Đoàn giám sát của UBTVQH về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường làm việc tại Quảng Ninh

Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ninh, từ năm 2000 đến nay, hệ thống văn bản chỉ đạo và văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động khoáng sản đã được xây dựng và hoàn thiện, phục vụ ngày càng có hiệu quả cho công tác bảo vệ môi trường. Tại Quảng Ninh, nhận thức về công tác bảo vệ môi trường đối với hoạt động khai thác khoáng sản của các cấp chính quyền, các tầng lớp nhân dân và doanh nghiệp đã có chuyển biến rõ nét. Tỉnh đã tổ chức nhiều đoàn thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định của Luật Khoáng sản, Luật Bảo vệ môi trường; tổ chức đào tạo bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác quản lý môi trường, khoáng sản... Nhờ vậy, tại các khu vực khai thác khoáng sản, mức độ ô nhiễm môi trường đã được kiềm chế, ô nhiễm bụi đã được kiểm soát chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của HĐND, UBND tỉnh và một số đơn vị cấp huyện chưa thực sự được chú trọng, chưa  có văn bản chỉ đạo chuyên sâu về công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản; tỉnh cũng chưa có khu xử lý riêng đối với chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại. Một số nơi còn xảy ra tình trạng ô nhiễm môi trường nước mặt (sông, suối, hồ), nước ngầm; ô nhiễm môi trường không khí trong hoạt động khai thác khoáng sản vẫn còn ở mức độ cao. Nguyên nhân của những tồn tại trên là do nhận thức về tầm quan trọng của công tác quản lý khoáng sản, bảo vệ môi trường của các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp khai thác khoáng sản còn chưa đầy đủ; kinh phí chi đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường, khắc phục ô nhiễm môi trường khu vực khai thác khoáng sản chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế. Quảng Ninh đề nghị Chính phủ xem xét nâng mức thu phí bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản; Bộ Công thương sớm ban hành thông tư hướng dẫn lập và ban hành các thủ tục thiết kế khai thác theo Luật Khoáng sản 2010... để công tác quản lý, khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường đạt kết quả tốt hơn.

Đoàn giám sát ghi nhận các kiến nghị của địa phương và lưu ý: Quảng Ninh là một trong những tỉnh có tiềm năng khoáng sản lớn và đa dạng với 212 điểm mỏ và điểm quặng của 36 loại khoáng sản nên cần phải đặc biệt quan tâm đến hoạt động quản lý, khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường. Cần đánh giá vị trí của ngành khai thác và chế biến khoáng sản trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; tăng cường quản lý các hoạt động khai thác khoáng sản. Đặc biệt, để bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản, cần chú trọng đổi mới công nghệ; đẩy mạnh hoạt động chế biến khoáng sản, nhất là chế biến sâu, thay vì chủ yếu là chế biến thô như hiện nay. Bên cạnh đó, cần thường xuyên theo dõi việc ký quỹ bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp và cơ quan; tiếp tục đánh giá những mặt được và những mặt còn hạn chế trong việc sử dụng quỹ bảo vệ môi trường; tính toán lại cung cầu để điều chỉnh lượng khai thác khoáng sản cho phù hợp nhằm tiết kiệm tài nguyên cho đất nước.

Hoàng Ngọc