Đàm phán về Gaza bước sang ngày thứ ba: Hamas tiết lộ điều kiện tiên quyết
Phong trào Hamas cho biết sẵn sàng đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh ở Gaza dựa trên kế hoạch của Tổng thống Donald Trump nhưng vẫn bảo lưu một số điều kiện.
Mỹ, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ tham gia đàm phán
Israel và Hamas đang tổ chức các cuộc đàm phán gián tiếp tại thị trấn nghỉ dưỡng Sharm El-Sheikh của Ai Cập, dựa trên kế hoạch 20 điểm do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất vào tháng trước.
Hôm nay, 8/10, Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, Giám đốc tình báo Thổ Nhĩ Kỳ Ibrahim Kalin, đặc phái viên Trung Đông của Tổng thống Trump là Steve Witkoff và con rể Jared Kushner sẽ tham gia các cuộc đàm phán đang diễn ra.
Một nguồn tin thân cận với các cuộc đàm phán cho biết, các cuộc đàm phán đã có tiến triển hôm 6/10, sau đó được tiếp tục trong ngày 7/10 và được nối lại vào hôm nay, 8/10. Diễn biến hôm nay sẽ là dấu hiệu quyết định cho thấy liệu có thể đạt được tiến triển hay không, xét đến sự hiện diện của các nhà hòa giải cấp cao.
Hamas muốn có sự đảm bảo
Vào ngày thứ hai của cuộc đàm phán, lãnh đạo cấp cao của Hamas Khalil Al-Hayya cho biết, Hamas đã sẵn sàng đạt được thỏa thuận, nhưng cần có "sự đảm bảo" để chấm dứt chiến tranh và đảm bảo "chiến tranh sẽ không tái diễn". Các quan chức Hamas cho biết, yêu cầu chính của họ là đảm bảo rằng Israel sẽ không tiếp tục các hoạt động quy mô lớn sau khi các con tin được trả tự do.
"Phái đoàn của phong trào (Hamas) đang nỗ lực vượt qua mọi trở ngại để đạt được thỏa thuận đáp ứng nguyện vọng của người dân chúng tôi ở Gaza", quan chức cấp cao của Hamas, Fawzi Barhoum cho biết trong một tuyên bố trên truyền hình.
Thủ tướng Netanyahu không bình luận về tình hình đàm phán. Tuy nhiên, trong một tuyên bố trên X, ông nói với người dân Israel rằng họ đang ở trong "những thời khắc mang tính quyết định". "Chúng tôi sẽ tiếp tục hành động để đạt được tất cả các mục tiêu của cuộc chiến: Trả tự do cho tất cả các con tin, xóa bỏ chế độ cai trị của Hamas và đảm bảo rằng Gaza sẽ không còn là mối đe dọa đối với Israel nữa", ông nói.
Trong khi đó, các quan chức Mỹ cho biết, họ muốn các cuộc đàm phán ban đầu vào tập trung vào kế hoạch ngừng giao tranh và giải quyết hậu cần về cách thức trả tự do cho các con tin Israel ở Gaza và những người Palestine bị giam giữ tại Israel.
Những nội dung đã được thảo luận
Trong hai ngày đàm phán đầu tiên, các bên thảo luận về đề xuất 20 điểm của Nhà Trắng liên quan đến việc chấm dứt chiến tranh ở Gaza ngay lập tức nếu cả hai bên chấp thuận. Theo kế hoạch, lực lượng Israel sẽ rút lui về "tuyến đầu tiên" được chỉ định bên trong Gaza và các hoạt động quân sự sẽ bị đình chỉ để tạo điều kiện cho quá trình trao trả con tin và tù binh.
Tất cả 48 con tin, cả còn sống lẫn đã chết sẽ được trả tự do trong vòng 72 giờ sau khi cả hai bên công khai chấp nhận thỏa thuận. Đổi lại, Israel sẽ trả tự do cho khoảng 250 tù nhân Palestine đang thụ án chung thân tại Israel, cũng như 1.700 cư dân Gaza đã bị giam giữ kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Các quan chức Israel cho biết, họ đã nhất trí với giới tuyến rút quân và thả tù nhân, nhưng bất kỳ việc thả người nào cũng phải xác minh được, phải có các đảm bảo an ninh.
Các quan chức Hamas thì cho biết chấp nhận khuôn khổ chung và sẵn sàng tham gia đàm phán, nhưng sự chấp thuận chỉ mang tính cục bộ và phụ thuộc vào những thay đổi. Theo các nhà đàm phán thân cận với Hamas, nhóm này đang thúc đẩy việc điều chỉnh đường rút quân được đề xuất và muốn có những đảm bảo rõ ràng rằng Israel sẽ không tiếp tục các hoạt động quân sự quy mô lớn sau khi các con tin được trả tự do.
Hamas và các bên trung gian cũng cho rằng, thời hạn trao trả con tin trong vòng 72 giờ của kế hoạch này có thể không thực tế. Một số thi thể con tin được cho là bị chôn vùi dưới đống đổ nát, một số khác có thể do các nhóm khác nhau giam giữ, và thiệt hại về cơ sở hạ tầng gây khó khăn cho việc thu hồi và xác minh nhanh chóng, vì vậy họ đang thúc đẩy một lịch trình dài hơn, được chia thành nhiều giai đoạn. Một nguồn tin được các quan chức Ai Cập thông báo với truyền thông với điều kiện giấu tên để tiết lộ chi tiết, rằng họ dự kiến lịch trình trao trả con tin sẽ kéo dài đến 7 ngày.
Kế hoạch này vẫn còn bỏ ngỏ nhiều câu hỏi lớn. Hamas yêu cầu Israel phải hoàn toàn rời khỏi Gaza. Tuy nhiên, đề xuất này lại có thể dẫn đến "sự hiện diện an ninh" của Israel tại một số khu vực cho đến khi Gaza được phi quân sự hóa và được giám sát bởi một lực lượng quốc tế.
Người dân ở Israel và Gaza vẫn thận trọng hy vọng
Các cuộc đàm phán dường như mang lại nhiều hứa hẹn nhất từ trước đến nay về việc chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, các quan chức ở tất cả các bên đều kêu gọi thận trọng trước triển vọng đạt được một thỏa thuận nhanh chóng.
Nhiều người Israel hiện nay coi đây là bước tiến gần nhất của họ tới việc chấm dứt chiến tranh. Một cuộc thăm dò ý kiến gần đây của Maariv cho thấy, hơn một nửa người Israel ủng hộ đề xuất ngừng bắn của Mỹ.
Nếu các cuộc đàm phán ở Ai Cập thành công, những con tin đầu tiên có thể được trả tự do trong vòng vài ngày - và lần đầu tiên sau gần hai năm, cả người Palestine và người Israel đều có thể nhìn thấy hồi kết của cuộc chiến.
Tuy nhiên, do không có lệnh ngừng bắn, Israel vẫn tiếp tục tấn công vào Gaza, làm gia tăng sự cô lập của nước này trên trường quốc tế.
Những người biểu tình ủng hộ Palestine đã biểu tình trên khắp thế giới vào 7/10, ngày kỷ niệm hai năm cuộc chiến Gaza, để phản đối Israel trong khi nhiều hoạt động khác được tổ chức để tưởng niệm các nạn nhân Israel trong cuộc tấn công của Hamas.
"Tôi nghĩ rằng có khả năng chúng ta có thể có hòa bình ở Trung Đông, không chỉ giới hạn ở Gaza”, Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên tại Washington, nhân kỷ niệm hai năm cuộc tấn công của Hamas vào Israel, dẫn đến cuộc tấn công của Israel vào Gaza.
Ngay cả khi thỏa thuận được ký kết, câu hỏi về việc ai sẽ quản lý và tái thiết Gaza, cũng như ai sẽ tài trợ cho việc tái thiết, vẫn còn đó. Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã loại trừ bất kỳ vai trò nào của Hamas.