Đẩy mạnh hướng nghiệp, dạy nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Xác định nguồn nhân lực là mục tiêu và động lực phát triển kinh tế - xã hội, xã Ba Xa (tỉnh Quảng Ngãi) chú trọng định hướng nghề nghiệp, khuyến khích học sinh học nghề để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương. Đây là cách để giảm nghèo bền vững.
Ba Xa là xã đặc biệt khó khăn của Quảng Ngãi với 1.414 hộ dân/5.330 nhân khẩu, với 97% là đồng bào Hrê sinh sống. Tỷ lệ hộ nghèo tại địa phương còn cao (gần 25,92%); lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên là 3.339 người, cơ cấu lao động chậm chuyển dịch, đa số người dân vẫn làm nông nghiệp.
Xác định nguồn nhân lực là mục tiêu và động lực phát triển kinh tế - xã hội, xã Ba Xa đã chú trọng tuyên truyền từ trong các gia đình đến cộng đồng, định hướng giáo dục nghề nghiệp cho học sinh, người lao động, từng bước gỡ “nút thắt” trong phát triển nguồn nhân lực, góp phần giảm tảo hôn trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Những ngày này, dọc Quốc lộ 24, nhiều người dân các xã phía Đông Nam Quảng Ngãi (Ba Tơ, Ba Xa, Ba Vì) vẫn vượt đèo Violak đến các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai để làm thuê. Anh Phạm Văn Tình, xã Ba Xa, cho biết, cả hai vợ chồng lên Lâm Đồng để hái cà phê thuê. Quãng đường đến Lâm Đồng dài hơn 600km, trên đường có nhiều vị trí sạt lở, trơn trượt.
“Vợ chồng tôi không có việc làm ổn định ở quê nhà nên mới phải đi xa. Nhà cửa, con nhỏ chúng tôi phải nhờ cậy bố mẹ già. Tôi cũng mong muốn được làm việc gần nhà có thu nhập ổn định để dạy bảo các con, nhưng khó khăn quá nên chúng tôi phải đi làm thuê xa xứ”, anh Phạm Văn Tình chia sẻ.
Từ nhiều năm nay, ở một số thôn, làng ở xã vùng cao Ba Xa chỉ còn người già và trẻ nhỏ. Người lớn, thanh niên lũ lượt rời làng đi mưu sinh. Ông Phạm Văn Ố (57 tuổi) thôn Mang Krá cho biết, gia đình ông có 2 người con đã lập gia đình đều đi hái cà phê thuê ở Gia Lai. Vợ chồng ông ở nhà vừa làm rẫy vừa chăm lo cho các cháu nhỏ đi học. “Vợ chồng tôi tuổi đã cao, việc chăm sóc, quản lý các cháu không bằng bố mẹ các cháu. Tôi mong rằng các cháu tiếp tục được đi học, sau này học nghề, có việc làm, không bỏ học giữa chừng...”, ông Ố mong muốn.
Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Ba Xa Huỳnh Việt Hùng cho biết, công tác định hướng nghề nghiệp cho học sinh trong xã luôn được quan tâm. Tuy nhiên, việc học nghề, kết nối có việc làm sau đào tạo, đưa người lao động đi làm việc nước ngoài theo hợp đồng tại địa phương nhiều năm qua vẫn chưa khởi sắc. Nhiều học sinh sau khi học xong trung học cơ sở đã không học lên cao hơn mà ở nhà làm nông. Một số em theo bố mẹ đi làm ăn xa; ở một số thôn, làng thiếu vắng bố mẹ quản lý nên vẫn xảy ra nạn tảo hôn. Đây là bài toán khó trong công tác quản lý, phát triển nguồn nhân lực ở Ba Xa.
Khi thực hiện chính quyền hai cấp, Đảng ủy, UBND xã Ba Xa xác định cần phát triển nguồn nhân lực và xem đây là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Xã đưa ra nhiều giải pháp. Mới đây, UBND xã đã tổ chức Ngày hội Tư vấn nghề nghiệp và hướng nghiệp năm 2025 cho 200 học sinh khối lớp 7, 8, 9 của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Ba Xa và người trong độ tuổi lao động có nhu cầu học nghề, tìm việc làm, xuất khẩu lao động.
Tại Ngày hội, nhiều trường cao đẳng, trung tâm giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, nhà tuyển dụng đã thông tin cho các em học sinh và người lao động về ngành, nghề đang được giảng dạy tại các trường, cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường; tư vấn, giải đáp về việc chọn trường, chọn nghề trong tương lai và tìm kiếm việc làm phù hợp.
Ông Trần Văn Giang Vũ, Giám đốc tuyển dụng Công ty Nhật - Hàn Đà Nẵng cho biết, trong Ngày hội, Công ty đã thông tin về cơ hội việc làm tại hai thị trường đang được người Việt ưa chuộng là Hàn Quốc và Nhật Bản. Ông rất bất ngờ vì các em học sinh, người lao động ở Ba Xa rất hào hứng khi tìm hiểu thông tin về thị trường lao động nước ngoài. Những chia sẻ từ doanh nghiệp sẽ giúp ích cho học sinh và người lao động, kết nối, tạo được nhiều cơ hội việc làm ở nước ngoài cho người lao động ở Ba Xa.
Phạm Thị Thi Sinh lần đầu được tham gia các chương trình tại Ngày hội Tư vấn nghề nghiệp và hướng nghiệp tổ chức trên địa bàn. Qua các hoạt động của ngày hội, Sinh được biết rất nhiều thông tin bổ ích, đa dạng về những ngành, nghề, mô hình đào tạo tại các trường, cơ hội tìm việc sau khi ra trường. Em mong rằng sau khi học nghề sẽ tìm được việc làm ổn định tại tỉnh, trở thành một công dân có ích cho xã hội góp phần phát triển địa phương.
Chủ tịch UBND xã Ba Xa Huỳnh Việt Hùng thông tin, ngoài Ngày hội Tư vấn nghề nghiệp và hướng nghiệp, xã cũng định kì tổ chức chương trình “Hành trình hướng nghiệp”, kết nối thường xuyên với các trường, doanh nghiệp tổ chức đưa học sinh khối trung học cơ sở đến tham quan thực tế dây chuyền sản xuất tại doanh nghiệp, giúp các em có niềm tin vào tương lai, có hướng lựa chọn học nghề để có việc làm, có lương và được đóng bảo hiểm xã hội.
Với những giải pháp trên, lãnh đạo xã Ba Xa mong muốn sớm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương, xóa bỏ tình trạng tảo hôn và giảm dần người dân “tha hương” đi lao động ngoại tỉnh. Ba Xa cũng đặt mục tiêu quyết tâm đến năm 2030 sẽ không còn hộ nghèo.