đó chính là lý do tại sao việc kết hợp giữa kỹ năng sáng tạo nội dung và trách nhiệm xã hội trong đào tạo KOL là cực kỳ quan trọng. Nếu những giá trị này được đặt lên hàng đầu, chúng ta sẽ có một cộng đồng KOL trưởng thành và có ý thức hơn về trách nhiệm của mình đối với xã hội.
- Nếu gửi một thông điệp ngắn tới các KOL Việt Nam trong kỷ nguyên mới của dân tộc, ông muốn nhấn mạnh điều gì để mỗi lượt xem không chỉ tạo ra giá trị cá nhân, mà còn bồi đắp niềm tin chung của xã hội?
Thông điệp tôi muốn gửi tới tất cả các KOL Việt Nam trong kỷ nguyên mới của dân tộc là: "Mỗi KOL như là một chiến binh trên mặt trận online, để chống lại giặc tin giả và nội dung xấu độc."
Các KOL không chỉ là những người sáng tạo nội dung để kiếm tiền hay nổi tiếng, mà họ còn là những người có trách nhiệm bảo vệ niềm tin và giá trị của cộng đồng. Tin giả, thông tin sai lệch, và những nội dung độc hại ngày càng tinh vi, và chúng có thể gây ra những tác động xấu không chỉ đối với cá nhân mà còn đối với toàn xã hội. KOL chính là những người có sức ảnh hưởng mạnh mẽ nhất, giúp công chúng phân biệt được đâu là thông tin chính thống, đâu là thông tin sai lệch.
Lượt xem không chỉ là con số, mà là cơ hội để các KOL xây dựng niềm tin và giá trị bền vững cho cộng đồng. Họ có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn: kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, tạo ra những nội dung giáo dục, và truyền tải những thông điệp tích cực cho xã hội.
Nếu các KOL nhận thức được vai trò của mình như một chiến binh chống lại những thông tin sai lệch, họ sẽ không chỉ tạo ra giá trị cho bản thân mà còn đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng. Khi đó, mỗi lượt xem sẽ không chỉ là sự công nhận cá nhân mà là sự đóng góp vào một xã hội thông minh và có trách nhiệm.
- Xin cảm ơn ông vì những chia sẻ đầy ý nghĩa!