Hướng tới kinh tế dịch vụ mũi nhọn

Hiện thực hóa các tiềm năng

Vĩnh Phúc được biết đến là tỉnh có nhiều tài nguyên và tiềm năng để phát triển du lịch. Thuộc vùng đông bắc sông Hồng, Vĩnh Phúc có vị trí thuận lợi trong giao lưu phát triển kinh tế và dịch vụ. Quốc lộ 2 chạy qua tỉnh đã được nâng cấp, tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai - Côn Minh nối Hà Nội với các tỉnh phía Bắc cùng với dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai - Côn Minh (Trung Quốc) chạy qua địa bàn, sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy hợp tác phát triển kinh tế, giao lưu văn hóa giữa các vùng lãnh thổ có sông Mekong chảy qua.

Khu trung tâm văn hóa lễ hội Tây Thiên - Sân Gofl Đồng Nhập

Nằm kề với Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, một trong 2 cảng hàng không lớn nhất cả nước, Vĩnh Phúc còn gần với điểm đầu của Quốc lộ 18 nối với Quảng Ninh, là cánh cửa mở ra biển để phát triển các ngành kinh tế cũng như dịch vụ du lịch. Đặc biệt, Vĩnh Phúc có lợi thế lớn nhờ giáp ranh với Thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và cũng là trung tâm du lịch lớn của cả nước.

Vĩnh Phúc nằm trong khu vực chuyển tiếp giữa vùng đồng bằng sông Hồng với các tỉnh trung du miền núi phía Bắc. Địa hình như vậy tạo cho Vĩnh Phúc nhiều cảnh quan hấp dẫn như: Dãy Tam Đảo, nơi có Khu du lịch Tam Đảo - điểm nghỉ dưỡng lý tưởng dành cho du khách; các hồ: Đại Lải, Bò Lạc, Vân Trục, Thanh Lanh, Xạ Hương, đầm Vạc, đầm Rưng… là những tài nguyên du lịch quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho Vĩnh Phúc; vườn cò Hải Lựu, vườn cò Đạo Trù… là điểm du lịch sinh thái tham quan, nghiên cứu hấp dẫn gắn liền với những tour du lịch đồng quê.

Kim chỉ nam định hướng

Những năm qua, Vĩnh Phúc đã ban hành nhiều cơ chế chính sách đầu tư, thu hút đầu tư phát triển du lịch. Ngày 6.6.2011, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã ra Quyết định 1335/QĐ-UBND về việc phê duyệt “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Vĩnh Phúc đến năm 2020, tầm nhìn 2030”. Ngày 4.11.2011, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 01 về phát triển dịch vụ, du lịch tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2011 - 2020. Những văn bản này là kim chỉ nam định hướng cho các ngành, các cấp, các thành phần kinh tế - xã hội, trong đó ngành du lịch là hạt nhân trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện nhằm khai thác tiềm năng, khắc phục những khó khăn, hạn chế, phấn đấu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. Cụ thể, 3 Quy hoạch chung xây dựng phát triển du lịch, dịch vụ trên địa bàn Vĩnh Phúc được lập, phê duyệt công bố công khai bao gồm:

Khu du lịch hồ Làng Hà - sân Gofl Tam Đảo

Quy hoạch chung xây dựng tỷ lệ 1/5000 phát triển du lịch, dịch vụ khu vực chân núi Tam Đảo đến năm 2030 được UBND tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt tại Quyết định số 3212/QĐ-UBND ngày 13.10.2016 với quy mô diện tích khoảng 6.020ha, phía Bắc tỉnh Vĩnh Phúc, chạy dọc theo ven chân núi Tam Đảo, gồm các xã Minh Quang,  Hợp Châu, Hồ Sơn, Tam Quan, Đại Đình và Đạo Trù.

Quy hoạch chung xây dựng tỷ lệ 1/5000 phát triển du lịch, dịch vụ khu vực Núi Sáng, hồ Bò Lạc và hồ Vân Trục tại huyện Sông Lô và huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2030 được UBND tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt tại Quyết định số 735/QĐ-UBND ngày 9.3.2017. Với quy mô diện tích khoảng 2.610,57ha, tại khu vực núi Sáng, hồ Bò Lạc và hồ Vân Trục thuộc các xã Đồng Quế, Phương Khoan, Nhạo Sơn, Tân Lập huyện sông Lô và các xã Vân Trục, Ngọc Mỹ, Xuân Hòa, huyện Lập Thạch.

Quy hoạch chung xây dựng tỷ lệ 1/5000 Khu vực dịch vụ, du lịch và đô thị phía bắc hồ Đại Lải thuộc thị xã Phúc Yên và huyện Bình Xuyên, Vĩnh Phúc đến năm 2030 được UBND tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt tại Quyết định số 719/QĐ-UBND ngày 9.3.2017 với quy mô diện tích khoảng 8.834,86ha, tại xã Ngọc Thanh thuộc thị xã Phúc Yên và xã Trung Mỹ, Bình Xuyên.

Đây là các khu vực phát triển dịch vụ, du lịch, đô thị và lâm nghiệp sinh thái, du lịch mạo hiểm, du lịch cộng đồng, du lịch thể thao, đồng thời bảo tồn và phát triển việc trồng rừng, song song với phát triển thương mại, đô thị, dịch vụ được quy hoạch. Không gian cụ thể đó là, khu vực du lịch, dịch vụ chân núi Tam Đảo sẽ phát triển chuỗi đô thị dựa trên mô hình đô thị du lịch, khai thác lợi thế địa hình tạo ra các không gian du lịch văn hóa và nghỉ dưỡng, gắn kết với khu trung tâm lễ hội Tây Thiên; Khu dịch vụ, du lịch và đô thị phía bắc hồ Đại Lải; Khu dịch vụ, du lịch khu vực núi Sáng, hồ Bò Lạc và hồ Vân Trục tại huyện Sông Lô và huyện Lập Thạch.

Với các quy hoạch và cơ chế phát triển đầy đủ, lãnh đạo và nhân dân Vĩnh Phúc đang phấn đấu để du lịch địa phương tạo được hình ảnh đặc trưng riêng, phù hợp với tiềm năng du lịch của tỉnh. Mục tiêu, năm 2020, du lịch trở thành thế mạnh trong phát triển kinh tế của tỉnh, Vĩnh Phúc trở thành một trong những trung tâm dịch vụ, du lịch của vùng và của cả nước. Phát triển đa dạng các loại hình du lịch: Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng gắn với vui chơi, giải trí đáp ứng nhu cầu khách du lịch; quan tâm phát triển và khai thác tiềm năng du lịch văn hóa, tâm linh; mở rộng thêm các lĩnh vực du lịch, dịch vụ phục vụ hội thảo, phát triển mô hình du lịch kết hợp với tham quan, học tập kinh nghiệm; tạo ra những sản phẩm du lịch có thương hiệu, mang nét đặc trưng riêng của du lịch Vĩnh Phúc.

Khu du lịch sinh thái suối Bến Tắm - hồ Đồng Mỏ

Phát triển du lịch bền vững, có chọn lọc

Theo Viện Quy hoạch xây dựng Vĩnh Phúc nghiên cứu và đề xuất, định hướng quy hoạch chiến lược phát triển du lịch Vĩnh Phúc là phát triển nhanh và hiệu quả cả trong trước mắt cũng như lâu dài, nhưng phải dựa trên những định hướng phát triển chủ yếu. Đó là phát triển du lịch phải gắn liền với việc bảo vệ và tôn tạo cảnh quan, môi trường sinh thái... để bảo đảm cho việc phát triển bền vững; Phát triển du lịch phải dựa trên nguyên tắc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại, tránh du nhập những văn hóa độc hại.

Vĩnh Phúc đặt mục tiêu phát triển mạnh ngành du lịch với vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế - xã hội trên địa bàn; góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng nhanh tỷ trọng GDP du lịch và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của toàn tỉnh, góp phần thúc đẩy các ngành kinh tế khác cùng phát triển. Nâng cao hiệu quả kinh tế, tạo nguồn thu ngoại tệ cho ngân sách địa phương; tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động, đặc biệt ở khu vực nông thôn, miền núi - nơi có tiềm năng phát triển du lịch. Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, mở rộng giao lưu, nâng cao dân trí, góp phần xóa đói giảm nghèo. Tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành trong quá trình phát triển kinh tế. Phát huy truyền thống bản sắc dân tộc, tôn tạo và giữ gìn các di tích lịch sử - văn hóa, các lễ hội truyền thống, cảnh quan, môi trường...

Để tạo bước đột phá, phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, những năm qua, tỉnh luôn chú trọng nâng cấp, phát triển cơ sở hạ tầng du lịch. Trong giai đoạn 2011 - 2015, tổng số vốn ngân sách nhà nước đầu tư cho kết cấu hạ tầng du lịch là 107,9 tỷ đồng, trong đó: Ngân sách trung ương là 31 tỷ đồng, ngân sách địa phương là 76,9 tỷ đồng. Các dự án tập trung chủ yếu vào các hạng mục công trình như đường giao thông, điện chiếu sáng, cấp, thoát nước. Bên cạnh nguồn ngân sách nhà nước, Vĩnh Phúc chú trọng lập các quy hoạch chung phát triển du lịch, dịch vụ tại các khu vực chân núi Tam Đảo, hồ Vân Trục, phía bắc hồ Đại Lải làm tiền đề cho các quy hoạch chi tiết, thu hút các dự án đầu tư vào du lịch tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư phát triển du lịch; cải thiện môi trường đầu tư; chủ động dành quỹ đất cho các dự án đầu tư du lịch.

Ngành du lịch xác định trước mắt cần tập trung hoàn thiện những khu du lịch trọng điểm của tỉnh như Khu Du lịch Tam Đảo, Khu Di tích danh thắng Tây Thiên; Đại Lải; Đầm Vạc, FLC Vĩnh Thịnh… Ngoài ra, một số khu du lịch đang được nghiên cứu làm quy hoạch chi tiết để tiếp tục kêu gọi đầu tư như: Hồ Thanh Lanh, hồ Làng Hà, hồ Vân Trục, núi Sáng…

Cho đến nay, du lịch Vĩnh Phúc đã phần nào khẳng định được thế mạnh là du lịch nghỉ dưỡng và du lịch tâm linh. Theo Quyết định phê duyệt “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030”, Vĩnh Phúc nằm trong vùng du lịch đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc, thuộc tiểu vùng Thủ đô, riêng Khu Du lịch Tam Đảo là một trong 46 khu du lịch quốc gia được ưu tiên đầu tư 250 triệu USD trong giai đoạn 2011 - 2030.

Công tác phát triển và đào tạo nguồn nhân lực du lịch được coi là nhiệm vụ hàng đầu có tính quyết định để du lịch phát triển với các hoạt động bồi dưỡng, nâng cao kiến thức nghiệp vụ, văn hóa ứng xử…; đào tạo nâng cao trình độ chuyên ngành dịch vụ và văn hóa cho đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên phục vụ, từng bước hình thành đội ngũ hướng dẫn viên có chuyên môn du lịch và văn hóa. Hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch được tích cực triển khai dưới nhiều hình thức phong phú góp phần đưa hình ảnh đất và người Vĩnh Phúc đến với đông đảo bạn bè trong nước và quốc tế.

Hoàng Nga