Từ “Cổng trời” mơ về một “thiên đường cao nguyên” doanh thu tỷ USD
Chuyến xe vượt mưa rừng đưa chúng tôi từ thành phố Pleiku tiến thẳng về huyện Mang Yang (trong tiếng Gia Rai nghĩa là Cổng trời). Ít ai nghĩ rằng, một huyện có xuất phát điểm về kinh tế thấp, trình độ dân trí hạn chế, tập quán sản xuất còn lạc hậu, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn giờ đây đã bạt ngàn màu xanh của cây chuối. Trong khi nhiều nhà đầu tư đặt dấu chân qua nhưng không dừng lại thì doanh nhân Đoàn Nguyên Đức đã tự hào gặt hái những mùa bội thu từ nông nghiệp, mang ngoại tệ về cho người dân quê hương.
Từ lợi nhuận vô địch của cây chuối
Theo chân ông Nguyễn Ngọc Mai, Giám đốc Công ty cổ phần Chăn nuôi Hoàng Anh Gia Lai (HAGL), chúng tôi được chứng kiến tận mắt những cánh đồng chuối đang sai quả, vào mùa thu hoạch. Trong 5.000ha trồng chuối khắp Gia Lai của “bầu Đức", Mang Yang chiếm tới 1.331ha. Tất cả đều đã được ứng dụng công nghệ và cơ giới hóa.
Tại đây, Tập đoàn HAGL đã xây dựng nhà máy đóng gói quy mô lớn, hiện đại, hoạt động liên tục từ phân loại chuối, đóng gói, xếp vào thùng carton, trữ trong kho lạnh trước khi vận chuyển ra cảng xuất khẩu qua Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc. Mỗi buồng chuối đều gắn tem có mã code, chỉ cần quét mã là ra gần chục thông tin về xuất xứ, người quản lý, số điện thoại, thời gian thu hoạch... “Hàng xuất mà có vấn đề ở thùng nào chỉ cần quét mã code là tìm ngay ra ai phụ trách vùng trồng đó, việc kiểm soát chất lượng khá dễ dàng " - ông Mai nhờ một nhân viên quét mã code cho chúng tôi xem và giải thích.
Để biến cây chuối quen thuộc trong vườn của hầu hết gia đình nông thôn Việt Nam thành ngành công nghiệp chuối như hiện nay, Tập đoàn HAGL đã mời những chuyên gia hàng đầu của Phillippines, ông trùm ngành chuối thế giới về làm cho mình. Còn để thâm nhập vào thị trường tiêu dùng chuối lớn nhất thế giới là Trung Quốc, Tập đoàn cũng mời các chuyên gia thị trường người Đài Loan (Trung Quốc) đầu quân từ gần 20 năm nay. Nhờ thế mà HAGL đã lọt vào nhóm 500 nhà buôn chuối lớn nhất Trung Quốc. Tuy nhiên, để tránh lệ thuộc, Tập đoàn HAGL chọn cách cung ứng chuối cho nhiều thị trường tiêu thụ khác nhau. Ngoài ra, chuối chưa đạt chuẩn xuất khẩu được tiêu thụ ở thị trường Việt Nam với giá mềm hơn.
Hơn một thập kỷ làm nông nghiệp, hiểu về đất, cây, nhu cầu, thói quen, văn hóa tiêu dùng của thị trường lớn nhất thế giới, Tập đoàn HAGL nhận định, xét về tỷ lệ lợi nhuận, chuối là vô địch: gá thành khoảng 6.500 đồng/ký, giá bán 11.000 đồng là lời gấp đôi. Năm nay giá chuối lên kịch trần, có thời điểm Tập đoàn bán 25.000 đồng/ký, tính tỷ suất lợi nhuận thì không có trái cây nào lời bằng.
Từng xuất tiểu ngạch rồi chuyển toàn bộ sang chính ngạch, “bầu Đức” là người hiểu hơn ai hết tâm tính, thói quen lắt léo cũng như cơ hội, tiềm năng của thị trường thế giới. Ông khẳng định, giá và sản lượng là ưu điểm của các thị trường này, còn chất lượng là chuyện đương nhiên, không phải bàn cãi. Hiện chuối của HAGL xuất khẩu qua 3 thị trường chủ yếu là Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Nếu Nhật Bản và Hàn Quốc ký hợp đồng với giá cố định hằng năm thì Trung Quốc “đấu giá” theo tuần. Tất cả chuối xuất khẩu qua 3 thị trường này chất lượng đều giống nhau, mẫu mã, kích cỡ, vệ sinh an toàn thực phẩm từ vườn nuôi trồng tới bàn ăn.
Tới thương hiệu “heo ăn chuối” nổi tiếng tại Gia Lai
Những tháng đầu năm nay, người tiêu dùng không khỏi ngạc nhiên với sản phẩm thịt heo “ăn chuối” của Tập đoàn HAGL. Đây là sản phẩm heo khép kín do Tập đoàn HAGL nuôi, trong đó thức ăn của heo là chuối và đạm thực vật, không dùng kháng sinh trong quá trình nuôi mà dùng các loại thảo mộc thay thế. Nhiều đầu bếp tại các nhà hàng, khách sạn 5 sao đã thử và đánh giá rất cao vì thịt heo ăn chuối nhiều nạc, thịt thơm, mềm.
Khoảng một nửa số chuối tại HAGL thu hoạch (khoảng 200.000 tấn mỗi năm) không bảo đảm tiêu chuẩn xuất khẩu về kích cỡ, màu sắc…trước đây, phần chuối này bị bỏ đi rất lãng phí. Từ khi nuôi heo, bầu Đức đưa chuối vào sấy khô và nghiền thành bột làm thức ăn cho các trại heo. Gần 80% giá thành heo là ở khâu thức ăn, trong khi chỉ riêng từ chuối đã chiếm 40% chi phí thức ăn đưa vào. Đó là một lợi thế rất lớn của HAGL trong cạnh tranh với các đối thủ khác trong ngành nuôi heo.
Năm 2021, HAGL đạt doanh thu thuần là 2.230 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 120 tỷ đồng. Năm 2022, Tập đoàn HAGL đặt mục tiêu doanh thu đạt 4.820 tỷ, lợi nhuận 1.120 tỷ đồng. Riêng hai trụ cột chính là trồng chuối và nuôi heo thì đặt tham vọng là lợi nhuận nghìn tỷ đồng và doanh thu tỷ USD khi mở rộng quy mô. Hiện HAGL có 5.000ha chuối, dự kiến sẽ phát triển lên 10.000ha và trở thành một trong những nhà cung cấp chuối lớn trong khu vực và trên thế giới. Không chỉ ở Việt Nam, doanh nhân Đoàn Nguyên Đức cũng chính là người thay đổi diện mạo ngành chuối của Lào, Campuchia. Ông khởi xướng trồng và xây dựng ngành công nghiệp chuối hơn 4 năm trước tại 2 nước này.
Trong chiến lược phát triển kinh tế hướng đến năm 2030, cả hệ thống chính trị của tỉnh Gia Lai đang nỗ lực tăng tốc tiên phong trong chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, tuần hoàn trên nền tảng số, hình thành các mô hình nông nghiệp sinh thái, hiện đại, thông minh, nông nghiệp hữu cơ bản địa có thương hiệu. Gắn kết phát triển nông nghiệp với thị trường tiêu thụ và phát triển công nghiệp chế biến, thương mại dịch vụ, mở rộng ngành nghề ở nông thôn, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho nhân dân và đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều doanh nghiệp, doanh nhân đã cùng một ý chí, khát vọng chung tay với lãnh đạo tỉnh, trong đó Tập đoàn HAGL là con chim đầu đàn.
Khát vọng của doanh nhân Đoàn Nguyên Đức, một người con của Gia Lai cá tính, dám làm, dám chịu trách nhiệm, kiên định với sản xuất nông nghiệp đã thành hiện thực, minh chứng cho chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước tập trung phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao để nông sản Tây Nguyên tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu là hoàn toàn đúng đắn. Chúng ta có quyền hy vọng Mang Yang nói riêng và Gia Lai, Tây Nguyên nói chung sớm được phủ xanh cây trồng mang giá trị kinh tế cao, đưa vùng đất cao nguyên nắng gió này ngày càng giàu đẹp hơn.