Chuỗi liên kết trong phát triển nông nghiệp ở Hà Tĩnh

Gấp gần 2 lần bình quân cả nước

- Hà Tĩnh là địa phương nằm trong top đầu cả nước về tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo Quyết định 899 của Thủ tướng Chính phủ, vậy ông có thể chia sẻ về thành công này?

- Xác định phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho nông dân là nội dung cốt lõi xây dựng nông thôn mới (NTM) bền vững, từ đầu năm 2011, tỉnh Hà Tĩnh đã tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, với việc xác định danh mục sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chủ lực theo Quy hoạch tổng thể phát triển KT - XH đến năm 2020, định hướng đến năm 2050.

Qua gần 5 năm triển khai thực hiện, tái cơ cấu sản xuất ngành nông nghiệp địa phương đã đạt kết quả khá rõ nét. Tốc độ tăng giá trị nông nghiệp bình quân giai đoạn 2011 - 2015 ước đạt 6,19%/năm, cao gấp gần 2 lần bình quân cả nước; hình thành mới gần 8.000 mô hình sản xuất, kinh doanh có hiệu quả, doanh thu từ 100 triệu đồng/năm đến hàng chục tỷ đồng/năm. Đặc biệt, các hình thức tổ chức sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn phát triển khá nhanh. Hiện có 1.570 doanh nghiệp (tăng 3,5 lần so với năm 2010), 814 HTX (tăng gần 1,8 lần) và 1.558 tổ hợp tác (tăng 175 lần). Đã có doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đầu tư vào nông nghiệp, bước đầu có hiệu quả như: Công ty Fineton Hong Kong; Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh; Công ty Grobest; Công ty Việt Úc; Công ty Vinamilk và gần đây là Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai, Tập đoàn Vingroup… từng bước phát triển chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm.

Từ thực tiễn và những kết quả bước đầu đã tạo được sự đồng thuận cao trong cả hệ thống chính trị, người dân, cộng đồng doanh nghiệp, khẳng định vai trò của doanh nghiệp, khoa học công nghệ và liên kết sản xuất trong thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, gắn với xây dựng NTM bền vững.

Áp dụng chính sách đặc thù và tiến bộ KHCN vào nông nghiệp

- Bên cạnh thu hút các doanh nghiệp, việc ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ (KHCN) vào sản xuất được quan tâm triển khai như thế nào, thưa ông?

- Xác định KHCN là động lực then chốt, tạo bước đột phá cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Hà Tĩnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích ứng dụng KHCN vào sản xuất thông qua doanh nghiệp. Nhờ vậy, nhiều tiến bộ kỹ thuật mới về giống, công nghệ đã được chuyển giao, ứng dụng, tạo sản phẩm quy mô lớn, đồng nhất về chất lượng, tăng giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản. Điển hình như chuyển giao công nghệ sản xuất giống và chăn nuôi lợn siêu nạc, tạo dòng sản phẩm đồng nhất, có năng suất, chất lượng cao, đã thúc đẩy phát triển nhanh các trang trại quy mô lớn và tổ chức lại chăn nuôi nông hộ theo hướng an toàn, bền vững. Công nghệ thụ tinh nhân tạo giống bò, chăn nuôi bò thịt chất lượng cao, đã từng bước nâng cao chất lượng đàn bò. Áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt trồng cỏ phục vụ chăn nuôi bò. Nuôi tôm phát triển nhanh nhờ việc sử dụng giống tôm chất lượng cao, áp dụng quy trình nuôi thâm canh, công nghệ cao. Chuyển giao trực tiếp từ nước ngoài về công nghệ cao sản xuất rau, củ, quả trên cát, đã mở ra hướng mới cho phát triển sản xuất trên vùng đất hoang hóa ven biển. Diện tích trồng mới cam, bưởi tăng khá nhanh, nhờ việc đồng nhất về giống cam chất lượng cao, áp dụng phương pháp thụ phấn bổ sung cây bưởi Phúc Trạch trên diện rộng...

Tỷ lệ cơ giới hóa trong các khâu sản xuất tăng từ 47,9% năm 2010 lên 67,2% vào năm 2015, góp phần giải phóng sức lao động, bảo đảm thời vụ, phòng tránh thiên tai, tạo tiền đề xây dựng nền nông nghiệp hiện đại.

Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh Lê Đình Sơn và đoàn công tác kiểm tra việc triển khai Chương trình NTM tại huyện Cẩm Xuyên

- Việc thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là liên kết với các nhà đầu tư nước ngoài không hề đơn giản, thưa ông?

- Xác định rõ vai trò doanh nghiệp trong thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp, với quan điểm hỗ trợ cho doanh nghiệp phát triển, chính là gián tiếp hỗ trợ, thúc đẩy kinh tế hộ, kinh tế hợp tác phát triển. Nhận thức rõ vấn đề này, Hà Tĩnh đã áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù như: Ưu đãi về đất đai, hạ tầng, lãi suất tín dụng, hỗ trợ chuyển giao các loại giống mới, công nghệ cao, tập trung cải cách hành chính, tháo gỡ rào cản trong việc giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thủ tục đầu tư. Bên cạnh đó, địa phương cũng tăng cường hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất cho người dân để đủ năng lực liên kết sản xuất với doanh nghiệp. Ngoài ra, các doanh nghiệp còn được hỗ trợ phát triển liên kết sản xuất, bảo quản, chế biến, tiêu thụ sản phẩm với hộ nông dân, trang trại, HTX, doanh nghiệp nhỏ và vừa (hỗ trợ tạo mối liên kết bền vững giữa các bên). Hầu hết các dự án, doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn đều từng bước hướng đến phát triển hình thức liên kết sản xuất này.

- Để bức tranh nông nghiệp Hà Tĩnh thay đổi hơn nữa, mang lại lợi ích thiết thực cho người nông dân, cần nhiều hơn nữa những giải pháp thiết thực, thưa ông?

- Để đạt được mục tiêu Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Hà Tĩnh, công việc ưu tiên hàng đầu trong thời gian tới là triển khai, tổ chức thực hiện có hiệu quả các quy hoạch ngành nông nghiệp đã được phê duyệt. Bên cạnh đó, tiếp tục tập trung chỉ đạo phát triển các chuỗi liên kết sản xuất đã và đang hình thành, đi vào chiều sâu, bền vững như: Chuỗi sản phẩm lợn, bò thịt chất lượng cao, nhung hươu, rau củ quả trên cát, chè, cây nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, cá bơn, cá mú. Đồng thời, chỉ đạo thực hiện tốt việc khảo sát, dự báo thị trường để khuyến cáo, điều chỉnh phương án sản xuất của các doanh nghiệp, HTX và sản xuất hộ nông dân tiếp cận với nhu cầu thị trường; xây dựng thương hiệu các sản phẩm nông nghiệp Hà Tĩnh; phát triển chuỗi cửa hàng nông sản trên địa bàn toàn tỉnh.

Ngoài ra, ngành chức năng sẽ rà soát, điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách, tiếp tục khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông thôn gắn với việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng NTM, tập trung hướng vào hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư mạnh mẽ vào nông nghiệp, nông thôn; chuyển giao khoa học và công nghệ, đặc biệt là khâu giống, quy trình sản xuất công nghệ cao, công nghệ bảo quản, chế biến.

- Xin cảm ơn ông!

Chí Tuấn <i>thực hiện</i>