Con đường tự quản
Hiện nay, ở các thành phố có nhiều đường phố hoặc do phụ nữ, hoặc thanh niên, cựu chiến binh... tự quản. Một việc làm rất có ý nghĩa và thiết thực, một biểu hiện văn hóa, văn minh đô thị. Tuy nhiên, vấn đề hoàn toàn không đơn giản để có thể phát huy được ý nghĩa trên. Người viết bài này từng chứng kiến chuyện như sau ở nội thành Hà Nội.
Một con phố có dải phân cách là thảm cỏ khá rộng, có trồng hoa, cây cảnh, là một trong những phố đẹp của Hà Nội. đêm Trung thu vừa qua, những nhóm bạn trẻ đã tụ tập liên hoan, ăn bánh kẹo, uống bia, nước ngọt trên thảm cỏ. Thấy vậy, một phụ nữ đã có tuổi tiến đến nhắc nhở:
- Này các cháu, sao lại tụ tập ăn uống, vứt rác ra đây? Ai sẽ dọn?
- Xong, bọn cháu thu dọn bác ạ.
- Cứ cho là như vậy, nếu các cháu giữ lời hứa. Nhưng còn việc cỏ bị nát thì sao? Người ta mất bao nhiêu công trồng và cắt tỉa mới được như thế này.
Một nam thanh niên nhanh nhảu đáp:
- Cái này thì chúng cháu chịu bác ạ. Nhưng bác không thấy là còn rất nhiều tốp khác chứ đâu phải chỉ chúng cháu mới ra đây?
Một bạn gái tiếp lời:
- Ngồi một lát, cỏ không chết được đâu bác ạ.
Người phụ nữ tỏ rõ sự thất vọng:
- Mình có học, phải biểu hiện sao cho có văn hóa chứ. Ai cũng như các cháu thì đường phố ngập rác và cỏ ở vườn hoa sẽ chết hết à?
Nhóm bạn trẻ không nói gì, vẫn tiếp tục nói cười vui vẻ. Người phụ nữ lắc đầu, bỏ đi. Lúc ấy, tôi dạo bộ, chứng kiến cuộc đối thoại nên cũng tiến đến tham gia và nhẹ nhàng nói với họ:
- Bác ấy nói đúng đấy. Các cháu nên tìm chỗ khác liên hoan cho phù hợp hơn. Tất cả chúng ta đều cần tuân thủ những quy định chung về bảo vệ môi trường và văn minh đô thị.
Nhóm thanh niên không nói gì nhưng khi tôi rời đi, đã lục tục đứng lên, kết thúc cuộc vui. Tôi ngoái lại thấy họ thu dọn các vỏ hộp, túi nilon.
Tôi biết người phụ nữ trên vì cùng tổ dân phố, thỉnh thoảng vẫn gặp nhau mỗi khi đi bộ, thể dục. Hôm sau, tôi nói với bà:
- Đường phố đó do các chị tự quản nhưng vì ý thức của nhiều người, thành ra bị vô hiệu.
- Chúng tôi cũng biết vậy mà bó tay vì mình đâu có quyền gì ngăn cấm người ta, chỉ là một đoàn thể tham gia gìn giữ, bảo vệ con đường.
Đúng là không có tư cách pháp nhân và chức năng gì liên quan đến pháp luật nên sẽ không thể ngăn cản được vi phạm của những người thiếu ý thức. Nên chăng, đã có những đường phố do các đoàn thể tự quản thì chính quyền, công an địa phương cần phối hợp chặt chẽ để thực thi pháp luật mới mong phát huy được tác dụng.