Mục tiêu khả thi, giải pháp đồng bộ

Thích ứng với biến đổi của thị trường lao động

- Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đang lấy ý kiến vào dự thảo Chiến lược Phát triển giáo dục nghề nghiệp (GDNN) giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Bà đánh giá thế nào về dự thảo Chiến lược?

- Chiến lược Phát triển giáo dục nghề nghiệp (GDNN) giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 có ý nghĩa rất lớn, góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao - khâu đột phá chiến lược được xác định trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Vì vậy, việc lấy ý kiến rộng rãi là hết sức cần thiết, để định hướng chiến lược được sát yêu cầu thực tiễn, đưa giáo dục nghề nghiệp phát triển lên một tầm cao mới.

Qua nghiên cứu, tôi cho rằng dự thảo Chiến lược lần này được xây dựng công phu; dựa trên những phân tích, đánh giá thực trạng GDNN hiện nay kết hợp với dự báo xu hướng phát triển GDNN trong và ngoài nước thời gian tới để xác định mục tiêu, chỉ tiêu. Trong xu thế hội nhập mạnh mẽ này, nguồn nhân lực lao động Việt Nam sẽ phải cạnh tranh với lực lượng lao động trong khu vực, nếu không xác định được rõ nhu cầu và bảo đảm chất lượng, thì mình sẽ mất thị trường lao động ngay trên sân nhà. Do vậy, GDNN phải thích ứng với những biến đổi nhanh chóng của thị trường lao động trước tác động của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư.

Bên cạnh đó, việc đổi mới căn bản, toàn diện GDNN phải thống nhất, đồng bộ với đổi mới các hợp phần còn lại của hệ thống giáo dục quốc dân; vừa góp phần thúc đẩy việc học tập suốt đời của mọi công dân trong xã hội; vừa ưu tiên phát triển nguồn nhân lực quốc gia có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp cao, nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh của người lao động và của quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Đó là cơ hội, cũng là thách thức đặt ra cho Chiến lược Phát triển GDNN trong những năm tới.

Chú ý thêm tính “mở” và “linh hoạt”

- Việc xác định mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trong dự thảo Chiến lược thì sao, thưa bà?

- Theo tôi được biết, việc xây dựng Chiến lược được chuẩn bị khá công phu, do vậy, chắc chắn các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trong dự thảo Chiến lược đã có sự tính toán kỹ lưỡng, dựa trên căn cứ pháp lý, căn cứ thực tiễn và xu hướng phát triển GDNN của khu vực, thế giới. Điều tôi muốn chia sẻ thêm, chính là cần chú ý thêm tính “mở” và “linh hoạt”, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng XIII là: “Đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp được thực hiện theo hướng mở, linh hoạt…”.

Quan trọng hơn, cần phân tích kỹ hơn những chỉ tiêu, giải pháp chưa đạt trong thực hiện Chiến lược giai đoạn 2011 - 2020, nguyên nhân khách quan và chủ quan, để từ đó định hướng cho giai đoạn tiếp theo bảo đảm phù hợp, khả thi. Đồng thời, làm rõ căn cứ xác định mục tiêu, chỉ tiêu, quy mô, cơ cấu, chất lượng nguồn nhân lực dựa trên những dự báo cụ thể, như quy mô phát triển GDNN trong 10 năm tới, cụ thể hóa cơ cấu ngành nghề để đáp ứng mục tiêu hội nhập quốc tế và khu vực…

Có giải pháp đột phá nâng thứ hạng GDNN Việt Nam

- Dự thảo Chiến lược đặt mục tiêu tầm nhìn đến năm 2045 Việt Nam trở thành quốc gia hàng đầu trong khu vực ASEAN và có thứ hạng cao trên thế giới trong lĩnh vực GDNN. Bà thấy mục tiêu này có khả thi không?

- Đây là chiến lược có tầm nhìn dài hạn, do vậy, chúng ta có quyền đặt ra những  mục tiêu lớn. Vấn đề là cần làm gì và làm như thế nào để mục tiêu ấy có tính khả thi. Hiện Việt Nam đang đứng thứ 8/10 quốc gia ASEAN và 90/158 quốc gia trên thế giới, nên cần nghiên cứu lộ trình phù hợp và có những giải pháp đột phá, mới hy vọng có thể nâng thứ hạng GDNN Việt Nam trong các bảng xếp hạng khu vực ASEAN và quốc tế.

Tương tự, khi đưa ra các chỉ tiêu trường chất lượng cao, tương đương “trình độ các nước ASEAN-4”, các nước phát triển trong nhóm G-20, Chiến lược cần xác định rõ hơn tiêu chí của các trường tiếp cận trình độ ASEAN-4 và G-20, bao gồm cả xác định loại hình trường công lập hay tư thục; đặc biệt là xác định nguồn lực đầu tư cho các trường mỗi năm và cả giai đoạn để bảo đảm tính khả thi.

- Xin cảm ơn bà!

PV