Nữ anh hùng của quê hương Ngã Năm

Thiếu nữ kiên cường

Lưu Nguyệt Hồng là con gái thứ ba trong một gia đình nông dân tại ấp Vĩnh Khương, xã Vĩnh Quới, huyện Thạnh Trị (nay là thị xã Ngã Năm), tỉnh Sóc Trăng. Lớn lên trong cảnh đất nước loạn lạc, từ hồi còn nhỏ, cô bé Lưu Nguyệt Hồng đã chứng kiến cảnh mưa tên đạn lạc, chiến tranh khiến bao người dân quê hương bị bắt bớ, tra tấn. Gia đình cô là một trong những địa chỉ nuôi giấu cán bộ nên khi tròn 15 tuổi, Nguyệt Hồng đã sớm được giác ngộ, cô xung phong vào lực lượng du kích địa phương và được phân công làm y tá trong đội biệt động thị trấn Ngã Năm. “Hồi đó, nhà tôi nuôi giấu rất nhiều cán bộ, tuy chưa hiểu nhiều về Đảng, về cách mạng nhưng thấy các chú người tốt, dũng cảm, nên anh chị em tôi lần lượt tình nguyện đi theo kháng chiến từ rất sớm”.

Là một thiếu nữ còn sợ… ma nhưng khi trở thành thành viên lực lượng cứu thương, Nguyệt Hồng đã cùng đồng đội đưa nhiều thương binh và tử sĩ ra khỏi trận địa, kịp thời cứu chữa và an táng. Nhiều lần, Hồng cải trang thành người buôn bán, đưa thương binh vượt qua đồn giặc về căn cứ cứu chữa kịp thời. Sau mỗi đợt càn quét, tấn công của địch, lúc tiếng súng tạm yên, nữ y tá không thể nào chợp mắt bởi trong cô cứ day dứt hình ảnh các chiến sĩ ngã xuống hy sinh.

Xót xa khi thấy đồng đội hy sinh mà không được chôn cất, Nguyệt Hồng tìm cách trở lại trận địa, đi tìm và đưa thi hài đồng đội về an táng, có đồng chí hy sinh lâu ngày, bắt đầu phân hủy, nhưng Hồng vẫn tìm cách đưa thi hài đồng đội lên xuồng. Đi qua các trạm gác, đồn bốt bao quanh, Nguyệt Hồng vừa chèo xuồng vừa khóc. Lính canh thấy một phụ nữ nhỏ bé, tóc tai rũ rượi, khóc lóc đau đớn chèo xuồng chở thi thể, nên chỉ hỏi qua loa rồi cho đi. “Không chỉ tìm cách qua được đồn địch, có lúc nước cạn, tôi phải lội bùn, đẩy xuồng. Rồi lúc qua sông lớn, chiếc xuồng bé nhỏ có thể bị sóng đánh chìm bất cứ lúc nào nhưng tôi vẫn đi. Lúc đó tôi chỉ nghĩ, bỏ anh em lại không đành”.

Sau ba năm chiến đấu, Lưu Nguyệt Hồng được vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng, được bầu vào chi ủy. Mấy tháng sau được bầu giữ chức Phó Bí thư chi bộ. Vinh dự thật lớn lao song trách nhiệm cũng hết sức nặng nề với cô gái Ngã Năm vừa tròn 18 tuổi, thế nhưng Nguyệt Hồng vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ, được cấp trên tin cậy, anh em đồng đội tín nhiệm, yêu thương.

Năm 1968, trong đợt bao vây 52 ngày đêm của địch tại chi khu Ngã Năm, Lưu Nguyệt Hồng là Trung đội phó đã chỉ huy trung đội giữ vững pháo đài xóm Gạo, đẩy lùi nhiều đợt phản kích của địch. Nguyệt Hồng đã nghĩ ra cách bện rơm thành những con cúi lớn rồi cuốn lại thành những vòng tròn lấy ván dựng đứng lên để che chắn cho lực lượng của ta tiến sát vào đồn địch, tránh được đạn, miểng bắn vào người. Địch ở Chi khu Ngã Năm bạt vía kinh hồn, cứ tưởng ta có loại trang bị mới đạn xuyên không thủng. Đây là một trong những chi khu đầu tiên của địch bị ta bao vây, bức rút, bức hàng bằng ba mũi giáp công, được Khu 9 và Tư lệnh miền nghiên cứu và phổ biến cho các địa phương khác học tập kinh nghiệm. Cũng trong những ngày đó, Nguyệt Hồng là người hạ cờ địch cắm của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam lên nóc nhà Chi khu Ngã Năm.

Trong khoảng thời gian từ năm 1966 - 1972, Nguyệt Hồng đã tham gia và trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh vào Chi khu Ngã Năm và thị trấn Ngã Năm, tiêu diệt sinh lực địch, làm hư hỏng nhiều phương tiện, vũ khí của địch, đột nhập đánh địch tại thị trấn làm hỏng 2 khẩu pháo, thu hàng ngàn vũ khí, quân trang, quân dụng, đạn dược, bẻ gãy ý đồ hành quân, càn quét của kẻ thù. Nguyệt Hồng cũng đi đầu các phong trào diệt ác, phá thế bao vây của địch, làm kẻ thù mất ăn mất ngủ, góp phần để thị trấn Ngã Năm trở thành một trong những đơn vị được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Từ năm 1970 - 1972, chị Ba giữ chức vụ Bí thư Chi bộ Đảng tại thị trấn Phú Lộc, ngay giữa lòng địch. Năm 1973, chị giữ cương vị Hội trưởng Hội Phụ nữ huyện Thạnh Trị. Đến năm 1975, chị tham gia Ban chỉ huy “gỡ mảng chuyển vùng” mở rộng các vùng giải phóng của địa phương cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Một lòng vì đồng đội

Sau khi quê hương giải phóng, bà Lưu Nguyệt Hồng tiếp tục công tác tại địa phương. Năm 1977, bà được phân công làm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, Huyện ủy Thạnh Trị. Trên cương vị của mình, một mặt bà chăm lo công tác Đảng, hoàn thành nhiệm vụ được giao; mặt khác tiếp tục hành trình tìm kiếm đồng đội, xác minh công trạng để họ được hưởng đầy đủ chế độ của Nhà nước, tìm hài cốt liệt sĩ đưa về với người thân và gia đình. 

Theo trí nhớ của mình, bà tìm đến đồng đội cũ, những người chưa được hưởng chế độ, chính sách, hướng dẫn cách làm hồ sơ, thủ tục, như trường hợp của ông Quách Văn Bé, ngụ xã Vĩnh Quới, thị xã Ngã Năm. Biết được hoàn cảnh gia đình ông Bé khó khăn, lại mang thương tật nên khó đi lại, bà Hồng đã thuê xe đò đến tận nhà giúp ông làm hồ sơ đề nghị công nhận là thương binh.  

Dù đã nghỉ hưu nhưng hễ nghe được thông tin gì về đồng đội hy sinh chưa tìm thấy hài cốt là bà lại thông báo cho anh em trong đơn vị ngày trước, rồi tiến hành khảo sát, tìm kiếm. Đến nay bà cùng đồng đội đã quy tập được 6 hài cốt liệt sĩ bàn giao cho huyện Mỹ Xuyên an táng. Ngoài việc tìm kiếm, đề nghị công nhận thương binh, liệt sĩ, bà Hồng còn thường xuyên tổ chức thăm hỏi, tặng quà; đồng thời vận động quyên góp ủng hộ, giúp đỡ gia đình các cựu chiến binh có hoàn cảnh khó khăn, gia đình chính sách, bệnh nhân nghèo, học sinh nghèo vùng sâu, vùng xa; tổ chức thăm gia đình đồng đội cũ, thăm lại chiến trường xưa...

Vũ Châu