Tái dựng mô hình đình Tân Trào tại Nhà Quốc hội
Trong không gian triển lãm "Quốc hội Việt Nam - 80 năm đồng hành cùng dân tộc" khai mạc ngày 6/1/2026, tại Nhà Quốc hội, mô hình đình Tân Trào được phục dựng công phu, hứa hẹn trở thành điểm nhấn ý nghĩa trong Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam.
Theo Cổng thông tin Điện tử tỉnh Tuyên Quang, đình Tân Trào, nằm tại thôn Tân Lập, xã Tân Trào, Tuyên Quang, có tên cũ là đình Kim Long, được dựng từ năm Quý Hợi (1923). Đình mang đậm lối kiến trúc nhà sàn miền núi, mái lợp lá cọ, xung quanh để trống, vốn là nơi hội họp, sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của dân làng.
Vận mệnh lịch sử đã chọn ngôi đình nhỏ bé nằm giữa bốn bề núi rừng trùng điệp trở thành chứng nhân cho những khoảnh khắc mang tính bước ngoặt của dân tộc.
Chính dưới mái đình này, ngày 16/8/1945, Quốc dân Đại hội - tiền thân của Quốc hội Việt Nam đã được triệu tập. Tại đây, các đại biểu đã tán thành chủ trương tiến hành Tổng khởi nghĩa của Đảng, thông qua Lệnh khởi nghĩa và 10 chính sách lớn của Việt Minh, quy định quốc kỳ là lá cờ đỏ sao vàng, quốc ca là bài Tiến quân ca và cử ra Ủy ban Giải phóng Dân tộc Việt Nam tức Chính phủ lâm thời do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
Sáng 17/8/1945, thay mặt Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam, Bác Hồ đọc lời thề thiêng liêng trong lễ ra mắt quốc dân. Mái đình trở thành chứng nhân thầm lặng về dấu ấn đầu tiên của nền dân chủ cộng hòa, chứng nhân cho sự đoàn kết nhất trí và ý chí quyết thắng của cả dân tộc trong mặt trận Việt Minh, dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Bởi ý nghĩa lịch sử này, triển lãm Quốc hội Việt Nam - 80 năm đồng hành cùng dân tộc trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026) sẽ trưng bày mô hình đình Tân Trào. Trưởng phòng Thiết kế thi công, Trung tâm Triển lãm Văn hóa - Nghệ thuật Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Bạch Đằng cho biết, ý tưởng phục dựng mô hình đình Tân Trào xuất phát từ các lãnh đạo Quốc hội, tuy nhiên ban đầu chỉ nhằm mô phỏng hình ảnh "mái đình" mang tính biểu tượng. Tuy nhiên, khi trực tiếp khảo sát thực địa, ông Nguyễn Bạch Đằng và các cộng sự nhận thấy cần chuyển tải hết ý nghĩa lịch sử của ngôi đình và quyết định tái hiện trọn vẹn ngôi đình Tân Trào.
"Khi trở về Tuyên Quang, đến thăm một di tích lịch sử, nơi diễn ra sự kiện mang tính bước ngoặt của quốc gia, chúng tôi trào dâng lòng yêu nước, sự kính trọng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và các bậc tiền bối đã đặt nền móng ban đầu cho nền dân chủ ở nước ta. Với tinh thần ấy, cố gắng tái hiện mô hình một cách hoàn hảo nhất", ông Nguyễn Bạch Đằng chia sẻ.
Theo đó, mô hình phục dựng đình Tân Trào được thực hiện theo tỉ lệ 1:10, đúng với cấu trúc nguyên bản là kiểu nhà sàn, cột gỗ, 3 gian 2 chái, mái lợp lá cọ, xung quanh để trống. Đặc biệt, theo ông Nguyễn Bạch Đằng, toàn bộ vật liệu phục dựng mô hình đình Tân Trào đều ở Tuyên Quang - cái nôi cách mạng, mang ý nghĩa biểu tượng to lớn.
Càng ý nghĩa hơn khi mô hình đình Tân Trào được trưng bày trong triển lãm lớn kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên (6/1/1946 - 6/1/2926), diễn ra tại không gian Nhà Quốc hội hiện đại, như một sự kết nối quá khứ và hiện tại, khẳng định dòng chảy liên tục của lịch sử lập pháp Việt Nam.
Cùng với các hình ảnh, tài liệu về lịch sử Quốc hội Việt Nam, sự hiện diện của mô hình đình Tân Trào là cầu nối đưa người xem trở về với không khí Quốc dân Đại hội 80 năm trước, để trân trọng hơn giá trị của độc lập, tự do và hiểu hơn về sự hình thành của cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Đối sánh từ mái lá Tân Trào đến tòa nhà Quốc hội, để thấy rằng hành trình 80 năm qua là minh chứng sống động cho kế thừa, trưởng thành lớn mạnh của Quốc hội Việt Nam, luôn đồng hành cùng vận mệnh của dân tộc.
Bởi vậy, đối với đội ngũ thực hiện, phục dựng mô hình đình Tân trào trưng bày trong triển lãm Quốc hội Việt Nam - 80 năm đồng hành cùng dân tộc không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là niềm vinh dự nghề nghiệp to lớn.
"Với mô hình này, đội ngũ thực hiện cố gắng nghiên cứu và phỏng dựng đúng kết cấu, cách thức mà bà con dân tộc ngày xưa thể hiện. Được góp phần tái hiện biểu tượng gắn liền với những sự kiện lịch sử trọng đại của 80 năm về trước, giới thiệu đến lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu Quốc hội là việc làm hết sức ý nghĩa, đầy vinh dự, tự hào của chúng tôi", ông Nguyễn Bạch Đằng chia sẻ.