Chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 34, HĐND tỉnh Hà Tĩnh Khóa XVIII:Tăng cường quản lý xả lũ, gỡ vướng bảo tồn di sản

Tuân thủ quy trình nhưng cần tăng cường năng lực ứng phó thiên tai

Trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Văn Danh về quy trình xả lũ tại các công trình thủy lợi, thủy điện, Giám đốc Sở NN và MT Lê Ngọc Huấn thẳng thắn nhìn nhận: trong điều kiện thời tiết cực đoan, mưa lớn kéo dài và diễn biến khó lường, nguy cơ ngập lụt hạ du vẫn có thể xảy ra ngay cả khi các hồ chứa vận hành đúng quy định. Vì vậy, việc nâng cao năng lực dự báo và phản ứng nhanh là yêu cầu cấp thiết.

Về công tác thông báo xả lũ, Sở NN và MT cho biết, các đơn vị vận hành thực hiện đa dạng hóa hình thức truyền tin: nhắn tin SMS, nhóm Zalo cộng đồng, hệ thống phát thanh cơ sở. Tùy mức độ khẩn cấp, thời gian thông báo có thể trước 24 giờ, 12 giờ hoặc 1 - 2 giờ. Trước khi mở cửa xả, các hồ đều phát hiệu lệnh cảnh báo bằng còi, kẻng hoặc loa để người dân kịp thời ứng phó.

Giám đốc Sở NN và MT nhấn mạnh, thời gian qua ngành đã tham mưu hiệu quả phương án cắt lũ, đặc biệt hồ Ngàn Trươi - Cẩm Trang đã giúp giảm đáng kể lũ cho vùng hạ du Vũ Quang, Hương Khê, Hương Sơn từ năm 2020 đến nay. Sở sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh mục tiêu vận hành hồ chứa phù hợp thực tiễn. Trong đó, nghiên cứu chuyển hồ Kẻ Gỗ thành hồ đa mục tiêu nhằm tăng khả năng cắt lũ và phục vụ phát triển kinh tế.

Trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Thị Mai Thủy về giải pháp hạn chế ngập lụt hạ du, Giám đốc Sở NN và MT cho biết: ngành đã tham mưu quy hoạch vùng trữ nước tạm thời, bãi tràn tự nhiên; nạo vét lòng sông để tăng khả năng thoát lũ; kiểm soát tình trạng xây dựng lấn chiếm hành lang thoát lũ. Công tác điều tiết hồ chứa luôn bám sát diễn biến mưa lũ theo thời gian thực. Ngành cũng đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ dự báo tiên tiến, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm đến từng khu vực; đồng thời, nâng cao năng lực cho lực lượng vận hành hồ chứa, cán bộ cấp xã; tổ chức diễn tập phương án xả lũ, sơ tán dân theo phương châm “4 tại chỗ”, ông Huấn nhấn mạnh.

Trước chất vấn của đại biểu Phạm Nghĩa về tiến độ triển khai bản đồ ngập lụt và bản đồ tránh trú an toàn, Giám đốc Sở NN và MT thừa nhận việc ứng dụng bản đồ trong thực tiễn còn hạn chế. Sở đã đề xuất phối hợp Sở KH và CN xây dựng bản đồ phù hợp điều kiện địa bàn, dễ tiếp cận với người dân... Tuy nhiên, do nguồn lực lớn, Sở cam kết triển khai khi có điều kiện.

Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh đề nghị Sở NN và MT tiếp tục hoàn thiện quy trình xả lũ, tăng cường giám sát việc tuân thủ vận hành hồ chứa nhằm bảo đảm an toàn tối đa cho vùng hạ du.

Gỡ vướng trong quản lý di tích, phát triển thể thao thành tích cao

Vấn đề quản lý di tích và chiến lược phát triển thể thao thành tích cao cũng được các đại biểu đặc biệt quan tâm. Trả lời chất vấn của đại biểu Thái Sinh, Giám đốc Sở VH, TT và DL Nguyễn Viết Trường cho biết, hiện vẫn còn 89 di tích chưa thành lập ban quản lý, do một số địa bàn mới sáp nhập; nhiều địa phương thiếu nhân lực, kinh phí; Trung tâm Văn hóa - Truyền thông cấp huyện giải thể từ cuối năm 2025 khiến quá trình chuyển giao quản lý chưa hoàn thiện.

Sở đang kiểm kê toàn bộ hệ thống di tích và sẽ tham mưu phương án sắp xếp theo Nghị định 308/2025/NĐ-CP, phấn đấu đến quý I/2026 hoàn thành kiện toàn ban quản lý tại tất cả các di tích còn thiếu. Về định hướng giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tập trung đầu tư 4 môn thể thao mũi nhọn: karate, pencak silat, điền kinh và đua thuyền. "Đây là những môn có tiềm năng, phù hợp lợi thế địa phương và khả năng phát triển bền vững. Ngành cũng song song đẩy mạnh thể thao quần chúng, thể thao học đường nhằm tạo nguồn vận động viên kế cận", ông Nguyễn Viết Trường nhấn mạnh.

Giải trình về bất cập trong quản lý di tích sau khi giải thể ban quản lý cấp huyện của đại biểu Đào Thị Anh Nga, Giám đốc Sở VH, TT và DL cho biết: sở đã tham mưu phân cấp quản lý theo 3 nhóm (di tích quốc gia đặc biệt; di tích có nguồn thu lớn; di tích được UNESCO vinh danh). Điều này giúp tăng hiệu quả quản lý và phù hợp năng lực từng địa phương.

Về tình trạng tiền công đức bị “đóng băng”, chưa thể sử dụng cho tu bổ do vướng quy định, Sở đang tham mưu UBND tỉnh ban hành hướng dẫn cụ thể theo Nghị định 308/2025/NĐ-CP để giải quyết dứt điểm tình trạng kéo dài từ khi Thông tư 04/2023 có hiệu lực.

Đại biểu Nguyễn Thị Hà Tân nêu thực tế, xã Trường Lưu hiện có 3 di sản tư liệu được UNESCO công nhận nhưng địa phương còn thiếu không gian lưu giữ chính thức... Giám đốc Nguyễn Viết Trường cho biết, Sở đã hướng dẫn xã kiểm kê, số hóa, lập phương án xây dựng khu bảo quản - trưng bày. Trong thời gian chờ đầu tư, Sở phối hợp dòng họ Nguyễn Huy và GS. Nguyễn Huy Mỹ hướng dẫn phương pháp bảo quản chuẩn, hạn chế nguy cơ hư hại. Đồng thời, tham mưu UBND tỉnh đưa 3 di sản vào chương trình bảo tồn hằng năm, tăng cường kiểm tra để bảo đảm an toàn.

"Hệ thống di sản UNESCO là nguồn lực văn hóa đặc biệt, không chỉ lưu giữ ký ức cộng đồng mà còn có khả năng thúc đẩy du lịch, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa. Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục lồng ghép mục tiêu phát huy giá trị di sản vào các đề án chiến lược của tỉnh nhằm khai thác hiệu quả, bền vững", ông Trường khẳng định.

Diệp Anh