Hướng đến thị trường thực phẩm chức năng lành mạnh
Đối với người tiêu dùng Việt Nam, thực phẩm chức năng (TPCN) được dùng phổ biến, nó như một phần tất yếu trong cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, khi trao đổi về vấn đề này PHÓ CHỦ TỊCH KIÊM TỔNG THƯ KÝ HỘI TIÊU CHUẨN VÀ BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM NGUYỄN MẠNH HÙNG cho rằng, có 2 vấn đề đặt ra cho nhà quản lý về thị trường TPCN là thông tin về các loại sản phẩm TPCN và giá cả của các sản phẩm này.
- Với vai trò đại diện cho tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ông đánh giá như thế nào về việc sử dụng TPCN của người tiêu dùng hiện nay?
Ông Nguyễn Mạnh Hùng: Có thể nói, các sản phẩm TPCN vào Việt Nam chưa lâu, khoảng 10 năm trở lại đây. Tuy nhiên, do có những tính năng, tác dụng tích cực, TPCN đã được nhiều người tiêu dùng quan tâm và sử dụng. Tuy nhiên, theo tôi, hiện nay có hai vấn đề cần quan tâm là thông tin về các loại sản phẩm TPCN và giá cả của các sản phẩm này.
Thứ nhất, việc cần biết chính xác thông tin về hàng hóa là một trong những quyền cơ bản của người tiêu dùng.Tuy nhiên, rất đáng tiếc là trong thời gian vừa qua, chúng ta nghe thấy rất nhiều quảng cáo TPCN không trung thực. Thế giới cũng như Việt Nam đều khẳng định TPCN là sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, song nhiều trường hợp TPCN được quảng cáo quá lên. Pháp luật đã quy định, trên nhãn hàng hóa TPCN không được phép ghi thay thế thuốc chữa bệnh. Tôi theo dõi, có những TPCN được tuyên truyền chữa được 30 loại bệnh khác nhau. Sau khi bị phát hiện, sản phẩm này được chuyển sang tên gọi khác, ghi nhãn hàng hóa khác và chuyển sang địa phương khác để kinh doanh. Tôi cho rằng, đây là vấn đề rất lớn đặt ra với cơ quan quản lý. Làm thế nào để thị trường TPCN phát triển lành mạnh và theo đúng nghĩa của nó, tác dụng đến đâu, người tiêu dùng cần phải biết.
Bên cạnh đó, phần lớn TPCN được phân phối qua hình thức bán hàng đa cấp. Với hình thức kinh doanh này, những người đi bán hàng được hưởng phần trăm trong sản phẩm bán ra, tất nhiên họ sẽ phải tiếp thị thế nào đó để người tiêu dùng mua sản phẩm của họ. Thông tin đó rõ ràng khó kiểm chứng, vì cơ quan quản lý nhà nước không thể đi theo những người bán hàng để kiểm soát được.
Thứ hai, người tiêu dùng cũng rất quan tâm đến giá cả hàng hóa. Nhiều TPCN giá rất cao, vấn đề là tại sao nhiều người tiêu dùng vẫn mua. Qua các đơn khiếu nại cũng như qua tìm hiểu của chúng tôi cho thấy, thông thường người tiêu dùng bị ngộ nhận qua quảng cáo, cho rằng đây là một loại thuốc chữa bệnh. Đã là thuốc chữa bệnh cho nên dù đắt, dù thu nhập không cao, nhiều người vẫn cố mua để sử dụng.
Mặt khác, rất nhiều TPCN được phân phối qua hình thức kinh doanh bán hàng đa cấp, (tất nhiên hình thức này được pháp luật cho phép), vấn đề đáng lo ngại ở đây là hình thức kinh doanh này có bị biến tướng đi không. Từ nơi gốc sản xuất, nơi gốc nhập khẩu, qua tầng tầng lớp lớp “cấp” như vậy, khi đến tay người tiêu dùng, giá sẽ đẩy lên rất cao. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã quy định một trong những quyền của người tiêu dùng là góp ý kiến với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ về giá cả, chất lượng hàng hóa, dịch vụ. Rõ ràng, quyền lợi người tiêu dùng trong vấn đề giá cả cần được các cơ quan quản lý cũng như các doanh nghiệp chân chính quan tâm.
- Thưa Ông, trong thời gian tới, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam có hoạt động gì để hướng dẫn và bảo vệ người tiêu dùng trong việc hiểu đúng và sử dụng đúng TPCN?
Ông Nguyễn Mạnh Hùng: Để hướng dẫn và bảo vệ người tiêu dùng, chúng tôi rất cần sự hợp tác và sẵn sàng phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp để tuyên truyền cho người tiêu dùng hiểu đúng, sử dụng đúng TPCN.
Chúng tôi rất mong nhận được những thông tin kịp thời về những sự, vụ vi phạm quy định về sản xuất, kinh doanh TPCN từ các cơ quan liên quan để Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam hướng dẫn người tiêu dùng theo đúng chức năng của mình.
Bên cạnh đó, tất cả những gì liên quan đến quá trình mua bán, sử dụng TPCN ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng thì với chức năng bảo vệ người tiêu dùng của Hội, chúng tôi sẵn sàng tư vấn. Đơn giản nhất là người tiêu dùng có thể gọi điện cho chúng tôi qua tổng đài 1081, người tiêu dùng ở địa phương nào sẽ được tư vấn đến nơi giải quyết khiếu nại ở địa phương ấy.
- Ông có lời khuyên gì đối với người tiêu dùng trong việc sử dụng TPCN?
Ông Nguyễn Mạnh Hùng: Tôi nghĩ, người tiêu dùng khi sử dụng TPCN, thứ nhất phải tìm hiểu thông tin về sản phẩm ở những nguồn chính thống, không nên tìm hiểu qua người tiếp thị và người không có chuyên môn khác. Hiện nay, có hàng vạn sản phẩm có tên gọi TPCN đang lưu thông trên thị trường Việt Nam. Trước "một rừng" TPCN như vậy, nếu chúng ta không có thông tin mà vẫn sử dụng thì lợi bất cập hại.
Thứ hai, TPCN có rất nhiều loại, có loại tốt cho người này nhưng chưa hẳn đã tốt với người khác. Có những loại TPCN dành cho người già, có loại dành cho phụ nữ có thai, có loại dành cho trẻ em. Hơn nữa, ngay cả với những đối tượng ấy, cũng phải sử dụng trên cơ sở, liều lượng nhất định. Vì vậy, khi sử dụng TPCN, người tiêu dùng cần có sự tư vấn của bác sỹ trong việc dùng loại TPCN nào và dùng ra làm sao để phù hợp với sức khỏe của bản thân mình.
- Xin cám ơn Ông!
 |
Thứ nhất, việc cần biết chính xác thông tin về hàng hóa là một trong những quyền cơ bản của người tiêu dùng.Tuy nhiên, rất đáng tiếc là trong thời gian vừa qua, chúng ta nghe thấy rất nhiều quảng cáo TPCN không trung thực. Thế giới cũng như Việt Nam đều khẳng định TPCN là sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, song nhiều trường hợp TPCN được quảng cáo quá lên. Pháp luật đã quy định, trên nhãn hàng hóa TPCN không được phép ghi thay thế thuốc chữa bệnh. Tôi theo dõi, có những TPCN được tuyên truyền chữa được 30 loại bệnh khác nhau. Sau khi bị phát hiện, sản phẩm này được chuyển sang tên gọi khác, ghi nhãn hàng hóa khác và chuyển sang địa phương khác để kinh doanh. Tôi cho rằng, đây là vấn đề rất lớn đặt ra với cơ quan quản lý. Làm thế nào để thị trường TPCN phát triển lành mạnh và theo đúng nghĩa của nó, tác dụng đến đâu, người tiêu dùng cần phải biết.
Bên cạnh đó, phần lớn TPCN được phân phối qua hình thức bán hàng đa cấp. Với hình thức kinh doanh này, những người đi bán hàng được hưởng phần trăm trong sản phẩm bán ra, tất nhiên họ sẽ phải tiếp thị thế nào đó để người tiêu dùng mua sản phẩm của họ. Thông tin đó rõ ràng khó kiểm chứng, vì cơ quan quản lý nhà nước không thể đi theo những người bán hàng để kiểm soát được.
Thứ hai, người tiêu dùng cũng rất quan tâm đến giá cả hàng hóa. Nhiều TPCN giá rất cao, vấn đề là tại sao nhiều người tiêu dùng vẫn mua. Qua các đơn khiếu nại cũng như qua tìm hiểu của chúng tôi cho thấy, thông thường người tiêu dùng bị ngộ nhận qua quảng cáo, cho rằng đây là một loại thuốc chữa bệnh. Đã là thuốc chữa bệnh cho nên dù đắt, dù thu nhập không cao, nhiều người vẫn cố mua để sử dụng.
Mặt khác, rất nhiều TPCN được phân phối qua hình thức kinh doanh bán hàng đa cấp, (tất nhiên hình thức này được pháp luật cho phép), vấn đề đáng lo ngại ở đây là hình thức kinh doanh này có bị biến tướng đi không. Từ nơi gốc sản xuất, nơi gốc nhập khẩu, qua tầng tầng lớp lớp “cấp” như vậy, khi đến tay người tiêu dùng, giá sẽ đẩy lên rất cao. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã quy định một trong những quyền của người tiêu dùng là góp ý kiến với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ về giá cả, chất lượng hàng hóa, dịch vụ. Rõ ràng, quyền lợi người tiêu dùng trong vấn đề giá cả cần được các cơ quan quản lý cũng như các doanh nghiệp chân chính quan tâm.
- Thưa Ông, trong thời gian tới, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam có hoạt động gì để hướng dẫn và bảo vệ người tiêu dùng trong việc hiểu đúng và sử dụng đúng TPCN?
Ông Nguyễn Mạnh Hùng: Để hướng dẫn và bảo vệ người tiêu dùng, chúng tôi rất cần sự hợp tác và sẵn sàng phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp để tuyên truyền cho người tiêu dùng hiểu đúng, sử dụng đúng TPCN.
Chúng tôi rất mong nhận được những thông tin kịp thời về những sự, vụ vi phạm quy định về sản xuất, kinh doanh TPCN từ các cơ quan liên quan để Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam hướng dẫn người tiêu dùng theo đúng chức năng của mình.
Bên cạnh đó, tất cả những gì liên quan đến quá trình mua bán, sử dụng TPCN ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng thì với chức năng bảo vệ người tiêu dùng của Hội, chúng tôi sẵn sàng tư vấn. Đơn giản nhất là người tiêu dùng có thể gọi điện cho chúng tôi qua tổng đài 1081, người tiêu dùng ở địa phương nào sẽ được tư vấn đến nơi giải quyết khiếu nại ở địa phương ấy.
- Ông có lời khuyên gì đối với người tiêu dùng trong việc sử dụng TPCN?
Ông Nguyễn Mạnh Hùng: Tôi nghĩ, người tiêu dùng khi sử dụng TPCN, thứ nhất phải tìm hiểu thông tin về sản phẩm ở những nguồn chính thống, không nên tìm hiểu qua người tiếp thị và người không có chuyên môn khác. Hiện nay, có hàng vạn sản phẩm có tên gọi TPCN đang lưu thông trên thị trường Việt Nam. Trước "một rừng" TPCN như vậy, nếu chúng ta không có thông tin mà vẫn sử dụng thì lợi bất cập hại.
Thứ hai, TPCN có rất nhiều loại, có loại tốt cho người này nhưng chưa hẳn đã tốt với người khác. Có những loại TPCN dành cho người già, có loại dành cho phụ nữ có thai, có loại dành cho trẻ em. Hơn nữa, ngay cả với những đối tượng ấy, cũng phải sử dụng trên cơ sở, liều lượng nhất định. Vì vậy, khi sử dụng TPCN, người tiêu dùng cần có sự tư vấn của bác sỹ trong việc dùng loại TPCN nào và dùng ra làm sao để phù hợp với sức khỏe của bản thân mình.
- Xin cám ơn Ông!