Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn mở đầu năm sản xuất mới
Sáng 28.1 (mùng 7 Tết), tại sân Tịch điền, thôn Đọi Tín, xã Tiên Sơn, Ủy ban Nhân dân thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam đã tổ chức Lễ hội truyền thống Tịch điền Đọi Sơn Xuân Quý Mão năm 2023.
Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn nhân dịp đầu năm là lễ hội truyền thống xuống đồng cày ruộng và cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lễ hội được tổ chức vào mồng 7 Tết hàng năm, để tái hiện Lễ Tịch điền thời vua Lê Đại Hành chọn việc tổ chức cày ruộng khuyến khích nông trang.
Theo sử sách, Lễ hội Tịch điền bắt nguồn từ khi vua Lê Đại Hành về chân núi Đọi làm Lễ Tịch điền (cày ruộng) đầu tiên trong lịch sử Việt Nam vào mùa Xuân năm Đinh Hợi, niên hiệu Thiên Phúc thứ 7 (tức năm 987). Kể từ đó, Lễ hội Tịch điền trở thành một mỹ tục được các triều đại về sau thực hiện trang trọng, thành kính. Theo thời gian, Lễ hội Tịch điền bị mai một và được khôi phục năm 2009 với quy mô lớn, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương tham dự.
Lễ hội đã tái hiện truyền thống "dĩ nông vi bản" để khuyến khích sản xuất nông nghiệp. Phần lễ Tịch điền có các nghi thức: rước trống, rước linh vị vua Lê Đại Hành từ chùa Long Đọi Sơn xuống chân núi và nhập với đoàn rước Thành hoàng làng cùng tổ nghề trống Đọi Tam dưới chân núi Đọi. Đoàn rước tiến về khu ruộng mà trước đây vua Lê Đại Hành đã đi cày đầu năm khuyến khích người dân trồng lúa, chăm lo nông nghiệp. Tiếp đó là lễ bái yết Thần nông, cầu cho một năm mới mùa màng bội thu, nhân khang vật thịnh.
Ảnh: Thanh Tùng
Sau nghi lễ dâng hương lên đàn tế Thần nông, linh vị vua Lê và các vị phúc thần, bô lão Nguyễn Văn Giang (thôn Nhất Hà, xã Tiên Sơn, thị xã Duy Tiên) thực hiện nghi lễ nhập linh khí quân vương, bước xuống đi những sá cày đầu tiên mở hội Tịch điền. Vị bô lão đi 3 sá cày, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam Trương Quốc Huy, 2 Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Vượng và Trần Xuân Dưỡng đi 5 sá cày, lãnh đạo thị xã Duy Tiên, xã Tiên Sơn và các bô lão đi những sá cày tiếp theo trên cánh đồng để mở đầu cho một năm sản xuất mới…
Ngoài các nghi lễ được tổ chức thành kính, trang trọng, Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn còn tổ chức nhiều hoạt động như: giải bóng chuyền, cờ tướng, trò chơi dân gian đánh đu, bịt mắt bắt dê, đi cầu khỉ, bịt mắt đập niêu, chọi gà, giải vật tịch điền… Các hội thi vẽ trang trí trâu; hội thi làm bánh dày của các dòng họ làng Đọi Tam, các hoạt động văn hóa, văn nghệ và các gian hàng trưng bày triển lãm các sản phẩm nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tiêu biểu của thị xã Duy Tiên và tỉnh Hà Nam cũng được tổ chức.