90% rác thải nhựa ở Việt Nam xử lý không hiệu quả

Chia sẻ về thực trạng rác thải nhựa tại Việt Nam hiện nay, Đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình cho biết, mỗi năm nước ta có khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa thải ra môi trường.

Trong đó, vào năm 1990 trung bình một người sử dụng khoảng 3,8kg rác thải nhựa trong 1 năm, tuy nhiên đến năm 2018 con số này là 41,3 kg/một người/năm. Đặc biệt, 90% rác thải nhựa bị chôn lấp hoặc đốt không hiệu quả.

“Đây là những con số cho thấy sự ảnh hưởng của rác thải nhựa đến môi trường là rất lớn và đáng báo động”, Đại biểu Thạch Phước Bình bày tỏ quan ngại.

Theo Đại biểu Thạch Phước Bình, Quốc hội đã ban hành Luật Bảo vệ môi trường 2020, quy định rõ trách nhiệm về phân loại rác tại nguồn, trong đó có rác thải nhựa. Cùng với đó, Luật áp dụng trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất đối với bao bì nhựa, có chính sách khuyến khích giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế và phát triển kinh tế tuần hoàn đối với rác thải nhựa.

Về phía Chính phủ, Nghị định số 08 năm 2022 đã quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, bao gồm quy định về quản lý chất thải, trong đó có rác thải nhựa với những tiêu chí kỹ thuật, quy trình thu gom, vận chuyển, tái chế rác thải nhựa.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ Tài nguyên và Môi trường) đã ban hành Thông tư 02 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, theo đó ban hành quy chuẩn kỹ thuật phân loại rác thải, chất thải rắn sinh hoạt, yêu cầu phân loại riêng rác thải có khả năng tái chế, trong đó có sản phẩm nhựa.

Ngoài ra, các địa phương cũng ban hành các đề án về tăng cường quản lý rác thải nhựa đến năm 2030, các văn bản về hạn chế, tái sử dụng nhựa dùng một lần và tăng kế hoạch tái chế...

“Nói chung hệ thống cơ chế chính sách về quản lý rác thải nhựa đã được xây dựng tương đối đầy đủ, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho công tác giảm thiểu, thu gom và tái chế rác thải nhựa”, đại biểu Thạch Phước Bình nhận định.

Mặc dù vậy, việc triển khai chính sách về quản lý rác thải nhựa hiện nay còn thiếu đồng bộ, chế tài chưa đủ mạnh, hạ tầng và nguồn lực còn hạn chế, đặc biệt công nghệ về thu gom xử lý rác thải nhựa còn nghèo nàn.

Bên cạnh đó, nhận thức của cộng đồng về rác thải nhựa và những nguy hại của nó chưa cao, các sản phẩm bao bì nhựa rất tiện dụng và sẵn có, gắn bó với nhu cầu và thói quen sử dụng hàng ngày của người dân. Trong khi đó, ý thức phân loại rác tại nguồn chưa cao, rác thải nhựa nào có khả năng tái chế cao, loại nào ít tái chế, khó tái chế chưa được phân loại tại nguồn.

“Tôi cho rằng trong thời gian tới, những việc cần đặt ra là cơ chế chính sách hay các yếu tố về thực thi. Do đó, rất cần hoàn thiện các hệ thống văn bản pháp luật để chúng ta triển khai hiệu quả hơn vấn đề này”, đại biểu Thạch Phước Bình nhấn mạnh.

Trúc Nhi