Nghiên cứu mới “dập tắt” tin sai lệch: Vaccine Covid-19 thật sự an toàn!
Dữ liệu theo dõi gần 5 năm cho thấy tiêm vaccine không làm tăng nguy cơ tử vong; thậm chí giảm 25% tỷ lệ tử vong so với nhóm không tiêm.
Từ khi vaccine Covid-19 được triển khai cuối năm 2020, nhiều quốc gia phải đối mặt với làn sóng hoài nghi và thông tin sai lệch lan truyền mạnh trên mạng xã hội. Các thông tin, từ cho rằng vaccine “thay đổi ADN”, “gây vô sinh”, “tăng nguy cơ đột tử”, cho đến cáo buộc vaccine mRNA “chưa được kiểm chứng đầy đủ” đã khiến tỷ lệ tiêm chủng sụt giảm ở nhiều nhóm dân cư. Một số phong trào chống vaccine tại châu Âu và Mỹ còn tuyên truyền rằng vaccine gây ra “tử vong ẩn”, dựa trên những dữ liệu suy diễn hoặc cắt khúc.
Tuy nhiên, một nghiên cứu quy mô lớn do nhóm Epi-Phare (Pháp) vừa công bố trên Tạp chí Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (JAMA) đã cung cấp bằng chứng mới, giúp phản bác những thông tin sai lệch kéo dài về vaccine Covid-19. Nghiên cứu khẳng định các vaccine mRNA triển khai từ năm 2021 đến nay an toàn, hiệu quả, và không tạo ra nguy cơ tử vong dài hạn, tính đến tháng 3/2025.
Dữ liệu từ hơn 28 triệu người
Theo Epi-Phare - nhóm lợi ích khoa học trực thuộc Cơ quan Quản lý Dược phẩm và Sản phẩm Y tế Pháp (ANSM) và Quỹ Bảo hiểm Y tế Quốc gia Pháp, phân tích được thực hiện trên 28 triệu người từ 18 đến 59 tuổi cư trú tại Pháp, có dữ liệu hoàn chỉnh về chi trả y tế trong năm 2020.
Trong nhóm này, 79% đã tiêm liều vaccine đầu tiên trong thời gian từ tháng 5 đến tháng 11/2021, giai đoạn tiêm chủng đại trà sau khi Pháp áp dụng quy định “thẻ y tế”.
Giáo sư Mahmoud Zureik, chuyên gia y tế công cộng và Giám đốc Epi-Phare, nhận định: “Nghiên cứu này giúp chấm dứt những thông tin sai lệch về vaccine mRNA. Việc chứng minh không có nguy cơ dài hạn giúp củng cố niềm tin vào các loại vaccine sử dụng cùng công nghệ trong tương lai”.
Tỷ lệ tử vong giảm 25% ở nhóm đã tiêm
Kết quả theo dõi bốn năm cho thấy tỷ lệ tử vong ở nhóm đã tiêm vaccine mRNA thấp hơn 25% so với nhóm không tiêm, bất kể nguyên nhân tử vong. Các nhà nghiên cứu xác định ba yếu tố chính:
Một là, vaccine làm giảm đáng kể nguy cơ tử vong vì Covid. Tỷ lệ tử vong do Covid phải nhập viện giảm 74% ở nhóm đã tiêm. Từ tháng 6 đến tháng 9/2022, 10,5% người chưa tiêm tử vong vì Covid, trong khi nhóm đã tiêm chỉ là 1,9%.
Hai là, vaccine có tác động gián tiếp giúp giảm các biến chứng nặng kéo dài sau nhiễm Covid, đặc biệt các biến chứng tim mạch - vốn có thể làm tăng nguy cơ tử vong trong những năm tiếp theo. Giáo sư Zureik cho biết: “Việc ngăn ngừa các ca bệnh nặng đồng nghĩa giảm bớt nhiều biến chứng về sau, từ đó góp phần giảm tỷ lệ tử vong dài hạn”.
Ba là, dữ liệu xã hội học cho thấy nhóm không tiêm vaccine thường có mức độ tiếp cận y tế thấp hơn và điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hơn. 20,9% người không tiêm thuộc nhóm thu nhập thấp được hỗ trợ bảo hiểm, so với 9,2% ở nhóm đã tiêm. 27% sống tại các khu vực nghèo nhất, trong khi tỷ lệ này ở nhóm đã tiêm là 19,1%.
Nhóm 18 - 59 tuổi: lợi ích - rủi ro rõ ràng
Nghiên cứu tập trung vào nhóm tuổi 18 đến 59 - nhóm vốn được xem là ít rủi ro trước Covid-19. Đây cũng là nhóm từng được đặt câu hỏi về “cán cân lợi ích - rủi ro”, do một số báo cáo ghi nhận tăng nguy cơ viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim ở nam giới trẻ trong tuần đầu sau tiêm, đặc biệt với liều thứ hai.
Tuy vậy, theo Epi-Phare, dữ liệu theo dõi nhiều năm khẳng định không có hệ quả nghiêm trọng dài hạn từ các tác dụng phụ này. Một nghiên cứu trước đó cũng chỉ ra biến chứng tim sau viêm cơ tim hậu tiêm vaccine nhẹ hơn so với trường hợp viêm cơ tim sau nhiễm Covid.
Giám sát chặt chẽ, chưa phát hiện tín hiệu rủi ro mới
Các dữ liệu giám sát dược lý liên tục do Epi-Phare công bố cuối năm 2024 tiếp tục cho thấy mức độ an toàn ổn định của vaccine Covid-19. Giáo sư Zureik nhấn mạnh: “Chưa từng có sản phẩm y tế nào được giám sát chặt chẽ như vaccine Covid-19. Nếu không xuất hiện tín hiệu rủi ro mới, chúng tôi chưa có kế hoạch tiến hành thêm nghiên cứu về chủ đề này”.
Nghiên cứu quy mô lớn này là một trong những đánh giá toàn diện nhất về tác động dài hạn của vaccine Covid-19 tại châu Âu, góp phần củng cố cơ sở khoa học trong bối cảnh thông tin sai lệch về vaccine vẫn còn lan rộng.
Việc xác nhận vaccine không làm tăng nguy cơ tử vong, đồng thời có tác dụng rõ rệt trong việc giảm tử vong vì Covid và các biến chứng liên quan, được đánh giá là thông điệp quan trọng trong giai đoạn hậu đại dịch, minh bạch hóa rủi ro và củng cố niềm tin công chúng vào vaccine, nhất là khi công nghệ mRNA tiếp tục được phát triển cho nhiều bệnh truyền nhiễm khác.