Cù Lao Chàm xanh sạch từ nếp nghĩ

Hải Đăng• 20/07/2013 08:42

Đặt chân tới Cù Lao Chàm, thuộc xã Tân Hiệp, TP Hội An, Quảng Nam sau nửa giờ vượt sóng và gió trên chiếc tàu cao tốc từ cảng Cửa Đại, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước màu biển xanh ngọc hòa lẫn với bờ cát trắng trải dài nhưng có lẽ để lại ấn tượng nhiều hơn cả là khắp nơi đâu đâu cũng chào đón du khách bằng khẩu hiệu quen thuộc “không túi ni lông”.

Hòn đảo xanh, sạch cũng bởi khách thập phương trước khi đặt chân lên chuyến tàu cao tốc đến đây đều được “kiểm dịch” chặt chẽ với yêu cầu không sử dụng túi ni lông để bảo vệ môi trường. Tôi vẫn nhớ như in lời dặn dò của anh Phong - hướng dẫn viên du lịch, “trước khi lên tàu, khách không được mang theo bao ni lông mà thay vào đó là sử dụng các loại túi khác thân thiện với môi trường vì đây là quy định ở Cù Lao Chàm. Nếu đội kiểm tra bắt gặp ai đó mang theo bao ni lông thì không chỉ khách mà cả nhà thuyền cũng bị khiển trách”. Có lẽ để tránh làm khách phật ý, anh vừa xuề xòa cười nói vừa trao nhanh cho chúng tôi chiếc bao tải dứa để đựng những đồ dùng cần thiết khi tới đảo. Hàng chục chiếc túi ni lông bị bỏ lại tại bến tàu cũng được anh gói gọn vào một góc riêng, chắc để tái sử dụng.

Nguồn: quangcaovip.net

Nhằm giải đáp sự tò mò của khách, người lái tàu trẻ tuổi cất cao giọng như sợ tiếng sóng, tiếng gió vẫn xô nhau đập vào mạn tàu lấp đi tiếng nói, “quy định không túi ni lông có từ cách đây vài năm rồi, trước Cù Lao Chàm không xanh và sạch như bây giờ đâu”. Say sưa kể cho khách nghe bằng giọng sang sảng quen thuộc của người dân đi biển về sự tích tên gọi Cù Lao Chàm nhưng đôi tay anh vẫn thành thạo điều khiển con tàu lướt nhanh về phía tưởng chừng như không có điểm đến. Nhiều lúc sóng dữ quá, con tàu cứ nhảy chồm cả lên khiến giọng kể của anh đứt quãng nhưng không làm câu chuyện bị bỏ dở. Hóa ra trước đây, nguồn rác thải sinh hoạt của người dân thường đổ trực tiếp xuống biển, rác từ hoạt động du lịch, khai thác thủy sản; rác từ đất liền với nhiều loại túi ni lông theo sóng tấp vào bãi biển, kè đá đã làm mất đi cảnh quan nơi đây và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Túi ni lông dễ dàng được tìm thấy tại các rạn san hô hay thảm cỏ biển, nhiều thuyền, ghe đi trên biển cũng bị túi vướng vào cánh quạt hoặc mắc vào lưới đánh cá của người dân.

Câu chuyện bị đứt quãng khi tàu cập bến Bãi Làng, nơi mà bất cứ con tàu nào tới hòn đảo sinh thái này đều sẽ ghé thăm, nhưng tiếng gọi với của người lái tàu vẫn vang lên: “tai nghe không bằng mất thấy, cứ lên đảo rồi mình sẽ biết vì sao có nhiều khách tới tham quan Cù Lao Chàm”. Quả thực, bờ cát trắng mịn hòa lẫn với màu xanh ngọc như pha lê của biển đã tạo nên một vẻ đẹp trong vắt, nguyên sơ thu hút mọi ánh nhìn của khách thập phương. Thế nhưng, bất ngờ hơn cả là khắp nơi từ cổng chợ tới gốc cây, gờ đá đều treo những biển hiệu vì môi trường như “Xách giỏ đi chợ - phong cách của người nội trợ”, “Tiết kiệm bao bì là bảo vệ môi trường” hay “Vì Cù Lao Chàm, vì biển xanh, đảo xanh”.

Ngắm nhìn khu chợ nép mình tại một góc nhỏ nằm cạnh bến Bãi Làng, tuyệt nhiên không còn bóng dáng của những chiếc túi ni lông vốn quen thuộc với người tiêu dùng, có thể thấy hòn đảo đã được làm xanh, sạch nhờ chính những hành động thiết thực của người dân. Chợ nhỏ, bán chủ yếu là đồ hải sản tươi sống nhưng không có vị tanh nồng như các chợ hải sản nào khác mà rất gọn gàng, sạch sẽ. Một điều rất dễ nhận thấy là bất cứ người dân Cù Lao Chàm nào đi chợ, cũng sẵn trên tay một giỏ nhựa đựng tôm cá, rau củ còn người bán thì bày bên cạnh những món hàng các xấp giấy báo, lá chuối để gói thực phẩm.

“Ban đầu hơi bất tiện vì dùng bao ni lông quen rồi, nhất là khi phải đựng thực phẩm ướt như nước mắm nhưng đã là phong trào thì mình phải ý thức thực hiện, chuyển sang sử dụng các loại giấy, lá dễ phân hủy thay thế. Dùng riết cũng thành quen và tùy theo từng loại thực phẩm mà mình sử dụng các loại túi khác nhau” - người bán hàng hồ hởi khoe với chúng tôi.

Ảnh: Thu Trang

Để loại bỏ loại túi tiện dụng này ra khỏi đời sống của hàng trăm hộ gia đình là điều không hề dễ dàng, đòi hỏi phải có sự chung tay góp sức và hợp tác của cả chính quyền lẫn người dân địa phương. Theo bà con nơi đây, từ giữa năm 2009, chiến dịch “nói không với túi ni lông” ở Cù Lao Chàm do UBND xã Tân Hiệp phát động đã nhận được sự đồng thuận cao của cộng đồng. Với nỗ lực của chính quyền địa phương đi đến từng hộ gia đình vận động, giỏ đi chợ cũng được phát đến từng nhà đã giúp bà con xã đảo bỏ thói quen dùng túi ni lông tiện lợi nhưng khó phân hủy, gây ô nhiễm môi trường.

Ngoài việc phát túi sinh thái tự hủy, các hộ dân Cù Lao Chàm cũng được cấp miễn phí gần 3.000 giỏ nhựa để đựng lương thực, thực phẩm khi đi chợ. Hơn thế, các tổ kiểm tra cũng được thành lập để thường xuyên nhắc nhở, vận động người dân dùng các loại giấy, túi lưới, đặc biệt xây dựng được bản cam kết với từng hộ gia đình và các phương tiện lữ hành vận chuyển khách ra Cù Lao Chàm. Có lẽ, “mưa dầm, thấm lâu” từ quy định chuyển thành nếp nghĩ, người dân đã ý thức được một điều, sử dụng túi ni lông không chỉ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng mà còn làm mất đi vẻ đẹp cảnh quan nơi đây.

Túi ni lông vắng bóng trên Cù Lao Chàm đã làm hồi sinh những dải san hô quanh đảo, các loại hải sản cũng vì thế mà sinh sôi, trả lại cho biển màu xanh trong vắt dưới nắng gió miền Trung và phải chăng vì thế mà lượng khách du lịch tới đây ngày một tăng. Vấn nạn “ô nhiễm trắng” - ô nhiễm môi trường do thói quen sử dụng túi ni lông hàng ngày mà bấy lâu nay Thứ trưởng Bộ TN-MT Bùi Cách Tuyến vẫn trăn trở dường như đã bị đẩy lùi, không còn xuất hiện trên hòn đảo tươi đẹp này.

Hải Đăng