Tổ chức lại mạng lưới y tế cơ sở
Nâng cấp bệnh viện huyện, tái lập các trung tâm y tế theo cụm dân cư và xây dựng mô hình bác sĩ gia đình là giải pháp hữu hiệu giúp giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên - đó là ý kiến của nhiều chuyên gia góp ý cho Đề án Giảm tải bệnh viện của Bộ Y tế.
Theo PGS.TS Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục Khám chữa bệnh, Bộ Y tế, về phương diện lý thuyết, việc phân cấp hệ thống bệnh viện theo mô hình chiều dọc: trung ương, tỉnh, huyện và trạm y tế xã, tạo ra hệ thống chăm sóc sức khỏe chặt chẽ, tiếp cận đến mọi người dân, đảm bảo sự sàng lọc bệnh tật trong chăm sóc điều trị sức khỏe nhân dân.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, mô hình này ở tuyến cơ sở đang tồn tại nhiều bất cập, nguồn lực đầu tư dàn trải, nhất là nguồn nhân lực có chuyên môn đáp ứng nhu cầu KCB cho nhân dân và là nguyên nhân sâu xa của vấn đề quá tải bệnh viện tuyến.
Thực tế cho thấy, mạng lưới KCB tuyến dưới, nhất là tuyến trạm y tế xã, phường được Nhà nước đầu tư nguồn lực để phát triển, nhưng hiện nhiều nơi đang tồn tại hình thức, hoạt động kém hiệu quả do yếu kém về tổ chức, thiếu thiết bị, thiếu bác sỹ… Chính vì vậy, người dân thiếu tin tưởng và chọn cho mình một dịch vụ y tế tốt hơn để chăm sóc sức khỏe dù phải chấp nhận chi phí tốn kém hơn.
Từ thực tế đó, nhiều ý kiến cho rằng, thay vào việc tập trung nguồn lực đầu tư cho bệnh viện tuyến huyện và nên chăng cho tái lập các trung tâm y tế khu vực, bố trí theo địa bàn dân cư trực thuộc bệnh viện huyện. Mô hình này trước đây đã triển khai rất có hiệu quả. Mô hình tổ chức, quản lý cũng cần thay đổi - thay vì tập trung cơ sở vật chất, nhân lực đóng tại trung tâm huyện lỵ chờ bệnh nhân, thì nay phân bổ nguồn nhân lực, thiết bị y tế thiết yếu về các trung tâm y tế khu vực. Cách làm này có rất nhiều tiện ích, đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến với người dân, người bệnh được KCB tốt hơn mà chi phí ít hơn; ngành y tế dễ dàng quản lý chuyên môn, điều tiết hợp lý, tránh dàn trải, lãng phí nguồn lực; đồng thời thuận lợi quản lý, phân luồng bệnh nhân để chuyển tuyến điều trị hợp lý, góp phần giảm quá tải tuyến trên.
Bên cạnh đó, ngành y tế nên áp dụng mô hình bác sĩ gia đình vào KCB, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân. Đây là mô hình được nhiều nước áp dụng rất hiệu quả, ít tốn kém, tiết kiệm nguồn lực xã hội đầu tư cho y tế; phù hợp với chủ trương xã hội hóa dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân của Đảng và Nhà nước. Chính mô hình này sẽ là cầu nối để người thầy thuốc gắn bó gần gũi với người dân, nắm bắt chặt chẽ và lâu dài về tình hình bệnh tật của người dân, dự phòng, chăm sóc và điều trị ban đầu, giới thiệu và tư vấn cho người bệnh đến các cơ sở y tế chuyên khoa phù hợp...
Thay đổi mô hình và cách thức hoạt động của tuyến y tế cơ sở là nhằm nâng cao chất lượng KCB và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Từ đó cải thiện được niềm tin của người dân vào năng lực KCB của tuyến dưới, góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên.