VNVC và Sanofi (Pháp) nỗ lực đưa về Việt Nam kháng thể đơn dòng phòng bệnh hô hấp nặng ở trẻ em
Trong bối cảnh virus hợp bào hô hấp RSV chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh hô hấp nặng ở trẻ nhỏ, Hệ thống Tiêm chủng VNVC phối hợp cùng Tập đoàn Sanofi (Pháp) đưa kháng thể đơn dòng RSV về Việt Nam, góp phần tăng cường y tế dự phòng, hiện thực hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết sau 2 tháng kháng thể đơn dòng được chính thức ra mắt tại Việt Nam, từ ngày 23/12, VNVC đã trở thành hệ thống trung tâm tiêm chủng tiên phong triển khai tiêm loại sinh phẩm quan trọng này.
Trước đó, từ tháng 10/2025, VNVC đã ra mắt và cùng triển khai tiêm kháng thể đơn dòng RSV tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Phòng khám Nutrihome - các đơn vị trong cùng hệ sinh thái y tế và ghi nhận sự đón nhận tích cực của các bác sĩ và đông đảo phụ huynh có con nhỏ. Hàng trăm trẻ em đã được tiêm kháng thể đơn dòng an toàn, phần lớn là trẻ sơ sinh, có trẻ chỉ vài ngày tuổi.
Ngay trong ngày 23/12, vợ chồng anh Quang Thắng (37 tuổi) ở phường Kim Liên, Hà Nội, đưa con gái 11 tháng tuổi đến VNVC Trường Chinh để tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV cho bé. Anh Thắng cho biết bé gái là con đầu lòng sau nhiều năm hiếm muộn. Ngay từ khi con chưa chào đời, vợ chồng anh đã tìm hiểu các bệnh thường gặp ở trẻ và tiêm ngừa cho con đầy đủ các bệnh đã có vaccine.
“Khi biết trung tâm VNVC gần nhà triển khai tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV, chúng tôi đã đăng ký cho con tiêm ngay sau khi tìm hiểu kỹ. Bệnh này có thể gây viêm phổi nặng và khò khè kéo dài ngay cả ở trẻ sinh đủ tháng, khỏe mạnh”, anh Thắng chia sẻ.
TS.BS Cam Ngọc Phượng, Giám đốc Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. Hồ Chí Minh, cho biết RSV là nguyên nhân gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản khiến trẻ nhỏ nhập viện hàng đầu. Có đến 75-90% trẻ nhiễm RSV trong năm đầu đời, cứ 100 trẻ nhiễm RSV thì khoảng 0,5-2 trẻ nhập viện. Trong khi đó, bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu và dễ tái nhiễm nhiều lần.
Trẻ nhỏ với hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đường thở nhỏ hẹp có nguy cơ trở nặng cao, tiến triển suy hô hấp cấp, xẹp phổi, bội nhiễm vi khuẩn, tràn khí màng phổi, mất nước, rối loạn nhịp tim, ngừng thở và tử vong. Bên cạnh đó, bệnh có thể để lại di chứng lâu dài như xơ phổi, suy giảm chức năng hô hấp, tái nhập viện hoặc hen phế quản mạn tính.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính mỗi năm có hơn 3,6 triệu trẻ nhập viện do RSV và hơn 100.000 trẻ tử vong, trong đó, gần 50% trẻ dưới 6 tháng tuổi. Tại Việt Nam, bệnh lưu hành quanh năm, thường gia tăng mạnh vào thời điểm giao mùa và mưa, lạnh, ô nhiễm không khí cuối năm. Gần đây, các bệnh viện ghi nhận số bệnh nhi khám, nhập viện do nhiễm RSV gia tăng. Trong đó, nhiều trẻ chỉ 1-2 tháng tuổi, phải thở oxy, thở máy, có những trẻ ho, sốt, khò khè chuyển biến suy hô hấp nhanh chóng.
BS Phượng đánh giá: “Việc mở rộng triển khai kháng thể đơn dòng tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC là bước tiến quan trọng, giúp phụ huynh chủ động phòng bệnh từ sớm cho con, đặc biệt ở giai đoạn nguy cơ cao nhiễm và biến chứng nặng do RSV. “Điều này không chỉ giảm tỷ lệ nhập viện và áp lực cho cơ sở điều trị vào mùa cao điểm mà còn giúp gia đình tiết kiệm chi phí, thời gian chăm sóc và hạn chế nguy cơ di chứng lâu dài ở trẻ”.
Bác sĩ Chính cho biết kháng thể đơn dòng RSV được sản xuất bằng công nghệ sinh học tái tổ hợp, cung cấp trực tiếp kháng thể đặc hiệu, giúp trẻ được bảo vệ ngay sau tiêm mà không cần thời gian chờ cơ thể tự tạo miễn dịch như vaccine.
Sinh phẩm này có thể tiêm đồng thời với một số vaccine hoặc huyết thanh khác theo chỉ định của bác sĩ. Trẻ từ 12 tháng tuổi trở xuống chỉ cần 1 mũi, trẻ trên 12-24 tháng tuổi nguy cơ cao mắc RSV, cũng có thể sử dụng. Liều dùng được bác sĩ chỉ định dựa trên thời điểm tiêm, cân nặng và đánh giá các yếu tố nguy cơ của trẻ.
“Các tài liệu công bố quốc tế cho thấy, kháng thể đơn dòng này giúp giảm hơn 82% nguy cơ nhập viện và điều trị tích cực do RSV, hiệu quả bảo vệ kéo dài ít nhất 5-6 tháng. Đặc biệt, kháng thể có thể tiêm ngay sau sinh, phù hợp cho mọi trẻ sơ sinh, bao gồm cả trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc có bệnh nền, với hồ sơ an toàn thuận lợi và ít ghi nhận phản ứng sau tiêm”, bác sĩ Chính cho biết thêm.
Trước kháng thể đơn dòng RSV, VNVC đã lần lượt ra mắt triển khai các vaccine phòng RSV cho phụ nữ mang thai và người cao tuổi. Trong đó, vaccine RSV của Pfizer từ cuối tháng 9/2025 và vaccine RSV công nghệ mới của GSK từ ngày 14/12/2025, kịp thời bảo vệ các nhóm nguy cơ cao trong bối cảnh bệnh hô hấp gia tăng vào cuối năm.