Israel bất ngờ kêu gọi trục xuất Hamas sau khi LHQ ủng hộ ân xá
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã kêu gọi trục xuất Hamas khỏi khu vực, chỉ một ngày sau khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) phê chuẩn kế hoạch chấm dứt chiến tranh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó đề xuất ân xá cho các thành viên Hamas.
Thay đổi lập trường của Israel
Thủ tướng Netanyahu đã công khai ủng hộ kế hoạch hòa bình của Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Nhà Trắng vào cuối tháng 9. Tuy nhiên, phát biểu mới nhất của ông cho thấy tồn tại khác biệt giữa Israel và Mỹ về con đường phía trước. Hamas cũng phản đối một số điểm trong kế hoạch.
Các nhà ngoại giao cho biết, lập trường cứng rắn của cả Israel và Hamas khiến tiến trình triển khai kế hoạch trở nên khó khăn, nhất là khi nó thiếu mốc thời gian cụ thể và cơ chế thực thi. Dù vậy, kế hoạch vẫn nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế.
Trong loạt bài đăng trên X để phản hồi cuộc bỏ phiếu tại HĐBA, ông Netanyahu ca ngợi ông Trump và viết Israel tin rằng kế hoạch sẽ mang lại hòa bình và thịnh vượng, vì nó kêu gọi “phi quân sự hóa, giải trừ vũ khí và phi cực đoan hóa hoàn toàn Gaza”.
Ông tuyên bố: “Israel chìa tay hòa bình, thịnh vượng tới tất cả các nước láng giềng” và kêu gọi “cùng chúng tôi trục xuất Hamas và những người ủng hộ khỏi khu vực”.
Khi được hỏi về ý nghĩa của cụm từ “trục xuất Hamas”, một phát ngôn viên giải thích rằng điều đó đồng nghĩa với việc đảm bảo Hamas không còn hiện diện ở Gaza như được nêu trong kế hoạch 20 điểm và không có khả năng quản lý người dân Palestine tại Dải Gaza.
Kế hoạch hòa bình có yêu cầu trục xuất Hamas?
Kế hoạch 20 điểm của ông Trump bao gồm điều khoản nêu rằng các thành viên Hamas chấp nhận chung sống hòa bình và giao nộp vũ khí sẽ được ân xá; những người muốn rời đi sẽ được đảm bảo hành lang an toàn tới nước thứ ba.
Một điều khoản khác nêu rằng Hamas sẽ đồng ý không tham gia bất kỳ vai trò nào trong chính quyền Gaza. Tuy nhiên, kế hoạch không có điều khoản buộc Hamas phải giải tán hay rời bỏ Gaza.
Kế hoạch cũng đề cập khả năng cải cách Chính quyền Palestine (PA) tại Bờ Tây, mở đường cho “một lộ trình đáng tin cậy hướng tới quyền tự quyết và xây dựng nhà nước Palestine”.
Hamas phản đối lực lượng đa quốc gia?
Nghị quyết của HĐBA cho phép triển khai lực lượng đa quốc gia theo đề xuất của ông Trump, lực lượng này sẽ tạm thời đóng tại Gaza nhằm ổn định tình hình. Nghị quyết cũng cho phép các quốc gia tham gia một “Hội đồng Hòa bình” để giám sát tái thiết và phục hồi kinh tế tại Gaza.
Hamas chỉ trích nghị quyết vì “không đáp ứng được yêu cầu và quyền chính trị – nhân đạo của người Palestine”, đồng thời bác bỏ cơ chế giám hộ quốc tế đối với Gaza.
Hamas cho biết, bất kỳ lực lượng quốc tế nào cũng chỉ nên triển khai dọc biên giới Gaza để giám sát lệnh ngừng bắn và phải đặt dưới sự giám sát của LHQ; nếu lực lượng này tìm cách tước vũ khí Hamas, họ sẽ đánh mất tính trung lập.
Nhà phân tích chính trị Palestine Reham Owda cho rằng, tuyên bố của Hamas nên được xem là phản đối mang tính thương lượng, nhằm tìm kiếm thỏa thuận về vai trò của lực lượng quốc tế và Hội đồng Hòa bình, chứ không phải bác bỏ hoàn toàn.
Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas bắt đầu có hiệu lực ngày 10/10, một phần của kế hoạch nhiều giai đoạn do ông Trump đề xuất để chấm dứt chiến tranh. Israel đã rút một phần lực lượng nhưng vẫn kiểm soát 53% lãnh thổ Gaza, và hai bên cáo buộc nhau vi phạm.
Abu Abdallah, một doanh nhân phải sơ tán đến trung Gaza nói rằng, người Palestine sẽ ủng hộ việc triển khai lực lượng quốc tế nếu điều đó đồng nghĩa Israel rút quân hoàn toàn.
“Hamas không thể tự quyết định số phận của chúng tôi, nhưng chúng tôi cũng không muốn thoát khỏi sự chiếm đóng của Israel để rồi lại rơi vào một sự chiếm đóng quốc tế khác”, ông nói qua điện thoại.