Hướng tới mục tiêu Net Zero:Cần lộ trình rõ ràng, bước đi vững chắc và cơ chế chính sách đồng bộ

Phát biểu tại toạ đàm, TS. Lê Thanh Kim, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân cho biết, biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt trong thế kỷ XXI. Không chỉ là vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu còn ảnh hưởng sâu sắc đến an ninh lương thực, năng lượng, sinh kế của hàng triệu người dân trên toàn cầu.

Là một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu Việt Nam cũng đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh, bền vững và phát thải thấp. Tại Hội nghị Thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc năm 2021 (COP26), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã thay mặt Việt Nam đưa ra cam kết mạnh mẽ: Đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Sau Hội nghị COP26, Chính phủ đã khẩn trương tổ chức triển khai các công việc liên quan để thực hiện các cam kết. Sau hơn 3 năm triển khai, Việt Nam đã đạt được những kết quả bước đầu đáng ghi nhận: Hệ thống chính sách, chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, năng lượng, và thích ứng biến đổi khí hậu đã được hoàn thiện theo hướng cụ thể, thực chất hơn. Nhiều bộ, ngành và địa phương đã chủ động ban hành kế hoạch hành động giảm phát thải; đặc biệt, chương trình chuyển đổi năng lượng công bằng và các dự án hợp tác quốc tế đang mở ra cơ hội huy động mạnh mẽ nguồn lực tài chính, công nghệ cho mục tiêu Net Zero.

Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức: Từ nguồn lực đầu tư, chuyển giao công nghệ, đến khả năng đo đếm, giám sát phát thải và đặc biệt là năng lực thực thi ở cấp địa phương. Để đạt được mục tiêu Net Zero vào năm 2050, Việt Nam cần một lộ trình rõ ràng, bước đi vững chắc và cơ chế chính sách đồng bộ, trong đó, vai trò của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội có mối liên hệ chặt chẽ.

Với Nhà nước, đó là việc hoàn thiện thể chế, ban hành chính sách tài chính xanh, thuế carbon, cơ chế tín chỉ carbon và khung pháp lý cho chuyển đổi năng lượng công bằng. Với doanh nghiệp, đó là trách nhiệm và cơ hội để đổi mới công nghệ, chuyển đổi sản xuất, đầu tư vào các lĩnh vực xanh, sạch, bền vững. Với cộng đồng xã hội, đó là nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen tiêu dùng, cùng hướng đến lối sống xanh, văn minh và có trách nhiệm với môi trường.

Từ thực tế nêu trên, Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức tọa đàm “Hướng tới mục tiêu Net Zero - cơ hội và thách thức” nhằm nhìn nhận kết quả và những hạn chế trong quá trình thực thi các cam kết giảm phát thải của Việt Nam đến nay. Đồng thời, thảo luận về các công cụ chính sách tài chính, công nghệ và pháp lý để huy động nguồn lực, đặc biệt từ khu vực tư nhân và các tổ chức quốc tế. Cùng với đó, đánh giá vai trò của doanh nghiệp Việt Nam trong chuyển đổi mô hình phát triển xanh, cũng như những hỗ trợ cần thiết từ Nhà nước để họ có thể đồng hành trong hành trình Net Zero.

Những ý kiến tâm huyết và trách nhiệm của các đại biểu tại tọa đàm mang đến những góc nhìn đa chiều, thực chất và mang tính gợi mở cao về những vấn đề nêu trên. Điều này càng có ý nghĩa hơn khi tại Kỳ họp thứ Mười khai mạc đầu tuần tới, Quốc hội sẽ giám sát tối cao việc thực hiện chính sách, pháp luật bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực.

Từ diễn đàn này sẽ cung cấp thêm những luận cứ, kiến nghị chính sách cụ thể, giúp Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành chức năng tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, thúc đẩy quyết tâm hành động nhằm hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Một số hình ảnh tại Toạ đàm “Hướng tới mục tiêu Net Zero – Cơ hội và thách thức”:

Hải Yến, Ảnh: Khánh Duy