Khuyến công – Nền tảng vững chắc cho công nghiệp nông thôn
Trong giai đoạn phát triển mới, tỉnh Thanh Hóa định hướng công tác khuyến công trở thành chiến lược then chốt, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển làng nghề truyền thống và mở rộng thị trường. Từ đó, tạo nền tảng vững chắc cho công nghiệp nông thôn bền vững và nâng cao đời sống người dân.
Giải pháp then chốt chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Thanh Hóa hiện đang vươn mình trở thành cực tăng trưởng mới của Bắc Trung Bộ. Trong hành trình phát triển, công tác khuyến công được xác định là giải pháp then chốt để thúc đẩy công nghiệp nông thôn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao đời sống người dân.
Trung tâm Xúc tiến Công Thương Thanh Hóa (Trung tâm) cho biết, Trong giai đoạn 2021-2025, với sự nỗ lực không ngừng của hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, Thanh Hóa đã triển khai 85 đề án khuyến công với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 29 tỷ đồng. Trong đó, khuyến công quốc gia thực hiện 40 đề án với kinh phí 17,36 tỷ đồng, chiếm gần 60% tổng kinh phí, bình quân 434 triệu đồng/8 đề án/năm.
Đối với khuyến công địa phương thực hiện 45 đề án với kinh phí 11,715 tỷ đồng, chiếm 40,3% tổng kinh phí, bình quân 260 triệu đồng/9 đề án/năm. Nguồn kinh phí này đóng vai trò “vốn mồi”, kích hoạt hàng trăm tỷ đồng vốn đối ứng từ các doanh nghiệp, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng sản xuất nông thôn.
Các nguồn vốn khuyến công được sử dụng đúng trọng tâm, trọng điểm, tập trung hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị và dây chuyền sản xuất tiên tiến. Điển hình là đề án “Hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh phát triển chế biến lâm sản giai đoạn 2023-2025”. Nhờ nguồn kinh phí khuyến công, nhiều doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại, nâng cao chất lượng, giảm giá thành, cải thiện mẫu mã, nâng cao thương hiệu sản phẩm, đáp ứng xuất khẩu sang Mỹ, châu Âu, Ấn Độ, Thái Lan, Đài Loan, Hàn Quốc.
Công tác khuyến công cũng góp phần phát triển làng nghề truyền thống và ngành nghề nông thôn. Nhiều làng nghề như nghề đúc đồng Trà Đông, chế tác đá mỹ nghệ xã Minh Tân, mây tre đan xã Hoằng Thịnh… đã được khôi phục, duy trì và phát triển, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần ổn định an sinh xã hội và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.
Bên cạnh đó, các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm và kết nối cung cầu trong và ngoài tỉnh đã giúp sản phẩm công nghiệp nông thôn Thanh Hóa mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng thương hiệu bước đầu vững chắc.
Thích ứng với xu thế mới: chuyển đổi số và kinh tế xanh
Sau 12 năm triển khai Nghị định 45/2012/NĐ-CP về khuyến công, Thanh Hóa đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, trước những thay đổi về tổ chức bộ máy hành chính, xu hướng phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn và số hóa, nhiều quy định của Nghị định 45 đã bộc lộ hạn chế. Để khắc phục, Chính phủ đã ban hành Nghị định 235/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 45, có hiệu lực từ ngày 15/10/2025.
Nghị định 235 mở rộng đối tượng thụ hưởng, bao gồm doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh, nghệ nhân, đồng thời hỗ trợ các cơ sở sản xuất sạch, đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp. Nội dung hỗ trợ cũng đa dạng hơn: đào tạo nghề, trình diễn kỹ thuật, ứng dụng công nghệ mới, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và bảo tồn nghề thủ công truyền thống. Nghị định cũng làm rõ trách nhiệm các cấp quản lý, loại bỏ quy định không còn phù hợp và bảo đảm triển khai ổn định các đề án đã phê duyệt.
Để triển khai hiệu quả trong giai đoạn mới, Trung tâm Xúc tiến Công Thương Thanh Hóa đề xuất cần hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng cơ chế phối hợp đặc thù giữa Trung tâm – Sở Công Thương – chính quyền xã; tăng cường đào tạo cán bộ khuyến công cơ sở; tổ chức mạng lưới cộng tác viên theo cụm vùng hoặc liên xã.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đề án và bản đồ số tích hợp dữ liệu sản phẩm, cơ sở, nguồn lực hỗ trợ; chú trọng hậu kiểm, đánh giá hiệu quả đầu tư và nhân rộng mô hình điển hình tiên tiến.
Bên cạnh đó, Thanh Hóa sẽ tăng cường hợp tác, liên kết vùng trong xúc tiến thương mại và chuyển giao công nghệ, mở rộng thị trường thông qua trung tâm kết nối như Đà Nẵng, giúp sản phẩm địa phương vươn ra thị trường quốc tế.
Với những định hướng và giải pháp đồng bộ, Thanh Hóa đặt mục tiêu công tác khuyến công tiếp tục trở thành động lực quan trọng thúc đẩy công nghiệp nông thôn, góp phần công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống người dân trong giai đoạn hội nhập và phát triển bền vững.