Đổi mới rất thiết thực và hiệu quả

ĐBQH Lê Công Nhường (Bình Định): Chủ tọa điều hành linh hoạt, tăng tính sôi động

Thời gian chất vấn có hạn, nên chủ tọa đã có sự điều chỉnh, đối với các ĐBQH đã chất vấn và tranh luận nên dành thời gian để ĐBQH khác được chất vấn, thay vì tái tranh luận. Tôi cũng khá tiếc do thời gian chất vấn mỗi Bộ trưởng ngắn, nên tranh luận chưa làm bật vấn đề, nhất là khi câu trả lời của Bộ trưởng chưa làm thỏa mãn ĐBQH và cử tri. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra từ phía các ĐBQH định tranh luận lại sẽ gợi mở ra cho cả hai phía ĐBQH, cử tri và Bộ trưởng, để Bộ trưởng có thời gian ngẫm nghĩ vấn đề này.

Phiên chất vấn hỏi gọn - đáp nhanh cũng góp phần làm sôi động hơn nhịp độ hoạt động của QH. Việc chủ tọa kịp thời nhắc nhở ĐBQH thực hiện nghiêm quy định chất vấn một lần, tranh luận một lần là hợp lý. Trên diễn đàn QH, các vấn đề được phản ánh đa chiều, đa lĩnh vực, không thể chỉ chú trọng một vấn đề, nghe Bộ trưởng giải thích, sau đó ĐBQH tranh luận lại, rồi Bộ trưởng lại tiếp tục giải thích, dễ gây nhàm chán. Bởi lẽ, mỗi ĐBQH có góc nhìn riêng, và Bộ trưởng cũng có góc nhìn của mình.

Với thời lượng này, điều hành của Chủ tọa là linh hoạt, tạo điều kiện cho nhiều ĐBQH được tham gia chất vấn. Đơn cử trong khi một ĐBQH tranh luận lần thứ nhất thì còn những 17 ĐBQH đang chờ được chất vấn. Và biết đâu, câu hỏi chất vấn của các ĐBQH khác còn rất hay.

ĐBQH Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa): Dám đương đầu, dám chịu trách nhiệm

Các ĐBQH đã đặt nhiều câu hỏi chất vấn liên quan đến ô nhiễm môi trường, xử lý rác thải. Qua theo dõi, có thể thấy, Bộ trưởng Bộ TN - MT đã trả lời thẳng thắn, nắm chắc vấn đề cũng như nguyên lý xử lý. Bộ trưởng dám đương đầu, dám chịu trách nhiệm với tư cách “tư lệnh” ngành. Tuy nhiên tôi mong muốn Bộ trưởng trả lời gọn hơn theo đúng yêu cầu của phiên chất vấn, hỏi nhanh - đáp gọn.

Tôi cũng mong Bộ trưởng dành sự quan tâm hơn nữa đến quản lý đất đai - đây là tài nguyên vô cùng quan trọng, bảo đảm ổn định an ninh lương thực, bảo đảm sự phát triển kinh tế của đất nước. Vừa rồi đã phát sinh một số vấn đề như cháy rừng, bao phủ rừng, kéo theo đó là biến đổi khí hậu. Vì vậy, Bộ trưởng phải có giải pháp ở tầm vĩ mô, ngăn chặn các hành vi phá hủy, gây ô nhiễm môi trường.

ĐBQH Nguyễn Anh Trí (Hà Nội): Một không khí hoàn toàn mới

Các ĐBQH và hai Bộ trưởng Bộ GT - VT, Bộ TN - MT đều bắt nhịp rất nhanh với phương thức chất vấn mới lần đầu tiên được áp dụng.

Qua ngày chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên theo phương thức mới, chúng ta đã thấy không khí hoàn toàn mới. Đó chính là dân chủ, là chất vấn “đến nơi đến chốn” vấn đề đặt ra. Tư duy và bản lĩnh của ĐBQH được khai phóng. Năng lực của từng Bộ trưởng, trưởng ngành thể hiện đậm nét. Rõ ràng, việc nắm chắc chuyên môn cũng như những hiện tượng phát sinh trong ngành, lĩnh vực sẽ có trả lời rành mạch, làm rõ chất vấn của ĐBQH. Vì thế, có thể khẳng định, “hỏi gọn - đáp nhanh” là đổi mới rất tiến bộ của QH.

Bộ trưởng Bộ GT - VT Nguyễn Văn Thể mới nhậm chức hơn một năm, được giao phụ trách lĩnh vực đang có nhiều vấn đề nóng, cử tri rất quan tâm. Về cơ bản, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đã nắm được vấn đề ĐBQH đặt ra, trả lời tương đối thỏa mãn nhiều ĐBQH. Tất nhiên, vẫn còn những trả lời chưa thực sự sâu sắc, có lẽ một phần vì Bộ trưởng mới đảm nhiệm chức vụ “tư lệnh” ngành GT - VT, và có vấn đề liên quan đến nhiều bộ, ngành, nên không thể ngày một ngày hai có thể giải quyết được thích đáng ngay.

Đối với chất vấn của tôi về việc thực hiện dự án xây dựng trạm thu phí không dừng trên cả nước, tôi rất vui khi Bộ trưởng khẳng định đến năm 2019, tất cả các trạm BOT trên cả nước sẽ thực hiện nghiêm chỉnh việc thu phí không dừng. Thực hiện thu phí không dừng sẽ giúp minh bạch việc làm này ở các trạm BOT.

Đối với chất vấn thứ hai, có thể thấy, ở Tây Bắc, Việt Bắc, hệ thống đường giao thông đang xuống cấp nghiêm trọng, mà nếu Nhà nước không đầu tư sẽ không ai đầu tư, khó mà làm được BOT ở vùng đó. Khu vực Tây Bắc, Việt Bắc cũng đang trở thành vùng du lịch ngày càng đẹp hơn, mà lại có những vùng kinh tế bắt đầu khai thác tiềm năng của họ (hoa tam giác mạch ở Hà Giang, cam ở Cao Phong). Những giá trị này rất cần được đầu tư phát huy khai thác thời gian tới. Rất mong Bộ trưởng vi hành lên đó để có quyết định đầu tư, giúp thay đổi đời sống bà con Tây Bắc, Việt Bắc. Tôi rất vui khi Bộ trưởng cam kết sẽ thực hiện đề nghị này.

ĐBQH Dương Trung Quốc (Đồng Nai): Tránh được tình trạng trả lời “lòng vòng”

Lần đầu tiên chúng ta áp dụng phương thức hỏi gọn - đáp nhanh đã thể hiện được hiệu ứng tích cực. Bộ trưởng trả lời thẳng vào câu hỏi, tránh tình trạng trả lời “lòng vòng, lòng vòng”.

Tôi đã chất vấn Bộ trưởng Bộ GT - VT Nguyễn Văn Thể, bởi tôi rất ngạc nhiên là tại sao dư luận rất chú ý đến hình thức BOT gây bức xúc cho xã hội, trong khi đó, đường sắt là hình thức mang tính công cộng cao nhất. Có thể nói, với Việt Nam, đường sắt là một di sản rất lớn, năm 1936 khi hoàn thành đường sắt xuyên Việt, Việt Nam khi ấy là quốc gia ở trình độ cao trong khu vực về đường sắt. Vậy mà, hơn một thế kỷ sau, đường sắt hầu như không được quan tâm. Bộ trưởng cho rằng, có trách nhiệm tham mưu của ngành đường sắt.

Là người nghiên cứu về lịch sử của ngành đường sắt, tôi cho rằng, không phải là như vậy. Bức xúc của cán bộ, nhân viên ngành đường sắt là cảm thấy gần như bị bỏ rơi. Phải chăng bởi đường bộ chia cắt ra nhiều dự án nên rất dễ chia sẻ lợi ích? Bởi làm đường sắt đầu tư lớn và đòi hỏi tính hệ thống rất cao. Đây là có vấn đề về tầm nhìn của lãnh đạo.

Tôi cho rằng, ở đây có trách nhiệm của Chính phủ nữa. Trước đây, QH không thông qua dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam không phải là QH không ủng hộ đầu tư đường sắt, mà lúc đó đưa ra làm đường sắt cao tốc 200 - 300km chỉ dành cho “người xách ca táp”, cho nên yêu cầu cần tập trung xây dựng một hệ thống đường sắt hiện đại nhưng phù hợp với điều kiện đầu tư. Nhưng cho đến bây giờ, Bộ GT - VT vẫn cho rằng đang chuẩn bị bắt đầu dự án. Vậy không biết đến bao giờ chúng ta mới có được dự án này? 

Tôi cho rằng, đây là vấn đề tầm nhìn, tư duy. Chúng ta thấy có rất nhiều người “tay không bắt giặc”, có dự án là có tất cả, tiền thì ngân hàng cho vay, và người ta có thể mua bán lại những dự án ấy để kiếm chênh lệch. Điều này cần thẳng thắn nhìn nhận. Tôi mừng vì qua chất vấn, trao đổi, Bộ trưởng Bộ GT - VT và cả Phó Thủ tướng Chính phủ đã cam kết quan tâm hơn nữa đối với đường sắt. 

H. Ngọc - P. Thủy - H. An thực hiện