ASEAN họp tại Malaysia tìm giải pháp cho xung đột Thái Lan - Campuchia
Ngày 22/12, Ngoại trưởng các nước ASEAN nhóm họp tại Malaysia nhằm tìm cách chấm dứt các cuộc đụng độ biên giới giữa Thái Lan và Campuchia, vốn đã khiến ít nhất 40 người thiệt mạng và hơn nửa triệu người phải rời bỏ nhà cửa trong tháng này.
Nỗ lực khôi phục lệnh ngừng bắn
Theo chương trình nghị sự, các Bộ trưởng ASEAN sẽ nỗ lực khôi phục lệnh ngừng bắn ngắn ngủi do Malaysia, nước giữ chức Chủ tịch ASEAN năm nay, cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian trước đó. Thái Lan và Campuchia đều xác nhận sẽ tham dự cuộc gặp tại Kuala Lumpur, đánh dấu cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa hai chính phủ kể từ khi giao tranh tái bùng phát hôm 8/12.
Bangkok và Phnom Penh cáo buộc lẫn nhau là nguyên nhân khiến thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 7 và thỏa thuận hòa bình rộng hơn vào tháng 10 bị đổ vỡ. Các cuộc đấu pháo dữ dội đã xảy ra tại nhiều điểm dọc theo đường biên giới trên bộ dài 817km, vốn tranh chấp lâu năm, trải dài từ các khu rừng nội địa gần Lào đến các tỉnh ven biển.
Cuộc họp ASEAN do Ngoại trưởng Malaysia Mohamad Hasan chủ trì sẽ xem xét các bước đi mà khối có thể thực hiện để giúp hạ nhiệt căng thẳng và chấm dứt giao tranh.
"Đây sẽ là diễn đàn để các Bộ trưởng ngoại giao ASEAN trao đổi quan điểm về tình hình hiện tại giữa Campuchia và Thái Lan", theo một thông cáo của Bộ Ngoại giao Malaysia được công bố hôm 21/12.
Thông cáo cho biết, cuộc họp đặc biệt cũng sẽ “xem xét các bước đi khả thi” mà các nước thành viên ASEAN “có thể thực hiện để hỗ trợ những nỗ lực đang diễn ra nhằm giảm leo thang và chấm dứt các hành động thù địch vì lợi ích hòa bình và ổn định trong khu vực rộng lớn hơn”.
“Malaysia vẫn kiên định cam kết thúc đẩy các cuộc đối thoại mang tính xây dựng trong tinh thần ASEAN”, tuyên bố cho biết thêm.
“Và về phương diện đó, tạo điều kiện cho cả hai bên tiếp tục duy trì các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, quan hệ láng giềng tốt đẹp và chung sống hòa bình, cũng như hợp tác song phương và đa phương nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình, công bằng và lâu dài cho bất kỳ tranh chấp nào".
Malaysia lạc quan thận trọng
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim bày tỏ hy vọng cuộc họp sẽ tạo điều kiện để Thái Lan và Campuchia đối thoại cởi mở, giải quyết bất đồng và đạt được một giải pháp công bằng, bền vững cho tranh chấp biên giới.
“Tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Campuchia và Thái Lan duy trì tinh thần đối thoại và tôn trọng lẫn nhau để chấm dứt căng thẳng, bảo đảm hòa bình và ổn định trong khu vực”, ông Anwar viết trên mạng xã hội X, cho biết đã trao đổi với lãnh đạo hai nước.
Tuần trước, ông Anwar nói với báo giới rằng, ông “lạc quan thận trọng” về kết quả cuộc họp, đồng thời cho hay Thủ tướng lâm thời Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Campuchia Hun Manet đều “mong muốn sớm đạt được một giải pháp hòa giải”.
Theo ông Anwar, một nhóm công tác của ASEAN sẽ trình bày báo cáo trước các ngoại trưởng, dựa trên quan sát thực địa và dữ liệu giám sát bằng vệ tinh do Mỹ cung cấp.
Trong những diễn biến gần đây, Thái Lan đã tiến hành không kích các vị trí quân sự của Campuchia và tạm dừng vận chuyển nhiên liệu qua một cửa khẩu biên giới với Lào, do lo ngại nhiên liệu bị chuyển hướng sang Campuchia. Quân đội Thái Lan cáo buộc phía Campuchia sử dụng máy bay không người lái để thả bom xuống các căn cứ của Thái Lan và bắn rocket vào khu vực dân sự.
Cuộc họp tại Kuala Lumpur được kỳ vọng sẽ là bước then chốt để ASEAN tái khẳng định vai trò trung tâm trong giải quyết xung đột khu vực và ngăn chặn nguy cơ leo thang bạo lực dọc biên giới Thái Lan - Campuchia.
Song song với nỗ lực hòa giải của khu vực, Mỹ và Trung Quốc cũng tiến hành các kênh ngoại giao riêng rẽ nhằm chấm dứt xung đột, song đến nay chưa ghi nhận dấu hiệu đột phá.