Rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm

Đơn cử, dự thảo Luật quy định về 6 loại quỹ, như: Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, Quỹ khởi nghiệp sáng tạo địa phương, Quỹ khởi nghiệp sáng tạo của tư nhân, Quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa… Song, những quỹ này thực chất đều từ nguồn thu của ngân sách nhà nước, chứ không phải từ các nguồn khác. Cho nên, việc thành lập nhiều quỹ hỗ trợ như dự thảo phải được cân nhắc kỹ. Đồng ý với tư duy “con gà đẻ trứng vàng” - theo đó, trước mắt chúng ta chịu thất thu một số thuế nhất định, nhưng phải làm sao để tạo điều kiện cho phát triển sản xuất và mang lại nguồn thu lớn hơn cho ngân sách.

Hay, quy định về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo Luật đưa ra 4 quyền, 5 nghĩa vụ. Cụ thể, doanh nghiệp nhỏ và vừa có các quyền sau: “Tiếp cận và nhận hỗ trợ từ Nhà nước, tổ chức và cá nhân phù hợp với mục tiêu, đối tượng và điều kiện hỗ trợ. Lựa chọn hình thức, nội dung hỗ trợ phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp. Phản ánh tới cơ quan có thẩm quyền về các hành vi vi phạm hoặc có quy định gây cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh, tiếp cận nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước hoặc của tổ chức, cá nhân. Các quyền khác theo quy định của pháp luật”. Còn nghĩa vụ là: “Cung cấp thông tin về doanh nghiệp chính xác, đầy đủ, đúng thời hạn và chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin cung cấp theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức hỗ trợ. Bố trí nguồn lực đối ứng để tiếp nhận, phối hợp và tổ chức thực hiện có hiệu quả nguồn lực hỗ trợ của cơ quan, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hoạt động đúng quy định của pháp luật, tuân thủ các nghĩa vụ đối với Nhà nước. Thực hiện đúng các cam kết đối với cơ quan, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và có nghĩa vụ hoàn trả mọi chi phí hỗ trợ trong trường hợp vi phạm hoặc lợi dụng chính sách hỗ trợ của Nhà nước để trục lợi. Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật”.

Các quy định này đều chưa rõ ràng. Vì rằng, về quyền, doanh nghiệp được lựa chọn hình thức, nội dung hỗ trợ phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp. Theo đó, dự thảo đưa ra 3 - 4 cơ chế hỗ trợ, doanh nghiệp muốn chọn cơ chế hỗ trợ nào cũng được, không chọn cơ chế hỗ trợ cũng được. Như vậy thì quy định về nghĩa vụ không gắn với trách nhiệm của doanh nghiệp.

Hoặc đối với các hành vi bị cấm trong hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo Luật quy định: “Không được thực hiện thanh tra, kiểm tra quá một lần trong một năm đối với một doanh nghiệp nhỏ và vừa”. Quy định này cấm với một chủ thể thanh tra, hay cấm với tất cả các cơ quan kiểm tra, thanh tra? Thực tế hiện nay, chúng ta có khá nhiều cơ chế thanh tra, kiểm tra từ các ngành môi trường, thuế, hải quan… và mỗi cơ quan thanh tra, kiểm tra này có nhiệm vụ, chức năng riêng. Nếu chỉ quy định việc thanh tra, kiểm tra một lần trong năm thì liệu có khả thi? Ví dụ, nếu doanh nghiệp nhỏ và vừa nào xả thải ra môi trường không đúng quy định, tiêu chuẩn, thì phải áp dụng cơ chế thanh tra môi trường. Nhưng cũng chính doanh nghiệp này, trong quá trình hoạt động có dấu hiệu trốn thuế, thì cơ quan chức năng phải được thanh tra, kiểm tra, làm rõ có hay không hành vi trốn thuế?

Nhất trí với sự cần thiết phải ban hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng cơ chế, chính sách hỗ trợ phải khả thi, rõ nguồn lực cũng như rõ trách nhiệm của từng cơ quan, chủ thể có liên quan.

H. Ngọc ghi