Đồ họa Việt Nam chưa chú trọng kỹ thuật

- Xin ông cho biết vai trò của nghệ thuật đồ họa trong cuộc sống hiện đại; đồ họa khác gì so với hội họa?

- Đồ họa là lĩnh vực rất rộng, động chạm đến hầu hết lĩnh vực hoạt động xã hội. Trong đồ họa có hai lĩnh vực lớn là đồ họa tạo hình và đồ họa ứng dụng. Đồ họa ứng dụng đương nhiên là được ứng dụng vào tất cả lĩnh vực trong cuộc sống như làm tem nhãn hàng hóa, biển bảng quảng cáo... và rất nhiều thứ khác nữa. Còn nghệ thuật đồ họa tạo hình đơn thuần là nghệ thuật, hầu như không ứng dụng gì trong thực tế ngoài làm đẹp, trang trí nội thất... Ở mức độ sâu hơn, đồ họa tạo hình là phương tiện nhận thức thế giới thông qua ngôn ngữ của đồ họa. Ngôn ngữ của đồ họa không giống với ngôn ngữ hội họa, thậm chí có thời kỳ nó ngược hẳn. Hội họa dùng ngôn ngữ màu sắc, hình khối để biểu đạt các vấn đề của nghệ thuật, của cuộc sống, còn đồ họa chỉ dùng đường nét. Tiêu biểu là tác phẩm của các họa sỹ tranh khắc gỗ Nhật Bản hay các họa sỹ của châu Âu như: Francisco De Goya, Albrecht Duerer... Các tác phẩm chỉ có hai màu đen - trắng, kích thước chỉ 15cm x 20cm nhưng chúng đã tồn tại qua hàng thế kỷ, nói lên những điều rất hay của triết học, của tình người, những bí ẩn mà hội họa không khám phá được.

- Theo ông, nghệ thuật đồ họa ở Việt Nam hiện nay phát triển như thế nào?

- Trước đây, nghệ thuật đồ họa ở Việt Nam chưa được quan tâm đúng mức. Khoa Đồ họa của Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam được thành lập năm 1977 luôn có số lượng sinh viên theo học hạn chế, thậm chí có năm chỉ tuyển được 2 sinh viên. Gần đây, ngành đồ họa đã phát triển hơn, Khoa Đồ họa thường xuyên có khoảng 10 sinh viên theo học. Để làm được nghề này đòi hỏi ở họa sỹ sự kiên trì rất lớn và sức tưởng tượng khác hẳn hội họa. Khoảng 5 năm trở lại đây, cùng với sự gia tăng về số lượng sinh viên, sự say mê nghệ thuật đồ họa của các bạn trẻ và sự cập nhật kỹ thuật hiện đại của thế giới đã khiến đồ họa trong nước có bước phát triển mạnh mẽ. Bằng chứng là trong Cuộc thi và triển lãm tranh đồ họa ASEAN 2012, sinh viên của Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam đã đoạt nhiều giải thưởng. Tác phẩm của họ được thực hiện với kỹ thuật tốt không thua kém các họa sỹ Thái Lan - đất nước phát triển nghệ thuật đồ họa hàng đầu khu vực Đông Nam Á.

Tác phẩm đạt giải nhì Tứ phủ của Phạm Khắc Quang

- Là thành viên Hội đồng nghệ thuật Cuộc thi và triển lãm tranh đồ họa ASEAN 2012, ông nhận thấy điểm mạnh - yếu của các họa sỹ đồ họa Việt Nam là gì?

- Các họa sỹ đồ họa Việt Nam coi trọng việc tranh có tình cảm, cảm xúc hơn là kỹ thuật, trong khi đó đồ họa lại rất coi trọng kỹ thuật. Nếu để ý đến kỹ thuật, tác phẩm sẽ có chiều sâu, hoàn thiện hơn. Trong nghệ thuật đồ họa, nếu không làm chủ được kỹ thuật thì không bao giờ biểu đạt được tình cảm cũng như ý đồ, ý tưởng của mình và không bao giờ đem lại được vẻ đẹp thuần khiết của đồ họa. Thời gian gần đây, được sự quan tâm của giới chuyên môn và do cơ chế mở cửa, chúng ta có thêm điều kiện mua máy móc, thiết bị hiện đại để nâng tầm thực hiện kỹ thuật đồ họa. Điều này làm cho các tác phẩm đồ họa của chúng ta tinh tế hơn. Ngoài ra, việc cập nhật liên tục các kỹ thuật mới khiến cho tranh đồ họa của các họa sỹ trong nước có tính chuyên nghiệp hơn.

- Hiện một số trường đại học dân lập cũng mở chuyên ngành đào tạo đồ họa, ông nhìn nhận thế nào về việc này?

- Hiện nay, chính thức đào tạo chuyên ngành đồ họa có ba đơn vị là Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Đại học Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh và Đại học Nghệ thuật Huế. Đi đầu trong đào tạo chuyên ngành đồ họa vẫn là Khoa Đồ họa, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, với điều kiện tốt hơn về con người cũng như cơ sở vật chất. Theo tôi được biết, hầu hết khoa đào tạo mỹ thuật ở các trường đại học mới mở đều dạy về nghệ thuật tranh khắc gỗ, nhưng tác phẩm họ làm ra phải gọi là tranh khắc gỗ giả cầy. Tôi cho rằng, khi những sự kiện như Cuộc thi và triển lãm tranh đồ họa ASEAN 2012 được tổ chức đều đặn, các họa sỹ được giao lưu, trao đổi kinh nghiệm thì những gì không phải là nghệ thuật đích thực sẽ sớm bị đào thải.

- Xin cám ơn ông!

Cao Sơn <i>thực hiện</i>