“Nữ hoàng thép” của Venezuela là ai?

Là một trong những nhân vật quyền lực và cứng rắn nhất trên chính trường Venezuela, bà Rodríguez từ lâu được mệnh danh là “tsarina” (nữ hoàng thép) - biểu tượng cho quyền lực tập trung và bàn tay sắt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ.

Trong một tuyên bố trên truyền hình, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino Lopez đã bày tỏ sự ủng hộ phán quyết của Tòa án Tối cao bổ nhiệm bà Rodriguez làm Tổng thống lâm thời trong thời gian 90 ngày.

Nhân vật trung tâm của quyền lực

Trong hơn một thập kỷ hoạt động chính trị, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi đã tích lũy ảnh hưởng sâu rộng. Bà Rodríguez giữ cương vị Phó Tổng thống từ năm 2018, đồng thời từng kiêm nhiệm Bộ trưởng Tài chính trước khi chuyển sang vị trí Bộ trưởng Dầu mỏ. Trước đó, bà từng là Bộ trưởng Truyền thông, Bộ trưởng Ngoại giao và Chủ tịch cơ quan lập pháp thân chính phủ.

Bà phối hợp chặt chẽ với anh trai là ông Jorge Rodríguez - Chủ tịch Quốc hội Venezuela. Hai anh em Rodríguez được xem là một trong những “trục quyền lực” quan trọng nhất của chính quyền Tổng thống Maduro.

Cha của họ, ông Jorge Antonio Rodríguez là một chiến binh du kích cánh tả, người sáng lập Đảng Liên đoàn xã hội cách mạng. Ông bị bắt năm 1976 vì bị cáo buộc liên quan đến vụ bắt cóc một doanh nhân Mỹ và qua đời trong trại giam. Gia đình cho rằng, ông chết vì bị tra tấn và ông Maduro từng ca ngợi ông là một anh hùng của Venezuela.

Học vấn châu Âu, phong cách quyền lực

Bà Delcy Rodríguez là luật sư chuyên về luật lao động, từng dành 9 năm học tập và nghiên cứu sau đại học tại Pháp và Anh. Ngoài chính trường, bà và anh trai thường tham gia các giải bóng bàn phong trào và chia sẻ hình ảnh trên mạng xã hội. Trong các lần xuất hiện công khai, bà Rodríguez thường gây chú ý với trang phục sang trọng của các thương hiệu cao cấp.

Trên cương vị Phó Tổng thống, trong bối cảnh Venezuela trải qua siêu lạm phát kéo dài dưới tác động của các lệnh trừng phạt từ Mỹ, bà Rodríguez đã triển khai một loạt biện pháp kinh tế mang tính “chính thống”, bao gồm cắt giảm chi tiêu công, siết tín dụng và neo tỷ giá cố định giữa đồng bolívar và USD.

Những biện pháp này góp phần kéo lạm phát từ mức ba chữ số xuống thấp hơn, dù nền kinh tế vẫn còn nhiều thách thức.

Cầu nối với doanh nghiệp và đồng minh quốc tế

Với vai trò Bộ trưởng Dầu mỏ, bà Rodríguez đã duy trì sản lượng dầu của Venezuela ở mức trung bình khoảng 1,1 triệu thùng/ngày trong năm ngoái. Công việc này đưa bà vào thế tiếp xúc thường xuyên với các tập đoàn dầu khí nước ngoài, trong đó có Chevron của Mỹ.

Các lãnh đạo ngành công nghiệp mô tả bà là một “kẻ nghiện việc”. Khác với nhiều quan chức cấp cao trước đây, bà thường xuyên tham dự các sự kiện của khu vực tư nhân - động thái được giới doanh nghiệp đánh giá là dấu hiệu cởi mở của chính quyền Caracas.

Bà Rodríguez cũng là quan chức Venezuela có tần suất công du cao nhất tới Trung Quốc, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, ba đối tác then chốt của Venezuela trên trường quốc tế.

Khả năng hợp tác với Mỹ

Trả lời phỏng vấn qua điện thoại với Tạp chí The Atlantic hôm 4/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez sẽ phải trả một “cái giá lớn” nếu không hợp tác với Washington: “Nếu Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez không làm điều đúng đắn, bà ấy sẽ phải trả một cái giá rất lớn, có lẽ còn lớn hơn cả ông Maduro”.

Trước đó vào ngày 3/1, Tổng thống Trump đã nói rõ rằng Washington có ý định nắm quyền quyết định với trọng tâm là bảo đảm quyền tiếp cận trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh là lớn nhất thế giới tại Venezuela. “Chúng tôi sẽ điều hành đất nước này” cho đến khi có thể thực hiện một quá trình chuyển tiếp, ông Trump nói, đồng thời nhấn mạnh rằng khả năng triển khai lực lượng bộ binh Mỹ “trên thực địa” vẫn không bị loại trừ.

Về phần mình, vào ngày 4/1, Ngoại trưởng Marco Rubio nhấn mạnh rằng, Washington không tìm cách thay đổi hoàn toàn chế độ tại quốc gia Nam Mỹ này, cũng không thúc đẩy tổ chức bầu cử để khôi phục dân chủ. Điều đó đồng nghĩa với việc Mỹ chỉ cần sự hợp tác của những người còn lại trong chính quyền cũ nhằm kiểm soát dầu mỏ và thúc đẩy những lợi ích kinh tế.

Quỳnh Vũ