Cần những kế hoạch cụ thể và hữu hiệu hơn
Đồng Nai là địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ với 588 doanh nghiệp.
Mặc dù có số lượng doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ đứng đầu cả nước nhưng các sản phẩm của các doanh nghiệp này cung cấp được chủ yếu là sản phẩm thô cho dệt may, bao bì giấy, gỗ, văn phòng phẩm, nguyên liệu thô... Còn các linh kiện, phụ tùng, vật liệu cao cấp đều phải nhập khẩu từ nước ngoài. Thành thử, đặt nhà máy sản xuất bo mạch điện tử tại Đồng Nai đã 16 năm nay, Công ty sản phẩm máy tính Fujitsu Việt Nam vẫn kiên trì săn lùng, tìm kiếm nhà cung cấp trong nước có thể đáp ứng những tiêu chuẩn của công ty nhằm giảm bớt chi phí nguyên vật liệu. “Nhưng mãi đến nay, chưa có nhà cung cấp nào trong nước đáp ứng được yêu cầu của chúng tôi, điều này cũng có nghĩa là ngành công nghiệp phụ trợ trong lĩnh vực điện tử của Việt Nam vẫn chậm phát triển”, Tổng giám đốc Takanori Yamashita nói trong một hội thảo.
Theo khảo sát năm 2011 của Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), sức cung ứng nguyên liệu và linh kiện trong lĩnh vực công nghiệp phụ trợ cho các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam chỉ đạt mức 28,7%. Con số này thấp hơn rất nhiều so với các quốc gia khác ở châu Á. Chẳng hạn như mức cung ứng địa phương tại Trung Quốc đạt 57,7%, và ở Thái Lan là 53%. Rõ ràng, Việt Nam đang kém cạnh tranh với nhiều nước trong khu vực về thu hút đầu tư Nhật vì thiếu ngành công nghiệp hỗ trợ. Kỳ vọng của các tập đoàn hàng đầu Nhật Bản như Honda, Toyota... là Việt Nam cần nhanh chóng nâng tỷ lệ nội địa hóa lên khoảng 50% như Thái Lan hiện nay, nếu không sẽ khó thu hút họ đến đầu tư lâu dài, ông Hirotaka Yasuzumi Giám đốc JETRO văn phòng tại TP Hồ Chí Minh lưu ý.
Ai cũng biết Việt Nam đã thu hút một nhà đầu tư quan trọng là Intel vào Khu công nghệ cao TP Hồ Chí Minh để sản xuất bộ vi xử lý, nhưng có lẽ ít ai để ý Intel còn kéo theo những nhà đầu tư nào. Thực tế là mỗi con chip vi xử lý của Intel đều cần đến một bộ chân đế và một chiếc quạt nhỏ tinh xảo để làm mát. Để phục vụ điều đó, một nhà đầu tư khác là Renesas của Nhật Bản cũng vào Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh. Intel cứ xuất xưởng một con chip thì lại phải sử dụng một chiếc quạt làm mát của Renesas.
Tương tự, chỉ trong 6 tháng đầu năm, Đồng Nai đã thu hút vốn đầu tư nước ngoài vượt mục tiêu đề ra cho cả năm, trong đó đáng chú ý là dòng vốn vào ngành công nghiệp hỗ trợ tăng rất cao. Trong số các dự án cấp mới, số dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ chiếm khoảng 50% và có số vốn lên đến 85% tổng số vốn đăng ký. So với những năm trước, đây cũng là lần đầu tiên Đồng Nai thu hút được nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp phụ trợ lớn hơn các lĩnh vực khác. Phần lớn các dự án đầu tư này do các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư.
Đây là thực tế mà Việt Nam phải nghiêm túc nhìn vào thị trường rất tiềm năng này. Cần có những kế hoạch cụ thể và hữu hiệu hơn trong việc phát triển công nghiệp phụ trợ thay vì quá chú trọng cho công nghiệp mũi nhọn, trọng điểm.