Tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo động lực cho tăng trưởng mạnh mẽ

Bảo đảm đáp ứng yêu cầu điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế

Tán thành với sự cần thiết điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050, ĐBQH Nguyễn Mạnh Hùng (Cần Thơ) nêu rõ, việc này nhằm đáp ứng yêu cầu điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế lên hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030; việc sáp nhập địa phương và sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; và việc Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị ban hành 7 nghị quyết chiến lược với nhiều quyết sách lớn, đột phá, tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng.

Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng cũng nhất trí với mục tiêu tăng trưởng GDP giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Tuy nhiên, theo phân tích mô hình tăng trưởng kinh tế, mục tiêu này phụ thuộc chủ yếu vào vốn, lao động và đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP).
Tính toán theo mô hình cho thấy, để đạt mức tăng trưởng trên 10%, năng suất lao động phải tăng khoảng 9% trở lên và TFP đóng góp khoảng 60%.
Dự thảo Nghị quyết đang đề xuất các chỉ tiêu tương ứng là hơn 8,5% và 55%, như vậy có thể chưa đủ để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Phân tích chỉ tiêu này, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị điều chỉnh hai chỉ tiêu lên mức từ 9% và 60% trở lên, trong bối cảnh Việt Nam phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong 10 - 15 năm tới và năng suất lao động còn thấp so với nhiều nước trong khu vực.

Quan tâm tới khía cạnh bảo đảm quốc phòng, an ninh trong quy hoạch tổng thể quốc gia, ĐBQH Trịnh Xuân An (Đồng Nai) thấy rằng, những nội dung về bảo đảm quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kinh tế, xã hội đã được Nghị quyết số 81/2023/QH15 của Quốc hội cũng như dự thảo Nghị quyết lần này quán triệt rất chặt chẽ. Tuy nhiên, yêu cầu về bảo đảm quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kinh tế - xã hội mới chỉ dừng ở nguyên tắc, được nêu tại một số điều và đặc biệt là tại Điều 11 của dự thảo Nghị quyết.

Đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị, các vùng phát triển kinh tế - xã hội đều phải có nội dung về bảo đảm gắn kết phát triển kinh tế - xã hội với quốc phòng, an ninh. “Vùng nào cũng vậy, nhất là các vùng liên quan đến biên giới, như Nam Trung Bộ hay vùng trung du miền núi phía Bắc”, đại biểu Trịnh Xuân An nói.

Đại biểu Trịnh Xuân An cũng đề nghị, tích hợp quy hoạch về thế trận phòng thủ vào quy hoạch tổng thể quốc gia, nhất là bố trí khu vực phòng thủ của tỉnh, phòng thủ quân khu trong điều kiện nước ta thực hiện sắp xếp lại địa giới hành chính, sáp nhập các tỉnh, tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Cùng với đó, cần rà soát lại hệ thống đồn, trạm biên phòng gắn với các vành đai biên giới, đặc biệt, quan tâm thêm tới hạ tầng đối với quốc phòng, an ninh ở khu vực biên giới, như đường vành đai biên giới, đường tuần tra biên giới. Đây là những công trình không được đề cập tới trong dự thảo Nghị quyết, cần ghi rõ để có đầu tư thích đáng.

Tăng cường phân cấp, phân quyền trong hoạt động quy hoạch

Thảo luận về dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi), nhiều ĐBQH quan tâm tới nội dung sửa đổi nhằm tăng cường phân cấp, phân quyền trong hoạt động quy hoạch.

ĐBQH Thái Quỳnh Mai Dung (Phú Thọ) nhất trí với việc phân cấp, phân quyền cho địa phương phê duyệt quy hoạch tỉnh và cho rằng nội dung này rất phù hợp với các chủ trương, chính sách của Đảng, bảo đảm đáp ứng yêu cầu chỉ đạo, điều hành của địa phương, khắc phục hạn chế của công tác quy hoạch trong thời gian vừa qua.
Việc phân cấp, phân quyền này sẽ giúp giảm tải khối lượng hồ sơ cần trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, giảm thời gian hoàn thiện hồ sơ, quy trình phê duyệt và nâng cao trách nhiệm của địa phương.

Bên cạnh đó, đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung đề nghị, tiếp tục rà soát để bảo đảm sự thống nhất giữa thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chung đang được quy định tại dự thảo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Bởi lẽ, hiện nay, trong dự thảo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn đang giao cho Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch chung của thành phố trực thuộc Trung ương.

Đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung nhấn mạnh, với quan điểm Luật Quy hoạch (sửa đổi) được coi là luật khung cho hoạt động quy hoạch, các luật khác phải đồng bộ và thống nhất với Luật Quy hoạch, thì Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn (sửa đổi) cũng sẽ theo hướng phân cấp cho Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt quy hoạch chung của thành phố trực thuộc Trung ương để các thành phố có kinh tế - xã hội phát triển nhanh hơn, năng động hơn, có nhiều cán bộ, công chức có năng lực chuyên môn cao lại không có cơ chế quản lý phát triển linh hoạt bằng các địa phương khác.

Quan tâm tới nội dung phân cấp cho Thủ tướng Chính phủ thẩm quyền phê duyệt quy hoạch không gian biển, quy hoạch sử dụng đất quốc gia, ĐBQH Nguyễn Quang Huân (TP. Hồ Chí Minh) dẫn quy định tại khoản 14, Điều 70 Hiến pháp 2013; đồng thời đề nghị cân nhắc việc chuyển quy hoạch không gian biển quốc gia và quy hoạch sử dụng đất quốc gia cho Thủ tướng phê duyệt.

Giải trình, làm rõ một số vấn đề các ĐBQH quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, quy hoạch tổng thể quốc gia do Quốc hội quyết định, trong đó đề cập tổng thể định hướng phát triển không gian biển, định hướng sử dụng đất quốc gia đến từng vùng. “Như vậy, vẫn bảo đảm được vai trò quyết định các vấn đề quan trọng, trọng yếu liên quan đến chủ quyền quốc gia theo quy định của Hiến pháp”, Bộ trưởng khẳng định.

Mặt khác, theo Bộ trưởng, quy hoạch không gian biển quốc gia và quy hoạch sử dụng đất quốc gia là các quy hoạch cụ thể nhằm cụ thể hóa quy hoạch tổng thể quốc gia về định hướng phân vùng chức năng, sắp xếp phân bố không gian trên vùng bờ các đặc khu, vùng biển thuộc chủ quyền, quyền tài phán quốc gia của Việt Nam và định hướng sử dụng đất quốc gia.

Dự thảo Luật Quy hoạch (sửa đổi) và Luật Đất đai cũng đã có quy định căn cứ để lập quy hoạch sử dụng đất quốc gia là quy hoạch tổng thể quốc gia, chỉ được duyệt sau khi quy hoạch tổng thể quốc gia được Quốc hội quyết định mà việc sử dụng đất trồng lúa và đất lâm nghiệp được thực hiện theo các kết luận, chỉ đạo của Bộ Chính trị.
Theo đó, các chỉ tiêu sử dụng đất trong quy hoạch sử dụng đất quốc gia đã được định hướng trong các văn kiện của Đảng cũng như kết luận của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương.

Bộ trưởng nêu rõ, kể cả khi phân cấp cho Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch không gian biển quốc gia và quy hoạch sử dụng đất quốc gia thì vẫn phải bảo đảm rằng các kế hoạch này phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia; cụ thể hóa các định hướng mang tính chiến lược tổng thể về kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hợp tác quốc tế có ảnh hưởng trên phạm vi toàn quốc do Quốc hội quyết định.

Việc phân cấp cho Thủ tướng phê duyệt quy hoạch sử dụng đất quốc gia cũng góp phần bảo đảm phân bổ nguồn lực đất đai chủ động, linh hoạt nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, đáp ứng nhu cầu sử dụng đất để phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới.

Tin: Thanh Chi; ảnh: Hồ Long