Quốc hội Mexico thảo luận về dự luật thuế đối với hàng hóa một số nước châu Á
Dự luật sẽ áp các khoản thuế nhập khẩu lên đến 50% đối với các mặt hàng như ô tô, dệt may, quần áo, nhựa, thép và nhiều mặt hàng khác từ Trung Quốc cũng như những quốc gia châu Á không có hiệp định thương mại với Mexico, bao gồm Ấn Độ, Hàn Quốc, Thái Lan và Indonesia.
Trong tuần này, các nhà lập pháp Mexico sẽ bắt đầu thảo luận về dự luật tăng thuế đối với hàng hóa từ Trung Quốc và các nước châu Á khác, trong bối cảnh Bắc Kinh và các hiệp hội doanh nghiệp Mexico phản đối mạnh mẽ.
Đề xuất về việc áp thuế từng được Chính quyền Tổng thống Claudia Sheinbaum đưa ra từ tháng 9 nhưng đã không giành đủ sự ủng hộ tại Quốc hội, dù đảng Morena và các đồng minh của bà đang nắm đa số ghế. Chính quyền của bà Claudia Sheinbaum cho biết, biện pháp này nhằm tăng cường năng lực sản xuất trong nước, bảo vệ việc làm và bảo đảm Mexico cạnh tranh công bằng trên thị trường toàn cầu, đồng thời xử lý tình trạng mất cân bằng thương mại với Trung Quốc.
“Trong những năm gần đây, đất nước chúng ta đã đối mặt với các méo mó thương mại, các hành vi không công bằng và sự phụ thuộc ngày càng lớn vào nhập khẩu nguyên liệu đầu vào, gây ảnh hưởng đến các ngành sản xuất trong nước”, ông Ricardo Monreal, lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện viết trên mạng xã hội hôm 6/12.
Thứ trưởng Phụ trách nguồn thu Carlos Lerma cho biết hồi tháng 9 rằng, đề xuất này có thể mang lại thêm 70 tỷ peso (3,76 tỷ USD) cho ngân sách nhà nước.
Dự luật “mềm” hơn
Theo các nguồn tin nội bộ, Tổng thống Sheinbaum đã yêu cầu các nghị sĩ và đồng minh trong đảng Morena phê duyệt dự luật trước ngày 15/12, thời điểm Quốc hội kết thúc kỳ họp.
Hai trong số các nguồn tin cho biết, dự thảo luật được đưa ra thảo luận tuần này có thể “mềm” hơn so với bản gốc, vốn đã bị "tắc" tại Hạ viện trong suốt những tháng vừa qua do phản đối mạnh từ Trung Quốc và cộng đồng doanh nghiệp. Các hiệp hội ngành nghề đã cảnh báo việc tăng thuế sẽ làm chi phí sản xuất tăng mạnh do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu máy móc, linh kiện và nguyên liệu từ Trung Quốc. Cụ thể, Chính phủ có thể giảm mức tăng thuế đối với linh kiện ô tô và các sản phẩm thép. Tuy nhiên, Reuters chưa thể xác định chính xác thông tin này.
Ngành lắp ráp ô tô của Mexico, một trong những trung tâm sản xuất lớn nhất thế giới, cảnh báo việc áp thuế có thể khiến họ khó tiếp cận các linh kiện điện tử thiết yếu như màn hình điều khiển kỹ thuật số, vốn không được sản xuất trong nước.
Tác động mạnh mẽ
Dự thảo thuế quan mới được đưa ra trong bối cảnh Mexico đang chuẩn bị bước vào kỳ rà soát Thỏa thuận thương mại với Mỹ (USMCA) trong năm tới. Hồi đầu năm, Mexico đã nâng thuế đối với hàng Trung Quốc, điều mà giới phân tích xem là động thái nhượng bộ Washington. Tuy nhiên, Mỹ vẫn tiếp tục bày tỏ lo ngại.
Hôm 5/12, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết, Canada và Mexico không nên trở thành “cửa ngõ xuất khẩu” cho Trung Quốc, Việt Nam, Indonesia và các nước khác - điều Mỹ cho rằng đang xảy ra ở một số lĩnh vực tại Mexico.
Các chuyên gia cảnh báo, thuế quan mới có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng quan trọng trong bối cảnh kinh tế Mexico - lớn thứ hai ở Mỹ Latin - gần như đình trệ. Ngành điện tử và ô tô, vốn phụ thuộc nhiều vào linh kiện Trung Quốc, sẽ chịu rủi ro lớn nhất, theo Hiệp hội Công nghiệp linh kiện Ô tô Mexico.
“Tác động có thể rất nặng nề”, Amapola Grijalva, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghệ Mexico - Trung Quốc nói. “Mức thuế này có thể ngăn cản các nhà sản xuất trong nước tiếp cận những công nghệ và sản phẩm cần thiết để duy trì sức cạnh tranh trong nước và quốc tế”.
Đề xuất cũng sẽ ảnh hưởng tới Ấn Độ - một trong những đối tác thương mại đang tăng trưởng mạnh của Mexico. Ấn Độ cung cấp dược phẩm, dệt may, hóa chất và linh kiện ô tô, trong khi Mexico xuất khẩu dầu, đồng và hàng nông sản sang Ấn Độ.
Trong những tháng gần đây, giới doanh nghiệp đã vận động mạnh mẽ để Bộ Tài chính và Bộ Kinh tế Mexico loại bỏ dự luật này hoặc ít nhất là giảm số mặt hàng chịu thuế và áp dụng lộ trình tăng thuế dần dần.
Ban đầu, các quan chức Chính phủ từ chối nhượng bộ. Tuy nhiên, từ tháng 11, họ đã tỏ ra linh hoạt hơn, gợi ý rằng có thể chấp nhận mức tăng thuế thấp hơn ban đầu hoặc loại bỏ một số mặt hàng nhạy cảm khỏi danh sách hơn 1.400 hạng mục bị ảnh hưởng.