Triển lãm “Quốc hội Việt Nam - 80 năm đồng hành cùng dân tộc”:Quốc hội Khóa VI của nước Việt Nam thống nhất, hòa bình
Trong triển lãm “Quốc hội Việt Nam - 80 năm đồng hành cùng dân tộc” diễn ra ngày 6/1/2026, tại Nhà Quốc hội, sẽ trưng bày nhiều tài liệu, hình ảnh quý về Quốc hội Khóa VI - Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất.
Hoàn thành thống nhất về mặt nhà nước
Mùa Xuân năm 1975, quân và dân ta đã giành được thắng lợi vĩ đại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bằng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy ở miền Nam mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, thống nhất đất nước.
Dù non sông đã thu về một mối nhưng ở hai miền vẫn tồn tại hai nhà nước. Trong bối cảnh đó, Đảng ta đã sớm nhận thức được yêu cầu, nhiệm vụ cấp bách là phải hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước.
Để thực hiện nhiệm vụ này, tháng 11/1975, tại Sài Gòn, Đoàn đại biểu miền Bắc và Đoàn đại biểu miền Nam đã tiến hành Hội nghị Hiệp thương chính trị để bàn về vấn đề thống nhất nước Việt Nam về mặt nhà nước.
Hội nghị Hiệp thương chính trị nhất trí nhận định rằng “trong toàn bộ quá trình hoàn thành thống nhất Tổ quốc, khâu chính là thực hiện sự thống nhất nước nhà về mặt Nhà nước”.
Hội nghị cũng khẳng định “cần tổ chức sớm cuộc tổng tuyển cử trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam để bầu ra Quốc hội chung cho cả nước. Là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam hoàn toàn độc lập và xã hội chủ nghĩa, Quốc hội đó sẽ xác định thể chế nhà nước, bầu ra các cơ quan lãnh đạo của Nhà nước và quy định Hiến pháp mới của nước Việt Nam thống nhất”.
Cuộc tổng tuyển cử được ấn định sẽ tiến hành trong nửa đầu năm 1976, theo đúng nguyên tắc dân chủ: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.
Ngày 25/4/1976, hơn 23 triệu cử tri trên khắp mọi miền Tổ quốc đã nô nức tham gia cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung của nước Việt Nam thống nhất. Đây là lần đầu tiên sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nhân dân cả nước được thực hiện quyền làm chủ trong điều kiện hòa bình, độc lập. Kết quả, 492 đại biểu đã được bầu, bảo đảm theo cơ cấu thành phần: Đảng viên, công nhân, nông dân, tri thức, dân tộc thiểu số, tôn giáo…
Đặt nền móng phát triển đất nước giai đoạn mới
Quốc hội Khóa VI (1976 - 1981) đã gánh vác nhiệm vụ rất lớn: xây dựng bộ máy nhà nước thống nhất, ổn định đời sống nhân dân và khôi phục đất nước sau chiến tranh.
Tại Kỳ họp thứ Nhất (diễn ra từ ngày 24/6 - 3/7/1976), Quốc hội đã quyết nghị lấy tên nước là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, quy định Quốc kỳ, Quốc ca, Thủ đô là Hà Nội, đổi tên thành phố Sài Gòn – Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh...
Quốc hội cũng thông qua Nghị quyết về tổ chức và hoạt động của nhà nước khi chưa có Hiến pháp mới, đồng thời thông qua Nghị quyết về việc sửa đổi Hiến pháp năm 1959 và thành lập Ủy ban dự thảo Hiến pháp.
Tại kỳ họp thứ 7, tháng 12/1980, Quốc hội đã thảo luận và thông qua Hiến pháp năm 1980. Sự ra đời của Hiến pháp mới là một sự kiện quan trọng trong đời sống chính trị của đất nước, là vũ khí sắc bén để toàn dân, toàn quân tiếp tục giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Trên cơ sở Hiến pháp 1980, Quốc hội đã thông qua một số đạo luật quan trọng tổ chức bộ máy nhà nước như Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Hội đồng Chính phủ, Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp, góp phần củng cố bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương theo hướng thống nhất và hiệu lực.
Quốc hội cũng quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước như thông qua nhiệm vụ cơ bản của Kế hoạch nhà nước 5 năm lần thứ hai (1976-1980), phê chuẩn việc phân vạch lại địa giới thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành phố khác…
Hoạt động đối ngoại của Quốc hội Khóa VI cũng có những chuyển biến tích cực theo hướng mở rộng quan hệ với các nước và các tổ chức quốc tế, nổi bật là Quốc hội Việt Nam đã gia nhập Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) và có những đóng góp tích cực tại các diễn đàn của tổ chức này.
Thành tựu trên các lĩnh vực hoạt của Quốc hội Khóa VI đã đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới, tạo khuôn khổ pháp lý và chính trị vững chắc, đóng vai trò nền tảng quan trọng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và vị trí Việt Nam trên trường quốc tế.
Triển lãm “Quốc hội Việt Nam - 80 năm đồng hành cùng dân tộc” vì thế không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường lịch sử vẻ vang, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm kế thừa và phát huy truyền thống của Quốc hội trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.