Mở rộng mạng lưới đào tạo nghề giữa các vùng, miền

Lớp học tại  Trường trung cấp nghề Sơn La                                                    Ảnh: Hoa Lê

Để các mô hình đào tạo nghề sát với yêu cầu thực tế và phát huy được hiệu quả thì việc xác định các mô hình đào tạo phải bảo đảm được các tiêu chí đã đề ra. Đó là, các nghề được dạy phải có tính đại diện của địa phương, vùng miền. Mô hình phải có khả năng nhân rộng trên địa bàn tỉnh, thành phố. Đồng thời, phải có tính khả thi cao, dễ dàng triển khai thực hiện, phù hợp với điều kiện của lao động nông thôn. Mô hình phải đạt được hiệu quả KT - XH, người học nghề có khả năng tìm được việc làm hoặc tự tạo việc làm; năng suất lao động cao hơn so với trước khi học, thu nhập và đời sống tốt hơn…
 
Thống kê đến ngày 31/12/2011, dạy nghề theo mô hình thí điểm cho gần 100 nghìn lao động nông thôn với gần 200 nghề thuộc các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ, đánh bắt xa bờ. Trong đó, đào tạo 47 nghề trồng trọt cho 26.000 người. Các mô hình dạy nghề chăn nuôi đào tạo cho 12.600 người. Bên cạnh đó, các mô hình dạy nghề tiểu thủ công nghiệp đào tạo cho 22.700 người với 50 nghề. Các mô hình dạy nghề công nghiệp, xây dựng dịch vụ đào tạo cho 27.200 người với 57 nghề...
 
Nhờ có chủ trương đúng đắn, kịp thời và phù hợp, cùng với những chương trình hỗ trợ trong đào tạo nghề, sau đào tạo nghề, người học đã vận dụng kiến thức, kỹ năng đã được học vào sản xuất, góp phần nâng cao chất lượng, sản lượng sản xuất, năng suất lao động và tăng thu nhập. Tại Cao Bằng, Lạng Sơn, nghề trồng thuốc lá sau khi lao động được đào tạo, sản lượng sản xuất tăng 15 - 20%, năng suất, chất lượng tăng 10%, thu nhập người lao động tăng 1,5 - 2 lần. Trong khi đó, tại Quảng Trị, năng suất sắn tăng 1,5 lần, đạt 17 - 18 tấn/ha, thu nhập đạt 40 - 50 triệu ha. Hay tại An Giang, với nghề trồng lúa chất lượng cao, sau học viên học nghề, do được trang bị những kiến thức trong trồng trọt, năng suất cao hơn 0,5 - 0,7 tấn/ha/vụ, giảm chi phí sản xuất từ 2 - 2,3 triệu đồng/ha so với trước khi đi học.
 

Trường cao đẳng nghề kinh tế kỹ thuật Việt - Hàn                                     Ảnh : Hoa Lê

Đối với những nghề tiểu thủ công nghiệp, đa số người học tự tổ chức tại hộ gia đình trong thời gian nông nhàn theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp với thu nhập từ 800.000 - 2.000.000 đồng/người/tháng. Một số được doanh nghiệp tuyển dụng và có thu nhập từ 2 - 4,5 triệu đồng/tháng. Điều đáng chú ý là một số người học đã phối hợp thành lập tổ hợp sản xuất.
 
Như vậy, với việc quan tâm và thúc đẩy việc đào tạo nghề đã tạo được những kết quả bước đầu, năng suất, chất lượng sản phẩm vật nuôi, cây trồng được tăng lên. Bên cạnh đó, các chương trình đào tạo nghề còn giúp cải tạo môi trường sống tốt hơn do giảm thiểu tác động từ dư lượng các loại thuốc bảo vệ thực vật như chương trình đào tạo IPM của nghề thuốc lá, áp dụng các Tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt của Việt Nam (VietGAP) cho nghề trồng rau an toàn…
 
Có thể nói, thời gian qua, số lượng các cơ sở dạy nghề tăng lên khá nhanh đặc biệt là các trung tâm dạy nghề. Các nhóm nghề được nhiều cơ sở dạy nghề triển khai đào tạo là nhóm nghề công nghiệp kỹ thuật cơ khí, công nghệ kỹ thuật điện, điện tử và nhóm nghề công nghệ thông tin. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các nhóm nghề thuộc lĩnh vực nông nghiệp còn được ít trường đào tạo, nhất là khối trường cao đẳng nghề.

Thực tiễn cũng cho thấy các cơ sở dạy nghề được phân bố chưa đồng đều giữa các vùng KT - XH và giữa các vùng địa phương trong vùng. Các cơ sở dạy nghề nhất là các trường cao đẳng nghề và trung cấp nghề tập trung chủ yếu ở các địa bàn đô thị. Bên cạnh đó, các cơ sở dạy nghề ngoài công lập tuy có xu hướng tăng, nhưng vẫn chiếm tỷ lệ thấp trong tổng số các cơ sở dạy nghề và chủ yếu đào tạo những nhóm nghề đầu tư thấp. Điều này chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu về chất lượng lao động cho xã hội cũng như yêu cầu hội nhập quốc tế.
 
Để khắc phục được tình trạng này, thời gian tới cần phải có sự liên kết trong đào tạo nghề, và cần phải có chính sách phân bổ hợp lý giữa các vùng, miền trong việc đào tạo nghề nhằm phát huy tiềm năng thế mạnh của từng địa phương. Bên cạnh đó, cần phải chú trọng đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Đồng thời, chú trọng đào tạo nghề có chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu xã hội. Tuy nhiên, điều cần chú ý là trong quá trình đào tạo cần phải quan tâm đến nhu cầu của xã hội, của doanh nghiệp để bảo đảm sau khi được đào tạo, người học nghề có thể tìm được việc làm phù hợp để nâng cao chất lượng cuộc sống. 

Hà An