Phát triển cây thuốc bản địa ở Cảm Ân
Trước đây, để có nguồn thuốc nam cung cấp cho thị trường, hầu hết các ông lang, bà mế làm nghề bốc thuốc nam cổ truyền tại xã Cảm Ân, Yên Bình, Yên Bái hoàn toàn phụ thuộc vào việc tìm kiếm, hái lượm cây thuốc tự nhiên trên rừng hoặc phải nhập nguyên liệu từ nơi khác về.
Điều này đã làm cạn kiệt nguồn tài nguyên rừng (do không có sự đầu tư tái tạo) và giá thuốc thì cao. Song, từ khi Dự án Phát triển và bảo tồn các bài thuốc dân tộc và nguồn cây thuốc bản địa được triển khai trên địa bàn xã (năm 2009), nhận thức của người dân xã Cảm Ân và cộng đồng về việc phát triển, bảo tồn các bài thuốc dân tộc và nguồn cây thuốc bản địa đã được nâng lên rõ rệt.
Có 112 hộ gia đình ở xã Cảm Ân - hầu hết đều là những hộ nông dân nghèo hoặc có người bốc thuốc nam cổ truyền - đã tham gia Dự án. Sau khi tham quan một số mô hình trồng cây thuốc nam và học hỏi kinh nghiệm trồng, chế biến sản phẩm, những hộ này đã nhận trồng, chăm sóc diện tích gần 50 ha các loại cây thuốc, gồm: gừng, hoài sơn, ba kích, đinh lăng, kim tiền thảo, mạch môn. Hiện tại, tất cả các loại cây thuốc này đều sinh trưởng, phát triển tốt, một số đã cho thu hái, góp phần tăng thêm thu nhập cho các gia đình. Như gia đình ông Hà Ngọc Cát, tận dụng diện tích đất rừng quanh nhà và đất vườn tạp để trồng các loại cây thuốc, hàng năm, chỉ tính riêng từ tiền bán sản phẩm cây thuốc cũng có khoản thu nhập trên 10 triệu đồng. “Số tiền này tuy chưa lớn vì diện tích thu hái còn nhỏ hẹp nhưng so với thu nhập từ các loại cây trồng khác như chè và sắn thì hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn”, ông Cát nói. Bà Vũ Thị Hồng Ngát, một thành viên tham gia Dự án cho biết thêm: “Giờ đây, những người thường xuyên vào rừng tìm cây thuốc đều đã biết khai thác cây thuốc hiệu quả mà không làm tổn hại tới rừng, không làm nguồn cây thuốc tự nhiên quý hiếm trong rừng bị cạn kiệt…”. Đến nay, số bệnh nhân được chăm sóc và điều trị bằng thuốc y học cổ truyền tại xã Cảm Ân đã tăng lên trên 30%. Nhiều bệnh nhân nhờ chữa trị bằng thuốc nam đã khỏi bệnh hoàn toàn. Mô hình trồng cây thuốc nam hiện đang được nhân rộng trên địa bàn xã với 2 loại cây thuốc bản địa được xác định mũi nhọn, có giá trị kinh tế cao là cây ba kích và hoài sơn.
Thời gian tới, Hội Đông y tỉnh Yên Bái sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình trồng cây thuốc nam theo kinh nghiệm của xã Cảm Ân, đặc biệt là tại các huyện có tiềm năng đất rừng, hệ sinh thái đa dạng như: Trạm Tấu, Mù Cang Chải… Đây sẽ là hướng đi mới trong phát triển kinh tế, giúp người dân Yên Bái tiếp tục xóa đói giảm nghèo và bảo tồn, phát triển cây thuốc bản địa.