Truyền thông trong hội nhập văn hóa
Giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa Việt trong một trật tự thế giới có nhiều thay đổi cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ là một yêu cầu cấp thiết, trong đó truyền thông có vai trò và ảnh hưởng đặc biệt quan trọng.
Từ khi đất nước mở rộng cánh cửa giao lưu với các nước, văn hóa Việt Nam có cơ hội cùng lúc tiếp nhận rất nhiều sản phẩm văn hóa của thế giới. Cùng với đó các phương tiện truyền thông và kỹ thuật nghe nhìn phát triển vượt bậc đã tạo thêm ưu thế vượt trội cho dòng thác văn hóa thế giới đổ vào vùng đất trũng khô hạn. Nhiều nhà khoa học, nghiên cứu văn hóa tham gia hội thảo Sự ảnh hưởng của xu thế văn hóa thế giới trong định hướng chính sách và quản lý văn hóa do Bộ VH, TT và DL tổ chức ngày 28.5, tại Hà Nội, nhận định: việc giao lưu học hỏi, chắt lọc, tiếp nhận và bảo tồn các giá trị văn hóa đã trở thành một xu thế tất yếu. Vì vậy, giữ gìn phát huy các giá trị văn hóa Việt trong một trật tự thế giới có nhiều thay đổi cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ là một yêu cầu cấp thiết, trong đó truyền thông có vai trò và ảnh hưởng đặc biệt quan trọng.
 Nguồn: tuyengiao.vn |
Từ góc nhìn của một người trong nghề, Phó tổng biên tập Báo Công an nhân dân, nhà văn Nguyễn Hồng Thái đánh giá cao vai trò, ảnh hưởng của truyền thông trước trào lưu du nhập văn hóa. Theo nhà văn Nguyễn Hồng Thái, việc du nhập văn hóa ngoài nước là xu thế tất yếu trong quan hệ quốc tế và hội nhập toàn cầu hiện nay. Ta tiếp nhận những gì tiên tiến văn minh và đồng thời cả những luồng gió độc. Hiện cả nước có trên 800 cơ quan báo chí với hơn 1.000 ấn phẩm các loại, trong đó có không ít tờ báo dịch, khai thác, đăng tải những tin tức, bài viết nhằm thỏa mãn thị hiếu tầm thường của một bộ phận người đọc, tạo thói quen xấu cho họ, nếu tiếp tục sẽ gây nên hậu quả thảm hại về lối sống. Đó không chỉ là lực cản trong tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại mà đáng ngại hơn truyền thông thế giới cũng hoang mang, lạc lối trong trong giao lưu tiếp nhận văn hóa qua truyền thông của ta.
Cùng đánh giá cao vai trò, tầm quan trọng của truyền thông trong định hướng xu thế hội nhập văn hóa thế giới, nhà phê bình lý luận Ngô Thảo còn nhấn mạnh nhân tố con người. Ông cho rằng, cần tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển công nghiệp văn hóa, sáng tạo và sản xuất sản phẩm văn hóa mang bản sắc Việt. Phải chọn lựa, đào tạo đội ngũ nhân lực tài năng, đông đủ để sáng tạo và sản xuất khối lượng ngày càng lớn các sản phẩm văn hóa phục vụ vận hành hàng trăm kênh truyền thông, nhằm hạn chế sự tràn ngập của văn hóa thế giới như hiện nay. Chính trong quá trình sáng tạo ấy, bản sắc văn hóa dân tộc sẽ được thể hiện và khẳng định. Bản sắc văn hóa không chỉ là duy trì những gì đã có mà còn là những sáng tạo mới thành công.
Ở khía cạnh khác, Tổng biên tập NXB Thanh Hóa Nguyễn Hữu Ngôn cảnh báo ảnh hưởng tiêu cực của sự thiếu minh ngữ trong những ứng xử bị động, không phù hợp với văn hóa Việt và truyền thông. Đó là sự xuất hiện với tần suất ngày càng nhiều trên một số báo, nhất là báo điện tử, trang mạng những ngôn ngữ xa lạ, lẫn lộn giữa tiếng ta và tây, tiếng lóng, biệt ngữ... “Cứ đà này, sự trong sáng của tiếng Việt có nguy cơ mai một, bản sắc trong ngôn ngữ mất dần. Cần nghiên cứu đưa ra những chính sách, chủ trương ở tầm vĩ mô bảo đảm giữ gìn, phát huy sự trong sáng của tiếng Việt; từng bước xây dựng pháp luật về ngôn ngữ: điều tra, khảo sát, đánh giá thực trạng; xây dựng, xác định các chuẩn mực một cách có hệ thống cả về ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp; định rõ cách thức sử dụng ngôn ngữ chuyên ngành, phương ngữ, tiếng dân tộc, cách thức viết hoa, phiên âm, phiên tự... từng bước cụ thể bằng văn bản pháp lý” - ông Nguyễn Hữu Ngôn đề xuất.
Hội thảo Sự ảnh hưởng của xu thế văn hóa thế giới trong định hướng chính sách và quản lý văn hóa được tổ chức nhân tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 Khóa VIII, về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Theo Thứ trưởng Bộ VH, TT và DL Hồ Anh Tuấn, những đánh giá đầy đủ, phản ánh đúng bản chất vấn đề tác động, ảnh hưởng của hội nhập quốc tế toàn diện đến lĩnh vực văn hóa Việt Nam sẽ giúp các nhà hoạch định xây dựng được một chính sách văn hóa khoa học, khả khi, vừa gìn giữ được bản sắc văn hóa Việt Nam, vừa tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa của văn hóa thế giới, phù hợp với sự phát triển của nhân loại.