Thách thức lớn từ quy mô phương tiện và sinh kế người dân trong kiểm soát khí thải giao thông

Thực tiễn, Việt Nam là một trong những quốc gia có dân số đông và là một trong những quốc gia sử dụng xe xăng (gồm xe gắn máy và xe ô tô) thuộc top cao nhất. Đây là một trong những vướng mắc lớn nhất khi tiến hành giảm thiểu sử dụng xe xăng, nhằm hạn chế phát thải từ các phương tiện.

Theo đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp), dân số Việt Nam là hơn 100 triệu, trong đó hơn 70 triệu dân sử dụng xe xăng, số xe gắn máy tương ứng với số thành viên trong mỗi gia đình. Do đó, giải pháp của Chính phủ về hạn chế xe xăng, cắt giảm khí thải, giảm hiệu ứng ô nhiễm môi trường là cực kỳ quan trọng.

“Với số lượng phương tiện lớn, việc cắt giảm hạn chế cần được tiến hành ra sao, cách kiểm định khí thải như thế nào là những vấn đề cần làm rõ. Như Thủ đô Hà Nội, có 2,5 triệu xe hết niên hạn sử dụng theo tiêu chuẩn thì không thể kiểm định được, phải tiêu hủy. Nhưng 2,5 triệu xe này chủ yếu là lao động sử dụng. Vậy, cơ sở vật chất cho việc kiểm định số xe này trên địa bàn Hà Nội có bảo đảm hay không, là vấn đề cực kỳ quan trọng”, đại biểu Phạm Văn Hoà nhấn mạnh.

Đồng thời, đại biểu cũng chỉ ra những vướng mắc về cách xử lý đối với phương tiện kiểm định không được, cần có chính sách lớn để hạn chế xe cơ giới bằng xăng và chính sách thu hồi xe phát thải lớn, cũng như chính sách đổi từ xe xăng qua xe điện.

Tháng 7/2026 Hà Nội thực hiện thí điểm 9 phường sử dụng xe điện, không sử dụng xe xăng. Vậy với hàng nghìn người dân sử dụng xe gắn máy sẽ lưu thông bằng phương tiện nào, đã có chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện hay chưa là những câu hỏi đã được chỉ ra tại toạ đàm.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, một trong những nguyên nhân phát sinh bụi, khí thải gây tác động, ô nhiễm môi trường không khí là do số lượng lớn các phương tiện cơ giới tham gia giao thông, trong đó có nhiều phương tiện cũ không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải, niên hạn để lưu thông. Do đó, việc kiểm soát nguồn khí thải từ giao thông thông là vô cùng quan trọng.

Nhất trí cao với sự cần thiết kiểm định khí thải xe cơ giới, đại biểu Phạm Văn Hoà cho rằng, xã hội hoá công tác này sẽ gia tăng hiệu quả khi triển khai trong thực tiễn. “Cần có lộ trình nhằm tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư máy móc, nhân lực kiểm định chất lượng xe cơ giới. Đặc biệt là kiểm định chất lượng không khí xe xăng, đòi hỏi cần phương tiện tốt để kiểm định được, nếu máy móc không đạt chất lượng thì không đạt được hiệu quả”, đại biểu Phạm Văn Hoà lưu ý.

Ngoài ra, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp cũng lưu ý, yếu tố cốt lõi là công tác kiểm tra thanh tra của Nhà nước, cơ quan dân cử, đại biểu ĐBQH, HĐND, mặt trận và các tổ chức đoàn thể xã hội, qua đó hạn chế tiêu cực, phát huy những mặt tốt của các cơ sở.

Anh Thư