Israel sẽ “qua mặt” Mỹ để tấn công Iran?

Dấu hiệu của một hành động quân sự

Ngày 10.8, một ngày sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Barak nói rằng một báo cáo tình báo gần đây của Mỹ xếp vấn đề Iran “khẩn cấp hơn”, nhật báo Yediot Aharonot của nhà nước Do Thái đã đăng trên trang nhất của mình bài báo có tiêu đề: “Thủ tướng Netanyahu và Bộ trưởng Barak quyết định tấn công Iran trong mùa Thu này”. Tiếp đó, ngày 14.8, Maariv, một tờ báo có lượng phát hành lớn ở Israel, lại đưa tin hai nhà lãnh đạo này đã đưa ra thời hạn chót là ngày 25.9 để Tổng thống Mỹ Barack Obama  tuyên bố Wasington đang chuẩn bị có hành động quân sự. Nếu không, Israel sẽ hành động.

Theo các nhà phân tích, trước đây, những thông tin như vậy chỉ là ý đồ của Thủ tướng Netanyahu nhằm đánh lạc hướng dư luận về việc Israel chiếm đóng Bờ Tây hay về vấn đề chi phí sinh hoạt trong nước leo thang. Tuy nhiên, sự chú ý gần đây của các phương tiện truyền thông Israel đối với vấn đề Iran có khả năng báo hiệu một sự chuyển hướng mới.

Trên thực tế, có nhiều dấu hiệu cho thấy Tel Aviv đang có những động thái tích cực để chuẩn bị cho một cuộc tấn công như vậy. Ngày 14.8, Thủ tướng Netanyahu đã bổ nhiệm ông Avi Dichter, người đã từng giữ chức Bộ trưởng An ninh Nội địa và Giám đốc Cơ quan Tình báo Nội địa (Shin Bet), làm Bộ trưởng Dân phòng. Đây có thể là một bước đi của Thủ tướng Netanyahu nhằm hoàn thiện bộ máy chiến tranh của mình. Ông Dichter là người thân tín của cả Thủ tướng Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Barak, hai nhân vật tối cao có quyền ra quyết định về một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran. Trước đây, ông Dichter đã từng phát biểu rằng Israel cần chuẩn bị tấn công Iran trong trường hợp cộng đồng quốc tế không có hành động gì.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Netanyahu đang nỗ lực tìm kiếm sự ủng hộ từ trong nước cho một hành động quân sự chống Iran. Hôm 17.8, ông đã cử cố vấn cấp cao của mình là Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Yaakov Amidor đến gặp ông Rabbi Ovadia Yosef, lãnh đạo tinh thần của Shas, một đảng trong liên minh cầm quyền, để thuyết phục ông này ủng hộ kế hoạch tấn công Iran. Ông Yosef đã từng chỉ đạo các bộ trưởng của đảng Shas trong nội các Israel phản đối bất kỳ cuộc tấn công nào vào các cơ sở hạt nhân của Iran nếu không nhận được sự hợp tác của Mỹ. Theo đài phát thanh quân đội Israel, sau cuộc gặp, ông Yosef đã tỏ ra ít phản đối hơn.

Ngoài ra, có thông tin cho thấy Israel đã lên kịch bản tấn công Iran. Theo tờ Corriere della Sera của Italia, blogger Richard Silverstein vừa đăng tải trên Internet một đoạn tài liệu mật về kế hoạch tấn công Iran của Chính phủ Israel. Blogger thường được gọi là “WikiLeaks Israel” này cho biết Israel sẽ sử dụng các công nghệ tiên tiến nhất để vô hiệu hóa cơ sở hạ tầng cũng như các căn cứ tên lửa tại Horamabade và Isfahan của Iran.

Cùng với việc xây dựng kịch bản tấn công, có vẻ như Israel đang xúc tiến chuẩn bị để đối phó với các hành động trả đũa của quốc gia Hồi giáo này. Dấu hiệu mới nhất của một sự chuẩn bị như vậy là việc quân đội Israel đang tiến hành thử nghiệm một hệ thống tự động gửi tin nhắn cảnh báo về các cuộc tấn công bằng tên lửa.

Giới phân tích cho rằng nếu Israel tấn công Iran, hành động quân sự này có thể sẽ diễn ra trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11 tới. Nguyên nhân là do Israel lo ngại nếu Tổng thống Obama tái đắc cử, ông có thể sẽ ngăn chặn Tel Aviv tấn công Iran sau khi thắng cử giống như cựu Tổng thống George Bush đã không bật đèn xanh cho Israel giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran năm 2008. Mặc dù Tổng thống Obama và Thủ tướng Netanyahu có chung quan điểm rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng họ vẫn bất đồng về cách thức cũng như thời điểm để giải quyết vấn đề Iran. Theo Giáo sư Haggai Ram thuộc Đại học Ben Gurion của Israel, Thủ tướng Netanyahu có thể sẽ cố gắng tận dụng khoảng thời gian ngắn ngủi trước cuộc bầu cử ở Mỹ để phát động cuộc tấn công bởi vì, vào thời điểm nhạy cảm đó, Tổng thống Obama ít có khả năng công khai lên án cuộc tấn công này nhằm giành phiếu từ cử tri gốc Do Thái.

Israel sẽ vượt mặt Mỹ?

Mặc dù đã xuất hiện nhiều dấu hiệu cho thấy Thủ tướng Netanyahu có thể sẽ thực hiện lời đe dọa bấy lâu của mình là tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran nhưng khả năng Israel sẽ tấn công Iran trong những tháng tới không cao bởi vì, giải pháp quân sự có thể gây ra nhiều khó khăn và phức tạp về mặt chính trị nếu Israel “qua mặt” Washington ngay trong giai đoạn nước rút của cuộc bầu cử tổng thống ở Mỹ. 

Nếu Israel tiến hành cuộc chiến chống Iran, những hệ lụy của cuộc chiến này như giá dầu tăng có thể sẽ ảnh hưởng đến lá phiếu của các cử tri Mỹ, vốn rất lo ngại về tình hình kinh tế. Điều đó có thể mang lại lợi thế cho ông Romney, người có vẻ gần gũi với Thủ tướng Netanyahu về mặt tư tưởng hơn so với nhà lãnh đạo Đảng Dân chủ. Tuy nhiên, ông Ephraim Kam, Phó giám đốc Học viện an ninh quốc gia thuộc Đại học Tel Aviv (INSS), cho rằng Thủ tướng Netanyahu sẽ kiềm chế bởi “mối quan hệ Israel - Mỹ sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực nếu (Israel) tiến hành một cuộc chiến có khả năng làm ảnh hưởng đến cuộc bầu cử ở Mỹ”. Ông nói: “Tôi đoán rằng họ (Israel) sẽ không tấn công (Iran) trước tháng 11.2012, bởi hành động đó sẽ khiến chính quyền Mỹ lúng túng”.

Trong lúc này, Thủ tướng Netanyahu cũng đang vấp phải rào cản từ trong nước. Trao đổi với hãng tin Reuters, một quan chức Israel cho biết, giới quan chức thân cận với Thủ tướng Netanyahu, bao gồm một liên minh gồm 8 bộ trưởng cấp cao, chưa từng bàn thảo cụ thể về vấn đề Iran kể từ năm ngoái. Vì vậy, trong ngắn hạn, sẽ khó có khả năng xảy ra các sự kiện quan trọng liên quan đến vấn đề Iran. Thêm vào đó, quan chức này cũng tiết lộ rằng “bộ tám quyền lực” trên hiện vẫn đang chia rẽ bởi các quan chức quân đội và tình báo cấp cao “đều phản đối” tiến hành một cuộc tấn công đơn phương nhằm vào các mục tiêu kiên cố của Iran bởi vì điều này sẽ gây ra những thách thức khôn lường đối với lực lượng của họ.

Ông Uzi Rabi, Giám đốc Trung tâm Moshe Dayan chuyên nghiên cứu các vấn đề Trung Đông có trụ sở tại Tel Aviv, nói: “Khó có khả năng một Thủ tướng đi ngược lại lời khuyên của không chỉ các cựu lãnh đạo (lực lượng tình báo) thuộc Cơ quan Tình báo Israel (Mossad) hay Shin Bet, mà còn của hầu hết các lãnh đạo quân đội đương chức”

Ngoài ra, theo các chuyên gia phân tích, với một lực lượng không quân có tiềm lực yếu hơn lực lượng không quân Mỹ đang đồn trú tại khu vực, cơ hội để Israel tiến hành một cuộc tấn công gây thiệt hại lớn cho Iran vẫn còn hạn chế. Vì vậy, có vẻ như Tel Aviv vẫn đang nỗ lực để lôi kéo Mỹ tham gia vào cuộc tấn công đó. Chuẩn tướng về hưu Uzi Eilam, hiện là thành viên nhóm nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc phòng, phát biểu: “Tôi ủng hộ quan điểm của Mỹ khi cho rằng khoảng thời gian 4 đến 6 tháng tới vẫn chưa phải là quá muộn. Trong bất kỳ trường hợp nào, tôi không cho rằng Israel nên đơn phương phát động cuộc chiến nhằm vào Iran. Sẽ tốt hơn nếu Mỹ đảm nhận vai trò lãnh đạo cuộc tấn công này”.

Thanh Tùng